အာဏာသိမ်းစစ်ေကာင်စီ၏ အင်တာနက် လွတ်လပ်မ4အေပ5 ချuပ်ြခယ်ကန်;သတ်မ4များ
အာဏာသိမ်းစစ်ေကာင်စီ၏ အင်တာနက် လွတ်လပ်မ4အေပ5 ချuပ်ြခယ်ကန်;သတ်မမ
4 ျား
ြမန်မာိုင်ငံတွင် ေဖေဖာ်ဝါရီ ၁ ရက်ေန စစ်အာဏာသိမ်းခံခဲ့ရပီး ေနာက်ပိုင်း ြမန်မာြပည်သမ
ူ ျား၏ အေြခခံ
လူရပိုင်ခွင့်များ၊ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ေဖာ်ေြပာဆိုခွင့်၊ ငိမ်းချမ်းစွာစီတန်းလှည့်လည်ခွင့်၊ သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်
ခွင့် အပါအဝင် အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့်တိုသည် ဆိုးရွားစွာ ဖိှိပ်ခံေနရသည်။ Freedom House မှ ထုတ်ြပန်
ေသာ ၂၀၂၁ ခုှစ်အတွင်း “Freedom on the Net” စာတမ်းအရ ြမန်မာိုင်ငံသည် အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့်
ကျဆင်းမတွင် အလှမ်းအကျယ်ဆံုးှင့် အကျဆင်းဆံုးိုင်ငံြဖစ်သည်။ အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့်အား တိုင်းတာရာ
တွင် အချက်(၃) ချက်ြဖင့် ချိန်ထိုးကည့်ကသည်။ (၁) အင်တာနက်သံုးစွဲမအေပ တားဆီးပိတ်ပင်ြခင်း၊ (၂) အင်တာ
နက်အသံုးြပသူများ၏ ေရးသားတင်ြပသည့် အေကာင်းအရာများအား ကန်သတ်ထိန်းချပ်ြခင်း၊ (၃) အသံုးြပသူ
များ၏ အခွင့်အေရးချိးေဖာက်ြခင်း1 တိုြဖစ်သည်။ Freedom House ှင့် Free Expression Myanmar မှ
ထုတ်ေဝေသာ ၂၀၂၁ခုှစ် “Freedom on the Net” စာတမ်းအရ ြမန်မာိုင်ငံ၏ အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့်သည်
လွန်ခဲ့သည့် ၄ ှစ်အတွင်း ဆက်တိုက်ကျဆင်းလာကာ ယခုှစ် ၂၀၂၁ ခုှစ်တွင် ေပးမှတ် ၁၀၀ ၌ ၁၇ မှတ်သာ
ရရှိခဲ့သည်။
(၁)အင်တာနက်သံုးစွဲ@ိုင်မ4အေပ5 တားဆီးပိတ်ပင်ြခင်း
ေဖေဖာ်ဝါရီလ ၁ရက်ေနသည် ၂၀၂၀ ေရွးေကာက်ပွဲ ရလဒ်အေပ အေြခခံပီး တတိယအကိမ် ြပည်သူ
လတ်ေတာ် ပထမပံုမှန် အစည်းအေဝးအား ကျင်းပရမည့်အချိန် ြဖစ်သည်။ သိုေသာ် ေဖေဖာ်ဝါရီလ ၁ ရက်ေန
မနက်ခင်း အာဏာမသိမ်းခင် နာရီပိုင်းအလို သန်းေခါင်ယံေကျာ��အချိန်မှာပင် စစ်တပ်အရာရှိများက အင်တာနက်
စင်တာ (Centers of internet providers) များကို ဝင်ေရာက်စးီ နင်းကာ ိုင်ငံှင့် အဝန်း အင်တာနက်လိုင်းများ
အားလံုးြဖတ်ေတာက်ရန် ေသနက်ေထာက် ေစခိုင်းခဲ့သည်။2 ၁ ရက်ေနမနက်ခင်းတွင်ပင် ိုင်ငံအဝန်း စစ်တပ်ပိုင်
ြမဝတီတီဗီလိုင်းမှလွဲ၍ အင်တာနက်လိုင်း၊ မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်း၊ ေရဒီယိုလင
ို ်း၊ ှင့် ကျန်တီဗီလိုင်းများအား ြဖတ်ေတာက်
ပစ်ခဲ့သည်။ ေနလယ်ခင်းပိုင်းတွင် အင်တာနက်လိုင်းှင့် ဖုန်းလိုင်းများ ြပန်ဖွင့်ေပးခဲ့ေသာ်လည်း ေဖေဖာ်ဝါရီလ
၆ရက်ေနမှ ၇ရက်ေနအတွင်း ိုင်ငံတစ်ဝန်းလံုး၌ နာရီေပါင်း ၃၀ ဝန်းကျင် ဒုတိယအကိမ် ထပ်မံ ြဖတ်ေတာက်ခဲ့
သည်။ စစ်တပ်၏ ရခိုင်ြပည်နယ်တွင်း လူအခွင့်အေရး ချိးေဖာက်မများအား ဖံုးကွယ်ရန် ၂ ှစ်နီးပါး အင်တာနက်
1
Freedom House. (2021). “Freedom House report finds global internet freedom in decline for the 11th
consecutive year”. Available at Freedom House report finds global internet freedom in decline for the
11th consecutive year - IFEX
2
Januta, Andrea and Minami Funakoshi. (2021, April 7). “Myanmar internet suppression”.
Available at Myanmar’s internet suppression (reuters.com)