မြန်ြာနင
ို င
် ံ : လွတ်လပ်စွာထိုတ်ဖ ာ်ဖမပာဆိုခွငအ
့်် ဖပေါ်သက်ဖ ာက်ဖနသည့်် ဥပဖေစည််းြျဥ််းြျာ်းအဖ ကာင််း ဖ ်းသာ်းဖ ာ်မပချက်စာတြ််း
ွ ာလထို ရိုပ်/ သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သ သံို်းြျ ်းသံို်းစာ်းစလံို်းကို လိုငစ
် င်ချထာ်းဖပ်း န်လိုအပ်ချက်ကို
လိုငစ
် င်ချဖပ်းဖ ်းလိုပ်ငန််းစဥ်အတွင်း် တိုက်ရို က်ထည့််သွင်း် ထာ်းနင
ို ပ် ပီ်း ၎င််းြှတစ်ဆင့်် ဌာန/အ ွွဲ့ စံိုလင်
ကွမပာ်းြှုကိုပံ့်ပို်းဖပ်းနင
ို သ
် ည်။ ဖနာက်ဆံို်းအဖနမ င်-့် ရိုပ်/သံ လွှငဌ
့်် ာနအဖမြာက်အြျာ်းကို ထန််းချ ပ်ဖန
ပပီ်းမ စ်ဖသာ ပိုငဆ
် ိုငသ
် ြျာ်းအာ်း ဖနာက်ထပ်လိုငစ
် င်ြျာ်းချထာ်းဖပ်းမခင််းကို တာ်းမြစ်သည့်် လိုငစ
် င်ချ
ထာ်းဖပ်းဖ ်းစည််းြျဥ််းြျာ်းမ င်လ
ို သ
် ည်။
့် ည််း အ င််းအမြစ်စံိုလင်ကွမပာ်းြှုကို မြြှင်တ
့် င်နင
ပ် ွ ာလထို ရိုပ်/သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သည်ဌ
့် ာနြျာ်း၏ အ င််းအမြစ်ြျာ်းသည် ပို၍ အာ်းဖကာင််းပပီ်း၊
ြီေယ
ီ ာဖဂဟစနစ်အတွင်း် ၎င််းတို၏
ို ့် ိုဖရှ်းရှု ဖသာအာ်းမ င့်် ပ် ွ ာလထို
့် အဓကကျဖသာ အခန််းကဏ္ဍတက
ရိုပ်/သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်မခင််းကို မြြှင်တ
့် င် န်အတွက် အထ်းဖဆာင် ွ က်ချက်ြျာ်း လိုပ်ဖဆာင်သင့််
သည်။ လွတ်လပ်စွာထိုတ်ဖ ာ်ဖမပာဆိုခွငဆ
့်် ိုင် ာ အထ်း နင
ို င
် တ
ံ ကာ ြန််းေတ်ြျာ်းက ၎င််းတ၏
ို ့် ၂၀၀၇ ခို
နှစ် ရိုပ်/သံ ထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်ြှုတွင်း် စံိုလင်ကွမပာ်းမခင််းဆိုင် ာ ပ်းတွဖ ကညာချက်အတွင်း် ဖ ာ်မပပါအ
တိုင်း် အ ကံမပ ထာ်းသည် - “ ပ် ွ ာလထို ရိုပ်/သံ ထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်မခင််းကို ထ်းမခာ်းသည့်် ရိုပ်/သံထိုတ်
လွှငတ
့်် င်ဆက်ြှုပံိုစံတစ်ြျ ်းအမ စ် ဥပဖေတွင် တတကျကျ အသအြှတ်မပ သင်ပ့် ပီ်း၊ ၎င််းတသည်
ို ့်
ြတ
ဖသာနှင့်် ရို ်းရှင်း် ဖသာ လိုငစ
် င်ချထာ်းဖပ်းဖ ်းလိုပ်ထံို်းလိုပ်နည််းြျာ်းဖအာက် ခံစာ်းခွငရ
့်် ှသင်က
့် ာ၊ ၎င််းတို ့်
အာ်း တင််း ကပ်ဖသာ နည််းပညာပိုင်း် ဆိုင် ာ သြဟို
ို ့် တ် အမခာ်း လိုငစ
် င်ဖလ ာက်ထာ်းဖ ်းစံသတ်ြှတ်
ချက်ြျာ်းနှင့်် မပည့််ြှီခိုင်း် ဖစမခင််းြရှသင်ပ
် င်ဖ က်းြျာ်းခံစာ်းခွငရ
့်် ှသင်ပ့် ပီ်း ဖ ကာ်
့် ၊ ဖမ ဖလ ာ့်ဖပ်းဖသာ လိုငစ
မငာြျာ်းထည့််သွင်း် ြှုကိုလည််း လက်လှြ််းြှီနင
ို ခ
် ွငရ
့်် ှသင်သ
့် ည်”။19
ရိုပ်သံအစီအစဥ် စံချန်စံနန
ှု ်း် ြျာ်း သြဟို
ို ့် တ် ကျင်ဝ
ို င
် အ
ံ
့် တ်ြျာ်းကို ဥပဖေမ င့်် ချြှတ်ထာ်းသည်ကို နင
ဖမြာက်အြျာ်းတိုတွ
့် င်
ဟိုတ်
ံိုတညီစွာ အဖတွွဲ့
ြျာ်းဖသာ်လည််း၊ ထဖ ာက်သည့်် ကိုယ်ထကိုယ်ထ သြ
ို ့်
က်စပ် ထန််းဖကျာင််းဖ ်း စနစ်ရှပပီ်းသာ်းမ စ်ပါက ယင််းသလို
ို ့် ပ်ဖဆာင် န် ြလိုအပ်ပါ။ ဥပဖေစ
နစ်ကို မပဋ္ဌာန််းလိုက်နာဖစပါက ၎င််းသည် အမခာ်းပံိုနပ်
ှ ြီေယ
ီ ာထန််းဖကျာင််းသည့်် ကျင်ဝ
ို ့်
့် တ်ြျာ်းက့်သပင်
ပါဝင်သက်ဆိုငသ
် ြျာ်းအာ်းလံို်းနှင့်် တိုငပ
် င်ဖဆွ်းဖနွ်းပပီ်း ကက တင��ဖ ာ်ဖဆာင်ထာ်းဖသာ ကျင်ဝ
့် တ်အဖပေါ်
တွငအ
် ဖမခခံသင်သ
ို ့် သတ်
ြှုြျာ်းသည် - သတဖပ်းမခင််း (warning) ြှ စတင်သင်ပ့် ပီ်း ချ ်း
့် ည်။ ပတ်ဆကန်
့်
ဖ ာက်ြှုကို အသအြှတ်မပ ဝန်ခံသည့်် ထိုတ်လွှငြ
့်် ှုမပ လိုပ် န် လိုအပ်ဖစမခင််းအထ အဆင်ဆ
့် င်သ
့် ွာ်းသင့််
ကာ၊ အမပစ်ဖပ်း န်အစာ်း ပညာရှငဆ
် န်ဖသာ စံချန်စံနန
ှု ်း် ြျာ်း လိုက်နာြှုမြြှင်တ
့် င် န်သည် ဦ်းတည်ချက်
ပန််းတိုငမ် စ်သင်သ
ို ့်
ဖပ်းြှုြျာ်းကို ဖပါဖလျာ့်
ဖသာပတ်ဆအမပစ်
ို ့်
ဖပ်း
့် ည်။ ပိုြိုမပင််းထန်သည့်် ပတ်ဆအမပစ်
့်
19
Note 13.
ဥပဖေနှင့်် ေီြိုကဖ စီ စင်တာ (Centre for Law and Democracy) သည် ေီြိုကဖ စီအတွက် အဖမခခံအခွငအ
့်် ဖ ်းြျာ်းအဖပေါ်
တ ာ်းဥပဖေဆိုင် ာ ကျွြ််းကျင်ြှုဖပ်းအပ် န် နင
ို င
် တ
ံ ကာတွငလ
် ိုပ်ဖဆာင်ဖနသည့်် အကျ ်းအမြတ်အတွက်ြဟိုတ်ဖသာ
လအခွ
့်် ဖ ်းအ ွွဲ့အစည််းတစ်ခို မ စ် ပါသည်
့် ငအ
32