မြန်ြာနင
ို င
် ံ : လွတ်လပ်စွာထိုတ်ဖ ာ်ဖမပာဆိုခွငအ
့်် ဖပေါ်သက်ဖ ာက်ဖနသည့်် ဥပဖေစည််းြျဥ််းြျာ်းအဖ ကာင််း ဖ ်းသာ်းဖ ာ်မပချက်စာတြ််း
အကန်အသတ်
ရှဖသာ အြျာ်းမပည်သ အ င််းအမြစ်မ စ်ပပီ်း၊ စည််းြျဥ််းချြှတ်ထန််းဖကျာင််းမခင််းအာ်းမ င့််
့်
၎င််းအ င််းအမြစ်ကို အြျာ်းမပည်သအကျ ်းစီ်းပွာ်းအတွက်သာ အသံို်းချဖ ကာင််းဖသချာဖစြည်မ စ်သည်
ဟို လက်ခံထာ်း ကသည်။ နင
ို င
် အ
ံ ဖမြာက်အြျာ်းတ၌
ို ့် ဥပဖေချြှတ်ထန််းဖကျာင််းြှုြျာ်းတွင် ရိုပ်/သံ ထိုတ်
လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်းအာ်း လိုငစ
် င်ချထာ်းဖပ်းမခင််းနှင့်် ၎င််းတထို
ို ့် တ်လွှငသ
့်် ည့််အဖ ကာင််းအ ာြျာ်းအဖပေါ်
ကကီ်း ကပ်ကွပ်ကမခင််း နှစ်ြျ ်းစလံို်းတပါဝင်
ို ့်
သည်။
လိုငစ
် င်ချထာ်းသည့််လိုပ်ငန််းစဥ်သည် ဖ ာ်ဖဆာင်ထာ်းသည့်် ကကြ်နန
ှု ်း် အစီစဥ် (frequency plan) နှင့်် အ
ညီမ စ်သင်သ
ို သ
် ည့်် လဦ်းဖ ပိုြိုထထပ်ဖသာ
့် ည်။ ဖလလှုင််းအ င််းအမြစ်ကို ရှသည်ထက်ပို၍လိုအပ်နင
နယ်ဖမြဖေသြျာ်းတွင် လိုငစ
် င်ြျာ်းကို တင်ေါအပပ င်ဖခေါ်ယသည့််စနစ်မ င့်် ကြ််းလှြ််းချထာ်းဖပ်းသင့််
သည်။ လဦ်းဖ ပိုနည််းဖသာဖေသြျာ်းတွင် ဖလ ာက်ထာ်းြှုြျာ်းအလွတ် ွငထ
့်် ာ်းဖပ်းမခင််း သြဟို
ို ့် တ် အ
ွငဖ
့်် လလံစနစ်ကို အသံို်းမပ နင
ို သ
် ည်။ ဖလ ာက်ထာ်းြှုြျာ်းကို စစစ်သည့််လိုပ်ငန််းစဥ်သည် - တင်ေါအ
ပပ င်ဖခေါ်ယသည့််စနစ်မ စ်ဖစ၊ အ ွငဖ
့်် လလံစနစ်မ စ်ဖစ - ြ တပပီ်း ပွငလ
့်် င််းမြင်သာြှုရှကာ အြျာ်းမပည်
သကို အ ကံမပ ခွင့်် ဖပ်းသင်သ
့် ည်။ ဖလ ာက်ထာ်းြှုြျာ်းကို - ကက တင်ထိုတ်မပန်ထာ်းသည့််စံသတ်ြှတ်
ချက်ြျာ်းနှင၊့်် ‘အဖ ကာင််းအ ာ၊ ြီေယ
ီ ာအ ွွဲ့ နှင့်် အ င််းအမြစ်’ စသည့််နယ်ပယ်ြျာ်းတွင် ြီေယ
ီ ာ စံိုလင်
ကွမပာ်းြှုကိုမြြှင်တ
့် င်ဖပ်း န် ည်ြှန်း် ချက်ြျာ်းပါဝင်သည့်် စံသတ်ြှတ်ချက်ြျာ်းအတိုင်း် - ြ တဖသာ၊ ပွင့််
လင််းမြင်သာဖသာ၊ ခွမခာ်းဆက်ဆံြှုြရှဖသာ နည််းလြ််းြျာ်းမ င့်် အြှီသဟကင််း၍ လွတ်လပ်သည့်် ထန််း
ဖကျာင််းဖ ်းအ ွွဲ့က စစစ်သင်သ
့် ည်။
စံိုလင်ကွမပာ်းြှုကိုမြြှင်တ
် င်ဖလ ာက်ထာ်းသြျာ်းြှတင်ဆက် န် အဆိုမပ သည့်် အစီအ
့် င် န်အတွက် လိုငစ
စဥ်အဖ ကာင််း အချ ပ်နင
ှ အ
့်် တ လိုငစ
် င်ဖလ ာက်ထာ်းသ ၏ ပိုငဆ
် ိုငြ
် ှု ွွဲ့စည််းပံိုတက
ို ့် ို ဖလ ာက်လွှာ၏အ
စတ်အပိုင်း် တစ်ခိုအမ စ် ထည့််သွင်း် ဖလ ာက်ထာ်းခိုင်း် သင်သ
် င်ချ
့် ည်။ ဖလ ာက်ထာ်းသတစ်ဦ်းအာ်း လိုငစ
ထာ်းဖပ်းမခင််းသည် ြီေယ
ီ ာပိုငဆ
် ိုငြ
် ှုကို ပို၍ စိုဖဝ်းသပ်သည််းဖစြည်မ စ်လ င်မ စ်ဖစ၊ အြျာ်းမပည်သ ရှ
အတွက် ပို၍စံိုလင်ကျယ်မပန်ဖသာ
တင်ဆက်ြှုအဖ ကာင််းအ ာ ရှဖစြည်ြဟိုတ်လ င်မ စ်ဖစ ယင််းအ
့်
ချက်ြျာ်းကို လိုငစ
် င်ထိုတ်ဖပ်းသင်/့် ြသင့်် ဆံို်းမ တ် ာတွင် ထည့််သွင်း် စဥ််းစာ်းသင်သ
့် ည်။
လိုငစ
် င်ချထာ်းမခင််းကို စံိုလင်ကွမပာ်းြှုသံို်းြျ ်း (အဖ ကာင််းအ ��၊ အ င််းအမြစ်နင
ှ ့်် ဌာန/အ ွွဲ့) စလံို်းတအ
ို ့်
တွက် အကျ ်းမ စ်ထွန််းဖစနင
ို ြ
် ည့််နည််းလြ််းမ င့်် ဖဆာင် ွ က်နင
ို သ
် ည်။ တကျသည့်် လိုငစ
် င်ဖလ ာက်ထာ်း
ဖ ်း စံသတ်ြှတ်ချက်ချြှတ်မခင််းအာ်းမ င့်် ပိုြိုစံိုလင်သည့်် အဖ ကာင််းအ ာြျာ်းတင်ဆက် န် အဆိုမပ
သည့်် ရိုပ်/ သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်းအဖနမ င့်် လိုငစ
် င်ကျ န်အခွငအ
့်် လြ််းပိုရှဖစပပီ်း -အဖ ကာင််း
အ ာစံိုလင်ကွမပာ်းြှုကို မြြှင်တ
ို သ
် ည်။ အလာ်းတပင် အြျာ်းမပည်သဝန်ဖဆာင်ြှု၊ စီ်းပွာ်းမ စ် နှင့်် ပ်
့် င်နင
ဥပဖေနှင့်် ေီြိုကဖ စီ စင်တာ (Centre for Law and Democracy) သည် ေီြိုကဖ စီအတွက် အဖမခခံအခွငအ
့်် ဖ ်းြျာ်းအဖပေါ်
တ ာ်းဥပဖေဆိုင် ာ ကျွြ််းကျင်ြှုဖပ်းအပ် န် နင
ို င
် တ
ံ ကာတွငလ
် ိုပ်ဖဆာင်ဖနသည့်် အကျ ်းအမြတ်အတွက်ြဟိုတ်ဖသာ
လအခွ
့်် ဖ ်းအ ွွဲ့အစည််းတစ်ခို မ စ် ပါသည်
့် ငအ
31