မြန်မာ့တော် လှနရေ
် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်
—---------------------------------------------------------------------------—---------------------------------------------------------
ထားသော် လည်း၊ နိင
ု ်ငံတကာ စံ ချ ိန်စံနန
ှု း် များနှင့် ပြည့်စုံစွာ ကိုက်ညီသည်ဟဆ
ု ိုရန် အခက်
အခဲ ရှိနေသည်။
၅.၃.၂။ လခြ
ုံ ုံရေး အကြောင်းပြချက် ဖြင့် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆို မှုကို ထိ နး် ချုပ် ခြင်း
ဖက်ဒရယ်ယူနစ် ၏
ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံ
ထိခိုက်စေခြင်းဟူသော
ကနသတ်
့်
ချက်
စစ် ကိုင်း
အခြေခံ ဥပဒေ၏
အခြေခံ
အခွ င့်အရေးများ၊ ရပိုင်ခွင့်နှင့် တာဝန်များ၏ နောက်ဆုံး အပိုဒ်တင
ွ ် အများပြည်သူ၏
လုံခြုံရေးကို
ပါရှ ိ ရာ
လက်တွေ့မြေပြင်တင
ွ ်
ဤပြဌာန်းချက်သည် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်က
့ ို ထိနး် ချုပ် ရန် အဓိ က လက်နက်
တခု ဖြစ် လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ စစ် ကိုင်းတိင
ု ်းကဲ့သို့ ပဋိ ပက္ခပြင်းထန်သော ဒေသများတွင်
ဥပဒေထက် လက်တွေ့လုံခြုံရေးအခြေအနေများကသာ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုမှုကို
အဆုံးအဖြတ်ပေးနေခြင်းကို
တွေ့ရှ ိ ရသည်။
ထိုအခြေအနေကို
သုတေသန
ဆက်သွယ်
မေးမြန်းမှုတင
ွ ် ပါဝင်ခဲ့သည့် စစ် ကိုင်းဒေသ အခြေစိုက် သတင်းစာဆရာ တဦးက သူ၏
အတွေ့အကြုံကို ရှ င်းပြသည်။
“အညာဒူဘိုင်း19လိမ
ု ျ ိုး ဆောင်းပါး���ိမ
ု ျ ိုးဆိုရင် သတင်းကြောင့်မို့လို့ မြေပြင်မှာ လေကြောင်း
တိက
ု ်ခိုက်ခံရတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေ ရှ ိ တယ်။ ပြီ းတော့ NUG ဘက်က တော် လှနရေ
် း
ဘက်က
ဆေးရုံတွေဆိုရင်
ရု ပ်သံတွေ၊
ဓာတ်ပုံတွေ
သူတို့စိုးရိ မ်
တယ်။
ရို က်ခွင်မ
့ ပေးဘူး။
ဲ့
ဆိုတဲအ
့ ကြောင်းပြချက်နတော့
ကြုံဖူးပါတယ်”20
ကျွန်တော် တို့
သတင်းတွေ
လေကြောင်းတိက
ု ်ခိုက်လာ
အတွက်
မှာစိုးလို့
လေကြောင်းတိက
ု ်ခိုက်ခံရမှုနှင့် စစ် ရေးလုံခြုံရေးကို အကြောင်းပြု၍ လွတ်လပ် စွာ
ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်၊ သတင်းရယူခွင့် သတင်းတင်ဆက်ခွင့်တို့ကို ပိ တ်ပင် ရုံမက သတင်း
အချက်အလက် ရယူနင
ုိ ်သည့် စတားလင့်အင်တာနက်ကို မကြာခဏ
ပြုလုပ်သည်ကိုလည်း တွေ့ရှ ိ ရသည်။21
ပိ တ်ဆို့ခြင်းများ
ထို့ အပြင် ဒေသအုပ်ချုပ် ရေးအဖွဲ့များ သို့ မဟုတ် တော် လှနရေ
် းအင်အားစုများ၏
အုပ်ချုပ် ရေးအပေါ် ဝေဖန်သုံးသပ် မှုများကို လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိင
ု ်သည်ဟု သတ်မှတ်၍
လူမှုကွနရ
် က်ဝေဖန်ချက်များကို ဖယ်ရှားခို င်းစေခြင်း၊ သတိပေးခြင်းများလည်း ရှ ိ သည်။
“တရားရေးမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတဲ ့ သူတယောက်ကို လူထုက အယုံအကြည်မရှ ိ ဘူးဆိုပြီး
ဆန္ဒပြ သပိ တ်မှောက်ကြတယ်။ အဲ ဖြ
့ စ် စဉ်ကို လူတယောက်က ဒီဒေသမှာတော့ ဒီလိမ
ု ျ ိုး
လူတွေကို ပြည်သူတွေက မကြိုက်လို ဆန္ဒပြနေပြီ ဆိုပြီး social media ပေါ်မှာ တင်လိက
ု ်
19
https://burma.irrawaddy.com/article/2025/02/22/397718.html
အင်တာဗျူးတွင် ပါဝင်သူ၊ စစ် ကိုင်းအခြေစိုက် သတင်းစာဆရာတဦး
21
https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/12/21/143372/
20
23