ပြင်ားထန် ” ှု အရြေါ်အရပြြ၍ ရှောဇဝတ် အ ှု ပဖစ် သတ် တ်ြရရသှော စွွဲြ က် ှောားနငလ ူ့် ည်ား အက ိုားဝင်၏။”1 အ ြါ ရြင ု ြ ် င ွ သ ူ့် ည် ဥြ ှော- ြဋညှောဉ်, ြုင ် ဘက် ု င ု ် ှုနင ူ့် တရှောား နစ်နှော ှု စသညူ့် အြ ိုှေ့ရသှော အရြ်ဘက်နင ူ့် အုြ်ြ ိုြ်ရရား င ု ရ ် ှော တရှောားစီရင်ရရားလုြ်ငန်ားစဉ် ှောား၌ ြါ၀င်ရသှော 'တရှောားစွွဲ ပု ြင်ား' ှောားအတွကလ ် ည်ား အက ိုားဝင်၏။ လကြင် ရှောဇဝတ်ပြစ် ှုရပ ှောက်ရသှော အ ှု ှောားအတွက် နင ု င ် တကှောဥြရဒနငအ ်ူ့ ညီ နှုတပ် ဖင ်ူ့ ကကှောားနှောစစ်ရ ားရန် လ��� ု ြ်လျှင ် တရှောားဝင်ရလူ့လှောသ ှောား သု ူ့ ဟုတ် သှောားစုဝင် ှောား စသည်ပဖင ူ့် ြုဂ္ိုလအ ် ိုားအစှောားအလက ု ် ြွပွဲ ြှောား ြွငပူ့် ြိုပြင်ား ိုား ဟုတဘ ် ွဲ အ ှောားပြည်သအှောားလားု အတွကြ ် ါ ြွငပူ့် ြိုရြားထှောားသည်ဟု တ်ယရ ည်။. ပြည်သရူ့ ှေ့ရ ှောက် တန်ားတညီ ျှ အစစ်ရ ားြြုငြ ် င ွ သ ူ့် ည် အရြ်ဘက်တရှောားရု ား ှောားသှော က စစ်ဘက် (သ)ု ူ့ အထား တရှောားရု ား ှောား (ဥြ ှော- အကက ်ားဖက်သ ှောားဟု သသယ သ ှောားအတွက် သီားသန ် ူ့ ခြင်ားြ က်ပဖင ူ့် တည်ရထှောင်ထှောား ရသှော တရှောားရု ား ှောား)နငလ ူ့် ည်ား အက ိုားဝင်၏။ စင်စစ် ယင်ားတရှောားရု ား ှောားသည် ICCPR ပြဋ္ဌှောန်ားြ က် အြုဒ ် ၁၄ ၌ ရဖှော်ပြထှောားရသှော လတင ု ား် အတွက် နင ု င ် တကှောနင ူ့် ရဒသ ျှတရသှော တရှောားစီရင် ှု င ု ရ ် ှော အှော ြြ က် ှောားအှောားလားု နင ူ့် သက် င ု ရ ် ှော လက်နက်ကင ု ြ ် ဋြကခ ှောား၌ြင် လပု ြိုရရား ပြည်သရူ့ ှေ့ရ ှောက် အစစ်ရ င ု ရ ် ှော င ု ၏ ် ။ ျှတ အ ှု တွက် ခြင်ားြ က် ားြြုငြ ် င ွ ူ့် အြါအဝင် ျှတရသှော တရှောားရရားအရပြြ အှော ြြ က် ှောားကု အပြည်ပြည် င ု ရ ် ှော လသှောားြ င်ားစှောနှောရထှောက်ထှောား ှုဥြရဒ၏ ဓရလူ့စနှုနား် အပဖစ် တ်ယအြ်၏။ အရြ်သှောား ှောားအတွက် စစ်ဘက်တရှောားရု ား ှောား၌ အထားသပဖင ်ူ့ သ ှောသ တ်က ,ှု လွတလ ် ြ် ှုတု ူ့ အြါအဝင် လအ ု ြ်ရနရသှော ျှတသညူ့် တရှောားရရားအှော ြြ က်ရရန် ကကိုားြ ်ားရှော၌ သသှောထင် ှောားရသှော လက်ရတွှေ့ စန်ရြေါ် ှု ှောား ရနရသားရှော ရလဒ်အရန ပဖင ူ့် ယင်ားတု ူ့ ှော ျှတရသှော တရှောားရရားအှော ြြ က် ှောားကု ြ ိုားရဖှောက်ပြင်ားနင ူ့် အပ ွဲလလ ု ု အြ က်ရကကှောင ူ့် ရဖှော်ပြြါ အရပြြ က်စြ်ရနတတ်၏။ ထု ှောားကု လက ု န ် ှောရသှောအှောားပဖင ူ့် အလွနထ ် ားပြှောားအရပြအရန ှောား တစ်ြါား အပြှောား အရကကှောင်ားပြြ က်ပဖင ူ့် စစ်ြရ ု ု ား ှောား၌ အရြ်သှောား ှောားကု စစ်�� ားရန် သငရ ု ူ့ စစ်ဘက် ူ့် လ ှော်ရြ ။ ထပြင် င ု ရ ် ှော (သ)ု ူ့ လပု ြိုရရား၀န်ထ ်ား ှောားသည် တရှောားြွင၌ ် လပု ြိုရြ ှောရ ွှေ့ စွှော လုြ်ငန်ားလည်ြတ်နင ု ရ ် န် လအ ု ြ်ြ က်ထက်ရက ှော်လန ွ ် ၍ အထားသပဖင ူ့် သတင်ားရထှောက် ှောား (သ)ု ူ့ အ ှောားပြည်သတု ူ့ တက်ရရှောက်နင ု ရ ် အှောင် ဟနတ ် ူ့ ှောားရန်, ပြ ား် ရပြှောက် ရန် ရည်ရွယလ ် က် ည်သညူ့တ ် ရှောားြွငအ ် တွငား် သု ူ့ ဟုတ် အနီားဝန်ားက င်၌ ခြင်ားြ က်ပဖင ူ့် သီားသနတ ် ူ့ ရှောားရု ား ှောား တည်ရထှောင်ရန် ု ရနပြင်ားသည် တရှောား ၀င်ရြ ။ င်ားလင်ားတက ရသှော ပြည်တင ွ ား် ဥြရဒအရပြြ ရသား၍ လျှိုှေ့ ဝက်တရှောားရု ားစနစ်ကု က ငသ ု ု ားပဖစ်ရ ည် ူ့် ားု ပြင်ားသည် "ဥြရဒရကကှောင်ားအရ ဖွွဲှေ့စည်ားထှောားရသှော" တရှောားရု ားနင ူ့် ြရ ဟရသှော ICCPR ပြဋ္ဌှောန်ားြ က် အြုဒြ ် ွွဲ ၁၄(၁) ၏ လအ ု ြ်ြ က်နငလ ု ည ် ပီ ြင်ား ူ့် ည်ား ကက ရြ ။ အက ဉ်ားရထှောင် ှောားအတွငား် တရှောားြွင ် ှောား ဖွငလ ူ့် စ်ပြင်ား ှော လသရဘှောအရ ပြည်သရူ့ ှေ့ရ ှောက် ျှတစွှော စစ်ရ ြြုငြ ် င ွ က ူ့် ု တှောား ား ားီ ပြင်ား ဟုတသ ် ညူ့တ ် င ု ် လက်ရတွ၌ ှေ့ ပြည်သတု ဝင် ု ား် အတှောတစ်ြု ူ့ ရရှောက်ကကှောားနှောြွငက ူ့် ု အတင အထ ဖယ်ထတ ု ြ ် စ်နင ု ၏ ် ။ အက ဉ်ားရထှောင်ဝင်ြင ွ က ် ူ့ တ်လက ု လ ် ျှင ် ပြည်သတု ဝင် ူ့် ု တရှောားဝင် ကနသ ူ့ ရရှောက်ကကှောားနှော 1 ကုလသ ဂ္လအြွ ်ူ့ ရရားရကှော် တီ၊ အရထွရထွ တ်ြ က်အ တ် ၃၂ (အြဒ ု ် ၁၄ - တရှောားရု ားနငူ့် ြအ ု ဖွွဲှေ့ တင ု ် ီ တန်ားတညီစှောွ ူ့ ငအ ျှတရသှော စစ်ရ ားစီရင်ြင ွ )ူ့် ၊ ၂၀၁၈ ြုနစ်၊ ဩဂုတလ ် ၂၃ ရက်ရန၊ ူ့ CCPR/C/GC/32, အြဒ ု ် ၁၅။ ြွငနူ့် ငူ့်