လွတ်လပ်စွွာထုတ်ဖ ွာ်ဖ ပွာဆုခွင့်် လှုပ်ရွာှားမှုအ ွွဲ့ အခ ောြားသ ော ထင်ရောြား ၂၀၁၉ ခုနစ်၊ ပထမနစ်ဝက်အတွင်ှား လွတ်လပ်စွွာထုတ်ဖ ွာ်ဖ ပွာဆုခွင့််အဖ ခအဖေ ည် လွတ်လပ်စွောထုတ်သ ော်သခပောဆု ွင် ြားသ ောက် ံရမှုမ ောြား အင်တွာေက် တ်ဖတွာက်ခံရ ခင်ှား တပ်မဖတွာ်နင့်် ရက္ိုင့််တပ်မဖတွာ်(AA)တုို့အကကွာှား စစ်ပွ စ်ပွွာှားဖေဖ ွာ ရခုင် ပည်ေယ်ရအချိုွဲ့မမိုွဲ့ေယ်မျွာှားနင့်် ချင်ှား ပည်ေယ်ရ အချိုွဲ့မမိုွဲ့ေယ်မျွာှားအပါအဝင် စုစုဖပါင်ှား မမိုွဲ့ေယ် ၉ ခုတွင် အင်တွာေက်လုင်ှားမျွာှား ဇွေ်လ ၂၁ ရက်ဖေို့မ စတင်ကွာ တ်ဖတွာက်ခံခ့်ရ ည်။ ယင်ှားက့် ပည်ဖထွာင်စုအစုှားရအ ွွဲ့၏ ဖ ုို့ အင်တွာေက် တ်ဖတွာက်ရေ် ဆက် ွာတူညီချက် င့်် ပုို့ဖဆွာင်ဖရှားနင့််ဆက် ဖအွာ်ပဖရတွာမျွာှားကု ညွှေ်ကကွာှားခ့် ခင်ှား စ် တွင်လည်ှား ူကု ဖ မယွာကစစတွင်ပါဝင်ပတ် ည်။ အဆုပါဖေ အတွင်ှား ဖေ မ်ှားဆည်ှားခံရမှုအဖကကွာင်ှား ထုတ်ဖ ွာ်ခ့် ဖ မယွာအ ငင်ှားပွွာှားမှုတစ်ခအ ု ွာှား ရေ်ကုေ်တုငှား် ဖေ မ်ှားဆီှားခံထွာှားရ မနတဖလှားတုင်ှားဖေ ခံရွွာ နတွာမုှား ည် တုင်ကကွာှား က်ဖေ ခံမျွာှား၏ ဖ မယွာ ကကီှား လွှတ်ဖတွာ်ဖကွာ်မတီတစ်ခု မ်ှားဆည်ှားခံရမှုအမျွာှားအ ပွာှား ုို့ ဖေ ခံ ၁၁ ဦှား နင့်် နုငင ် ံဖရှား ွာ ည်။ ဆုှားံ ခင်ှား လပ်ဖ မစက်ရုံနင့််ပတ် ွာှား ၅၀ ဦှားဖကျွာ်ကု ရတပ် ွွဲ့က ဥပဖေပုေ်မအမျွာှားအ ပွာှား င့်် အမှု ွင့််ထွာှားရ အတွင်ှား ဇွေလ ် ၅ ရက်ဖေို့၌ ကွယ်လွေခ ် ့် ည်။ ည်။ တုင်ကကွာှားမှုဖကကွာင့်် အဆုပါဖကွာ်မတီတွင် ပါဝင်ဖ ဖ ပဖကျှားရွ ွာရ အ ငင်ှားပွွာှား ွယ် အေက်မ ဇွေလ ် ၂ ရက်ဖေို့တွင် ရတပ် ွွဲ့၏ ည့်် လုပ်ငေ်ှားရင်က နုင် ူ ၁၇ အွာှား နုင်လွတ်လုံဥပဖေ င့်် အမှု ွင့််တရွာှားစွဆုခ့် ူ အကျဥ်ှားဖထွာင်အတွင်ှား ဖ ကကီှား၊ ဖအွာင် ခံတစ်ဦှားက ဖ မယွာေစ်ေွာမှု ူမျွာှားကု လုပ်ငေ်ှားရင်မျွာှားက တရွာှားစွဆုမှုမျွာှားစွွာရဖေ ပါတီဝင် ၆ ဦှားတုို့က ဇေ်ေဝါရီလအတွင်ှားက တုင်ကကွာှားခ့် လွှတ်ဖတွာ်အမတ်ဖေေါ် ွယ်ဖရှား တ်၊ အတွာှားအဆီှားမျွာှား ုို့ နုင်ငံဖတွာ်၏အတုင်ပင်ခံပုဂ္ိုလ်လွာဖရွာက်စဥ် ဖေ မျွာှားအဖကကွာင်ှား တုင်ကကွာှားတင် ပခ့်ရွာ တုင်ကကွာှား လွတ်လုံဥပဖေ င့်် တရွာှားစွဆုခ့် ယ ွ ဖ ် ရှားဝေ်ကကီှားဌွာေက ဆက် ည်။ ွင့််ချ၊ ဖ ွာ်ထုတ် ခင်ှား(Whistleblowing) အတွက် အကေ့််အ ဧရွာဝတီတုင်ှား၊ မအူပင်မမိုွဲ့ေယ် ွယ်ဖရှားဥပဖေပုေ်မ (၇၇) အရ မ်ှားဆီှားခံခ့်ရ ည်။ ကွယ်လေ ွ ် ရခ့်ချေ်တွင် ူှားဖယွာင်ေဏ်ရွာမျွာှားစွွာရမပီှား ယင်ှား ူ ကုထွေှား် မင့််ဝင်ှား ူမ က်၍ ဆနဒ ပ ည့်် ဖေ ည်။ အမှု ွင့််ခံထွာှားရ ည် မနတဖလှားအုှား ူမျွာှား အ ု ကျဥ်ှားဖထွာင် ွာှားစုက ကုထွေ်ှား မင့်ဝ ် င်ှား၏ ခနဓွာကုယ်ကု ပေ်လည်ရ ည် ရုက်နက်၊ နပ်စက်ခံခ့်ရ ည့်် အဖ ခအဖေ စ် ည်။ ဗုလ်ချိုပ်ဖအွာင်ဆေ်ှားဖကကှားရုပ်အ ငင်ှားပွွာှားမှု၏ဖေွာက်ဆက်တွအဖ ခအဖေ ကယွာှား ပည်ေယ်၊လွိုင်ဖကွာ်မမိုွဲ့အတွင်ှား ဗုလ်ချိုပ်ဖကကှားရုပ်စုက်ထူရေ်အစီအစဥ်နင့်ပ ် တ် က်၍ ၂၀၁၈ ခုနစ်အတွင်ှား ကစ၍ ဖေ ခံမျွာှားက ဆနဒထုတ်ဖ ွာ်မှု ခံမျွာှားနင့်် ပည်ေယ်အစှားု ရအကကွာှား ပဋပက္မျွာှားစတင် စ်ပွွာှားခ့် ည်။ ဖေ အကကမ်ကကမ် ပိုလုပ်ခ့် မပီှား ပည်ေယ်အစှားု ရကလည်ှား ဆနဒ ပဖခါင်ှားဖဆွာင်မျွာှားကု မငမ်ှားစုစီဥပဖေ၊ ရွာဇ ပုေ်မ ၅၀၅ (ခ)၊ (ဂ) တုို့ င့်် တရွာှားစွဆုမှုမျွာှားရခ့် ဆနဒ ပမှုအမပီှားတွင် နစ် က်ဖဆွှားဖနွှားညနှိုငှား် ဖ ည်။ ၂၀၁၉ ခုနစ်၊ ဖ ဖ ွာ်ဝါရီလအတွင်ှား ဖေ ခံ ၃၀၀၀ ဖကျွာ် ွာတူညီမှု င့်် အစုှားရက တရွာှားစွဆုမှုမျွာှား ပေ်လည်ရုတ် ည်။ ဖေွာက်ပုင်ှားတွင် ဖကကှားရုပ်ကစစညနှိုင်ှားမှု မဖ ပလည် ပေ်ခ့် တ်ကကီှားဥပဖေ မ်ှားခ့် ည့််အ ပင် ပည်ေယ်ဝေ်ကကီှားချိုပ်ကု ဖကကညွာချက် ထုတ် ည့်် လူငယ်ဖခါင်ှားဖဆွာင် ၆ ဦှားအွာှား ပည်ေယ်အစုှားရအ ွွဲ့က နုင်လွတ်လုံဥပဖေ င့်် တရွာှားစွဆုခ့် ည်။ စွာမျက်နွာ - ၇