ြမန်မာနိုင်ငဳအတွက် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်လမ်ဵညဃန်
အစရှိသညဴ် ဆုဳဵြဖတ်ချက်မျာဵကို ချမှတ်နိုင်မည်မဟုတ်ေပ။ သတင်ဵအချက်အလက် ေတာင်ဵခဳပိုင်ခွငဴ်သည် လူ
တစ်ဦဵ၏ အသိုက်အဝန်ဵနှငဴ် ပတ်သက်ေသာ ပတ်ဝန်ဵကျင်ဆိုင်ရာ သတင်ဵအချက်အလက်မျာဵကဲဴသို့ေသာ
လူတစ်ဦဵ၏ ကျန်ဵမာေရဵ သို့မဟုတ် အသက်ေမွဵဝမ်ဵေကျာင်ဵမငကို တိုက်ရိုက် သက်ေရာက်မငေစသညဴ် အချက်
အလက်မျာဵကိုလည်ဵ ထုတ်ေဖာ်ြပနိုင်၏။
၁၊ ၇။ စီဵပွာ ဵေရဵနှင ဴ် စီဵပွာ ဵေရဵလုပ ်ငန်ဵမှ အကျ ုိ ဵအြမတ်မ ျာဵ
ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵသည် စီဵပွာဵေရဵလုပ်ငန်ဵမျာဵကို ေကာင်ဵမွန်စွာ အသုဳဵချနိုင်ေသာ စီဵပွာဵေရဵကိစ္စရပ်
မျာဵ သို့မဟုတ် လူမငေရဵ. ဦဵတည်ချက်လာဵရာမျာဵနှငဴ် သက်ဆုင
ိ ်သမျှ ကျယ်ြပန့်သညဴ် ကိစ္စရပ်မျာဵအတွက်
သတင်ဵအချက်အလတ်အမျာဵအြပာဵကို စုေဆာင်ဵထိန်ဵသိမ်ဵထာဵရှိ၏။ ယင်ဵမှာ အေရဵကကီဵေသာ အကျိုဵ
အြမတ်တစ်ခုြဖစ်မပီဵ သတင်ဵအချက်အလက်ရယူခွငဴ်ဥပေဒြပုေရဵကို အေကာင်အထည်ေဖာ်ရာတွင် ကုန်ကျ
စရိတ်ကကီဵြမငဴ်မငနှငဴ်ပတ်သက်၍ မ ကာခဏေြပာဆိုေလဴရှိသညဴ် စိုဵရိမ်မငမျာဵကိုလည်ဵ တုဳ့ြပန်ကူညီေပဵရာေရာ
က်၏။ သတင်ဵအချက်အလက်ေတာင်ဵဆိုပိုင်ခွငဴ်အရ ထုတ်ြပန်ေသာ သတင်ဵအချက်အလက်တို့၏ စီဵပွာဵေရဵ
တန်ဖိုဵကို ေဒါ်လာ ဘီလီယဳေပါင်ဵမျာဵစွာ အကဲြဖတ်ထာဵ၏။
ပွငဴ်လင်ဵြမင်သာမငအတွက် အြခာဵစီဵပွာဵေရဵအကျိုဵအြမတ်တစ်ခုမှာ ပိုမိုထိေရာက်မပီဵ အမပိုင်အဆိင
ု ်စာချုပ်
ချုပ်ေသာ ပုဳစဳြဖငဴ် ေပါ်လာတတ်၏။ တင်ဒါေခါ်ယူမငကို တုဳ့ြပန်သညဴ်အေနြဖငဴ် လက်ခဳရရှိေသာ ေလလဳမျာဵ
နှငဴ်ပတ်သက်သညဴ် အေ ကာင်ဵအရာမျာဵကို ပွငဴ်လင်ဵစွာ သေဘာတူစာချုပ်ချုပ်ဆိုြခင်ဵကို အွန်လိုင်ဵတွင်
တင်ြခင်ဵသည် ပိုမို၍ ေရပန်ဵစာဵလာ၏။ သေဘာတူစာချုပ်မျာဵသည် အမပိုင်အဆိင
ု ်အရှိဆုဳဵေလလဳမျာဵကို
တရာဵမျှတစွာ ေပဵအပ်ေ ကာင်ဵ ေသချာေစြခင်ဵြဖငဴ် အချိန် ကာလာသည်နှငဴ်အမျှ ကုန်ကျစရိတ်မျာဵကို
ေလျှာဴချနိုင်ရန် အလာဵအလာရှိလာေသာေ ကာငဴ်လည်ဵ ြဖစ်၏။
၁၊ ၈။ အဂတိလိုက်စာဵမငတိုက်ဖျက်ြခင်ဵ
သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်နှငဴ် ဆက်စပ်ေသာ အြမတ်အစွန်ဵအရှိဆုဳဵ အကျိုဵေကျဵဇူဵမျာဵထဲမှတစ်ခု
မှာ အကျငဴ်ပျက်ြခစာဵမငနှငဴ် အစိုဵရ၏ အြခာဵမှာဵယွင်ဵမငပုဳစဳမျာဵကို တိုက်ဖျက်ရန် အခွငဴ်အာဏာရှိြခင်ဵပင် ြဖစ်
၏။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခဳစာ၏ နိဒါန်ဵတွင် အဂတိလိုက်စာဵမင တိုက်ဖျက်ေရဵအဖွဲ့အစည်ဵ
ြဖစ်ေသာ Transparency International သည် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို “အဂတိလိုက်စာဵမင
တိုက်ဖျက်ေရဵအတွက် အေရဵကကီဵဆုဳဵ လက်နက်ြဖစ်ေကာင်ဵ ြဖစ်နိုင်သည်” ဟူ၍ပင် ေဖာ်ြပခဲဴမပီဵ ထိုအဖွဲ့
အစည်ဵသည် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို ၎င်ဵ၏ လုပ်ငန်ဵအတွက် ဦဵစာဵေပဵကိစ္စတစ်ခုအြဖစ်
ဆက်လက် ရငြမင်ထာဵဆဲြဖစ်၏။ စုဳစမ်ဵေထာက်လှမ်ဵေရဵသတင်ဵေထာက်မျာဵ, ေစာငဴ် ကညဴ်ေရဵ NGO မျာဵ
နှငဴ် အတိုက်အခဳ နိုင်ငဳေရဵသမာဵမျာဵအပါအဝင် ကွဲြပာဵေသာ လူမငေရဵအကျိုဵေဆာင်မျာဵသည် သတင်ဵ
The Centre for Law and Democracy a non-profit human rights organisation working
internationally to provide legal expertise on foundational rights for democracy.
6