မြန်မာ့တော် လှနရေ ် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်​ —---------------------------------------------------------------------------—--------------------------------------------------------- ၅.၂.၃။ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက် နှင့် လက် တွေ့မြေပြင်အခြေအနေကွာဟချက် စုစည်းသုံးသပ် ကြည့်လျှင် ကရင်နဒေ ီ သ၏ ကြားကာလ အစီ အမံ တင ွ ် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်သည် လူ့ အခွ င်အ ့ ရေး အခြေခံ မူများအတွင်း၌သာ ပါဝင်နေပြီ း သီးခြား အခွ င်အ ့ ရေးအဖြစ် အာမခံ ထားပါ။ ထို့ အပြင် လုံခြုံရေးအကြောင်းပြု၍ လက်တွေ့ ကနသ ် ့ တ်မှုများကြောင့် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်အပေါ် အကာအကွယ်ပေးမှုသည် ဥပဒေအဆင့်၌ပင် အားပျော့နေကြောင်း တွေ့ရသည်။​ သတင်းမီ ဒီယာများ၏ သတင်းရယူ ခွ င့်ကို ညွှနကြ ် ားချက်ဖြင့် ထိနး် ချုပ် ခြင်းကလည်း လွတ်လပ် စွာ သတင်းရယူခွင့်၊ တင်ဆက် ခွ င့် မရှ ိ ကြောင်း မီ းမောင်းထိုးပြနေသည်။​ ၅.၃။ စစ် ကိုင်းဖက် ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလအခြေခံ ဥပဒေ စစ် ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်န ့ ှင့် ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေတွင် ဆက်စပ် လတ ွ ်လပ် ခွင်မ ့ ျားကို လွတ်လပ် စွာ အခြေခံ အခွ င်အ ့ ရေးအဖြစ် ထင်ရှားစွာ အသိအမှတ်ပြုထားသော် လည်း ​ထိုအခွ င်အ ့ ရေးကို ပြန်လည်ကနသ ် ့ တ်ထားသည့် သတိထားရမည့် ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို တွေ့ရှ ိ ရသည်။ တော် လှနရေ ် း အားကောင်းသော ဆိုနင ုိ ်သည်။ သို့ သော် ဒေသဖြစ် ပြီး၊ စစ် ကိုင်းတိင ု ်းသည် လက်နက်ကိုင် ဥပဒေရေးရာ ရှု ထောင့်မှ ကြည့်လျှင် နိင ု ်ငံတကာစံ နန ှု း် များနှင့် အကိုက်ညီဆုံးသော ဖွဲ့စည်းပုံမူဘောင်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ဟု ရှ င်းလင်းမှု မြေပြင်တင ွ ် မရှ ိ ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ကနသတ် ့် ထားသည့် ဥပဒေရေးရာ အုပ်ချုပ် ရေးအာဏာစက် အသုံအနှုနး် များ ကွဲပြားနေခြင်းတို့ က လက်တွေ့တွင် ဥပဒေများက အကာအကွယ် မပေးနိင ု ်သည့် အခြေအနေဖြစ် နေသည်။ ၅.၃.၁။ လွတ်လပ် စွာ ကနသ ် ့ တ် ချက် များ ထုတ်ဖော်ပြောဆို ခွင့်ကို တရားဝင်အသိအမှ တ်ပြုမှု နှင့် မရှ င်းလင်းသော စစ် ကိုင်းဖက်ဒရယ် ယူနစ် ကြားကာလ အခြေခံ ဥပဒေ၏ အခန်း (၂)၊ အခြေခံ အခွ င့် အရေးများ၊ ရပိုင်ခွင့်နှင့်တာဝန်များတွင် လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်န ့ ှင့် ဆက်စပ် အခွ င့် အရေးများ ဖြစ် ကြသော ရေးသားခွ င်၊့ ပုံနှပ ိ ် ထုတ်ဝေခွ င်၊့ သတင်းရယူပိုင်ခွင်၊့ ဖြနခ ် ့ ျ ီပိုင်ခွင်17 ့ ကို နိင ု ်ငံသားတိင ု ်း၏ အခြေခံ အခွ င်အ ့ ရေးအဖြစ် အတိအလင်းပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။ ထို့ အပြင် လွတ်လပ် စွာ စုဝေးခွ င့်၊ ငြိမ်းချမ် းစွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော် ခွင့်နှင့် အသင်းအဖွဲ့များဖွဲ့စည်းခွ င့်၊ အသင်းအဖွဲ့များတွင် ပါဝင်ခွင့်များကိုလည်း နိင ု ်ငံသားရပိုင်ခွင့်များအဖြစ် ဖော် ပြထားသည် ကိုတွေ့ရသည်။ ရပိုင်ခွင့် အခွ င့်အရေးများနှင့် ပတ်သက်၍ အကာအကွယ်ပေးမည့် လုပ်ငန်းစဉ်များ ကိုလည်း ပုဒ်မ ၄၁(က) တွင် လူ့ အခွ င်အ ့ ရေး ချ ိုးဖောက်ခံရပါက ယူနစ် ၏ လူ့ အခွ င်အ ့ ရေးနှင့် 17 စစ် ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ 21

Select target paragraph3