မြန်မာ့တော် လှနရေ ် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်​ —---------------------------------------------------------------------------—--------------------------------------------------------- တယ်။ အဲ ဒ ့ ီဟာကို သူ့ ရဲ့ အသရေကိုဖျက်တယ် ဆိုပြီးတော့ အဲ ဒ ့ ီ post တင်တဲသ ့ ူကို ချက်ချင်း ဖမ် းဆီ းတယ်။ မသိရဘူး၊ တရားရေး ဘယ်မှာဖမ် းထားလဲ၊ ဘယ်လ���ပ ု ုံစံထားလဲ၊ လူတယောက်ရဲ့ ကဏ္ဍမှာ လွတ်လပ် စွာ ဲ ့ းတာလဲ၊ ဘာအမှုနဖမ် ဖမ် းဆီ းပြီ းနောက်ပိုင်းမှာလည်း အမိ နကိ ့် ုချမှတ်ပြီးပြီ းလား၊ ဒါမျ ိုးတွေလဲလုံးဝ ပါဝင်ပတ်သတ်နေတဲ ့ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို သူတွေ ကိုယ်တိင ု ်ကိုက ချ ိုးဖောက်ပြီးတော့ ဖမ် းဆီ းတဲ ့ ဖြစ် စဉ် ရှ ိ ခဲ့ပါတယ်။”22 ဟု စစ် ကိုင်းအခြေစိုက် နိင ု ်ငံရေး တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူတဦးက ပြောသည်။ ထို့ အပြင် ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက ဥပဒေ သို့ မဟုတ် အမိ နဖြင ့် ့် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို ကနသတ် ့် ပိတ်ပင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ လူတဦးချင်းစီ က ၎င်းတို့ လုံခြုံရေး အတွက် ကိုယ်တိင ု ်မကျင့်သုံးရန် ရွေးခြယ်လိက ု ်ရသည့် မိ မိကိုယ်ကိုယ် ဆင်ဆာဖြတ်ခြင်း (Self Censorship) အဖြစ် များကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် လူတဦးချင်းစီ ကိုယ်တိင ု ်၏ လုံခြုံရေးစိုးရိ မ်မှုများ အပြင် လူမှုအသိုက်အဝန်းကြားရှ ိ ဖိ အားများကြောင့်လည်း ဖြစ် သည်။ “ဒီဘက်မှာဆိုရင် ဒေသခံ တွေကို သတင်းကိစ္စန ဲ ပတ် ့ သက်ပြီးတော့ interview လုပ်မယ် ဆိုရင် သူတို့အဓိ က ရု ပ်သံတွေ ရို က်မယ်ဆိုရင် မျက်နှာတွေ ဘာတွေ မပြရဲ ကြဘူး။ သူတို့က ရွ ာကနေပြီ းတော့ မြိ ု့ပေါ်၊ ဥပမာ မုံရွာမြိ ု့တို့ မန္တလေးမြိ ု့တို့ သွားစရာရှ ိ တယ်၊ သတင်းထဲမှာ တခု ခု ဖြေလိက ု ်လို့ စစ် တပ် က စောင့်ကြည့် ပြီ းတော့ သူတို့ကို လမ် းမှာ ဖမ် းမှာမျ ိုး အဲ လ ့ ိမ ု ျ ိုးတွေ စိုးရိ မ်လို့ မပြောရဲ ကြဘူးပေါ ့။ ဒီမှာဆိုရင် လေကြောင်း တိက ု ်ခိုက်ခံရတဲ ့ ဟာမျ ိုးဆိုရင်တောင်မှ ဒါသူတို့ ကြုံတွေ့ရတဲ ့ ကိစ္စမျ ိုးကို လွတ်လတ ွ ်လပ် လပ် နာမည် ဖော် ပြီးတော့ကို မျက်နှာပြပြီ းတော့ မပြောရဲ တာမျ ိုးရှ ိ တယ်”23 အခြေစိုက်သည့် သတင်းစာဆရာတဦးက ဆိုသည်။ ဟု စစ် ကိုင်းတွင် လူတဦးချင်း၏ လုံခြုံရေးဟု ဆိုရာတွင် ၎င်းတို့ နေထိုင်ရာ ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးအပြင် ဆက်စပ် တည်���ှိနေသည့် စစ် ကောင်စီ နယ်မြေများသို့ လုံခြုံစွာ ခရီ းသွားလာမှု ပြုနိင ု ်ရန် အတွက် မိ မိကိုယ်ကိုယ် ဆင်ဆာ ပြုလုပ်ခြင်းမျ ိုးလည်း ဖြစ် သည်။​ ၅.၃.၃။ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက် နှင့် လက် တွေ့မြေပြင်အခြေအနေကွာဟချက် လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို ဥပဒေတွင် ရေးသားဖော် ပြ အသိအမှတ် ပြုထားပြီ း လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော် ကျင့်သုံးမှုနှင့် အကာအကွယ်ပေးမှု အဆင့်တင ွ ် စစ် ကိုင်းဒေသ၏ အဓိ ကလက္ခဏာမှာ အမိ နပေး ့် ကွပ်ကဲမှု အစိ ပ်စိပ်အမွှာမွှာ ဖြစ် နေခြင်း ဖြစ် သည်။ သီးသန ့်စကားဝိုင်းဆွေးနွေးခြင်းနှင့် သုတေသန အင်တာဗျူး မေးမြန်းမှု အချက် အလက်များအရ စစ် ကိုင်းဒေသ၏ အုပ်ချုပ် ရေးသည် အမျ ိုးသား ကာကွယ်ရေးအစိုးရ 22 23 အင်တာဗျူးတွင် ပါဝင်သူ၊ စစ် ကိုင်းအခြေစိုက် နိင ု ်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတဦး အင်တာဗျူးတွင် ပါဝင်သူ၊ စစ် ကိုင်းအခြေစိုက် သတင်းစာဆရာတဦး 24