ြမန်မာနိုင်ငဳအတွက် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်လမ်ဵညဃန်
အတွက်) ပိုမို အသုဳဵြပုနိုင်ေ ကာင်ဵ အေတွ့အကကုဳမျာဵအရ အကကဳြပု က၏။ ပိတ်ဆု့အ
ိ ေရဵယူမငမျာဵသည်
အဖွဲ့အစည်ဵအဆငဴ်တွင် ရှိသငဴ်၏။ ဆိလ
ု ိုသည်မှာ သတင်ဵအချက်အလက် ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို ေလဵစာဵလိုက်နာ
မငမရှိဘဲ စနစ်တကျ ကျူဵလွန်ပျက်ကွက်သညဴ် ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵအေပါ် ချမှတ်ရမညဴ် ပိတ်ဆို့မငမျာဵ
လည်ဵ ရှိသငဴ်သည်။
ပိတ်ဆု့အ
ိ ေရဵယူမငမျာဵအြပင် ဥပေဒနှငဴ်အညီ သစ္စာရှိရှိ ထုတ်ေဖာ်ေြပာဆိုေသာ အရာရှိမျာဵကို အကာအကွယ်
ေပဵရန်လည်ဵ
လိုအပ်၏။
ယင်ဵသို့မေဆာင်ရွက်ပါက
တာဝန်ရှိသူမျာဵသည်
အမှာဵမျာဵြပုလုပ်ြခင်ဵနှငဴ်
လျှို့ဝှက်ဥပေဒမျာဵတွင် ပိတ်ဆု့အ
ိ ေရဵယူမငမျာဵကို ဆွဲေဆာင်ြခင်ဵတို့အတွက် အမမဲတမ်ဵ စိုဵရိမ်ေနမည်ြဖစ်မပီဵ
လက်ေတွ့တွင် သတင်ဵအချက်အလက် ရရှိနိုင်မငကိုလည်ဵ အာဵနည်ဵသွာဵေစမည်။ အမှာဵအယွင်ဵမျာဵကို ေဖာ်
ထုတ်ရန် သတင်ဵအချက်အလက်မျာဵကို သစ္စာရှိရှိ ထုတ်ေဖာ်သူမျာဵ (ဆိုလိုသည်မှာ “ကနဦဵ တပ်လှန့်
သတင်ဵေပဵသူမျာဵ”) ကို အကာအကွယ်ေပဵြခင်ဵသည်လည်ဵ ေကာင်ဵေသာအေလဴအကျငဴ်တစ်ခုြဖစ်သည်။
၆။ ြြှငဴ်တင်ေရဵအစီအြဳြျာဵ
သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ဥပေဒကို
အေကာင်အထည်ေဖာ်ရာ၌
ြမစငဴ်တင်ေရဵအစီအမဳပုဳစဳအတွက်
ပဳဴပိုဵကူညီမငအနည်ဵငယ် လိုအပ်၏။ အချို့ေသာ အဓိက အစီအမ���မျာဵမှာ ေအာက်ပါအတိုင်ဵြဖစ်သည်။
(က) ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵသည်
၎င်ဵတို့၏
အချက်အလက်မျာဵ
ထုတ်ေဖာ်ြခင်ဵဆိုင်ရာ
တာဝန်
ဝတ္တရာဵမျာဵကို လိုက်နာေ ကာင်ဵ ေသချာေစရန်အတွက် သီဵြခာဵတာဝန်ရှိေသာ (သတင်ဵတာဝန်ခဳ)
အရာရှိမျာဵ သိမ
ု့ ဟုတ် အဖွဲ့မျာဵကို ခန့်အပ်ရန် လိုအပ်၏။
(ခ) သတင်ဵအချက်အလက်ေကာ်မရှင်တစ်ခု သို့မဟုတ် အစိုဵရဌာနတစ်ခုကဲဴသို့ေသာ ဗဟိုအဖွဲ့အာဵ
သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို ြမစငဴ်တင်ရန်အတွက် အလုဳဵစုဳတာဝန်ေပဵသငဴ်၏။
(ဂ)
အမျာဵြပည်သူအာဵ အသိပညာေပဵေရဵ ကကိုဵပမ်ဵေဆာင်ရွက်မငမျာဵ (ဥပမာ- အမျာဵြပည်သူအတွက်
လမ်ဵညဃန်ချက်တစ်ခုထုတ်ြခင်ဵ သို့မဟုတ် ေကျာင်ဵမျာဵတွင် သတင်ဵအချက်အလက် သိရှိခွငဴ်ကို
မိတ်ဆက်ေပဵြခင်ဵ) ကို လုပ်ေဆာင်ရန် လိုအပ်၏။
(ဃ) မှတ်တမ်ဵမျာဵ စီမဳခန့်ခွဲမငဆုင
ိ ်ရာ အနိမဴ်ဆုဳဵစဳနငန်ဵမျာဵ (ြပည်သူ့ အာဏာပိုင်မျာဵက စာရွက်စာတမ်ဵ
မျာဵနှငဴ် အြခာဵမှတ်တမ်ဵမျာဵကို စီမဳခန့်ခွဲပုဳ) ကို သတ်မှတ်ေပဵသညဴ် စနစ်တစ်ခု ထာဵရှိသငဴ်မပီဵ၊
(တာဝန်ရှိသူမျာဵက ေတာင်ဵဆိုချက်မျာဵကို တုဳ့ြပန်ေဆာင်ရွက်နိုင်မည်ဴအြပင် ေယဘုယျအာဵြဖငဴ်
၎င်ဵတို့၏အလုပ်မျာဵကို ေဆာင်ရွက်နိုင်ေစမည်ြဖစ်သြဖငဴ် ယင်ဵတို့နှစ်မျ ိုဵလုဳဵအတွက် အေရဵကကီဵ
ေသာေ ကာငဴ်) ြပဌာန်ဵထာဵသငဴ်၏။
(င)
ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵသည်
၎င်ဵတို့၏
လက်ဝယ်ရှိ
စာရွက်စာတမ်ဵစာရင်ဵမျာဵ
သို့မဟုတ်
မှတ်တမ်ဵမျာဵကို ဖန်တီဵရန်, အချက်အလက်မျာဵ လက်ရှိအေြခအေနနှငဴ် အမမဲကိုက်ညီေနေစရန်နှငဴ်
The Centre for Law and Democracy a non-profit human rights organisation working
internationally to provide legal expertise on foundational rights for democracy.
14