နိုင်ငံအဝှမ်ွေးလံိုွေးတင် နင ို ်ငရ ံ ရွေးပါတီမျာွေးမှရ ၍ မွဲဆနဒရှင်မျာွေးကို ဆနဒမွဲလက်မှတ်ပံိုစင ံ ယ်ကို အသံိုွေးခပျုပပီွေး မည်ကသ ွဲေ့ ိုေ့ မွဲရပွေးရ န ် ှငေ့် ၎င်ွေးတ၏ ိုေ့ ရလာင်ွေးမျာွေးနှငေ့် လိုဂိုအမှတအ ် သာွေးမျာွေးကိုမတ ှ ်မရစရ ် ဝ ွေး် ရသ ံ ူမျာွေးသည် ဆံိုွေးခဖတ်ချက်မျာွေးချမှတ်နင ို ်ရရွေးဟူရသာ သင်ကကာွေးရပွေးခကွဲေ့ ကသည်။ အသပညာရပွေးလိုပ်င ်ွေးရဆာင်ရက်ရာ၌ ရစတ ောသ ေ့်သ ေ့်ထက်စာလျင် ကယ ို ်စာွေးလယ ှ ် အသပညာခပညေ့ဝ ် စာခဖငေ့် မမအကျျုွေးစွေးီ ပာွေးအတက် ရည်ရယ်၍ ရဆာင်ရက်ကကသည်မှာမှ ရ ် သာ်လည်ွေး မွဲရပွေးရာ၌ ရကာင်ွေးမ ်မှ ်က ်စာ ခပျုလိုပ်နင ို ်ရစရရွေးမှာလည်ွေး အဓက ကျရသာ ကစစရပ်ခဖစ်ပါသည်။ အ ပ် က်လူမှုအဖွဲွဲ့အစည်ွေးမျာွေး (CSOs) ၏ မွဲ နဒ ှင်အသပညာရပွေးအစီအစဉ်မျာွေး မွဲဆနဒရှင်မျာွေးအာွေး အသပညာရပွေးခခင်ွေးကို အစီအစဉ်ရပါင်ွေးစခံို ဖငေ့်ရဆာင်ရက်ရာ၌ ရေသခံ CSO မျာွေးသည် အရရွေးကကီွေးရသာအခ ်ွေးကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခကွဲေ့ ကဖူွေးပါသည်။ သရ ိုေ့ သာ်လည်ွေး ခပည်သူူ့ကျ ်ွေးမာရရွေး အခက်အခွဲမျာွေးရကကာငေ့် မျာွေးစာရသာ CSO မျာွေးသည် ကပ်ရရာဂါေဏ်ခစ ံ ာွေးကကရသူမျာွေးအတက် လိုအပ်ရသာ ရဆွေးဝါွေးအစာွေးအစာနှငေ့် ရ ရာထင ို ်ခင်ွေးမျာွေး ခဖညေ့ဆ ် ည်ွေးရပွေးဖရ ိုေ့ ာအာရံိုထာွေးပပီွေး ၎င်ွေးတိုေ့၏အရင်ွေးခမစ်မျာွေးကို အသံိုွေးခပျုခွဲေ့ကကရာ မွဲဆနဒရှင် အသပညာရပွေးရရွေးလိုပ်င ်ွေးမျာွေးမှာ လစ်ဟာခွဲေ့ရသည်။ မွဲဆနဒရှင်အသပညာရပွေးနင ှ ်ေ့ အသပညာခမငေ့်မာွေးရရွေးကစစမျာွေး ကိုမူ CSO မျာွေးအရ ခဖငေ့် အက အ ေ့် သတ်ခဖငေ့်သာ ရဆာင်ရက်နင ို ်ခွဲေ့ကကပပီွေး ယင်ွေးရဆာင်ရက်မအ ှု မျာွေးစက ို ိုလည်ွေး အ ်လိုင်ွေးကတဆငေ့်သာ ခပျုလိုပ်နင ို ်ခွဲေ့ကကသည်။ အမျျုွေးသမီွေး၊ တိုင်ွေးရင်ွေးသာွေးလူ ည်ွေးစို၊ ပထမဆံိုွေးအကကမ် မွဲရပွေးမညေ့်သူ၊ မသ ်စမ်ွေးသူမျာွေးနှငေ့် အခခာွေးရသာဖယ်ချ ထ ် ာွေးခခင်ွေးခရ ံ သညေ့်အိုပ်စိုမျာွေးကို အဓကဦွေးစာွေးရပွေးရသာ CSO မျာွေး၏ နိုင်ငံသာွေးနှငေ့်မွဲဆနဒရှငအ ် သပညာရရွေး အစီအမံမျာွေးမှာ ကပ်ရရာဂါဆိုင်ရာ ထ ်ွေးချျုပ်က ်သ ေ့ တ်မှုမျာွေးရကကာငေ့် အာွေး ည်ွေးသာွေးခေ့ရ ွဲ သည်။ COVID-19 မခဖစ်ပာွေးမီကာလမျာွေး၌ပင် CSO မျာွေးအရ ခဖငေ့် နိုငင ် ံသာွေးနင ှ ေ့်မဆ ွဲ နဒရင ှ ် အသပညာရရွေး ရဆာင်ရက်ရာ၌ ရေသနတရအစိုွေးရမျာွေးထံမှ ခငေ့်ခပျုချက် ရတာင်ွေးခကံ ကရသညေ့အ ် တက် လိုပ်င ်ွေးရဆာင်ရက်မှုပိုင်ွေးတင် အတာွေးအဆီွေး မျာွေးနှငေ့် ရတွဲ့ကကံျုရရလေ့ရှသည်ဟိုကကာွေးသရသည်။ ခငေ့်ခပျုမ ်ရ ေ့ တာင်ွေးခရ ံ ာ၌ တရာွေးဝင် သတ်မှတရ ် ပွေးထာွေးသညေ့် လိုပ်ထံိုွေးလို���် ည်ွေးမရှခခင်ွေး၊ မရှခခင်ွေးတရ ိုေ့ ကကာငေ့် အတည်ခပျုချက်ရပွေးရ ် ယင်ွေးအဖွဲွဲ့အစည်ွေးမျာွေးအရ ခဖင်ေ့ မည်ရရွဲ့မည်မ ကကာမည်ဟရ ူ သာ လိုပ်င ်ွေးအစီအစဉ် ချမှတ်ရာတင်နင ှ ေ့် ရက်အက ေ့်အသတ် အရကာင်အထည် ရဖာ်ရာတင် အခက်အခွဲရသည် ှ ။ ရရွေးရကာက်ပွဲမကျင်ွေးပပပီွေး ခမ မ ် ာနိုငင ် ံအဝှမ်ွေးရှ ရေသခံ CSO မျာွေးသည် လူအ ည်ွေးငယ်ခဖငေ့်သာ မျက်နှောချင်ွေးဆိုင် ရတွဲ့ဆံိုပပီွေး မွဲဆနဒရှင်အသပညာရပွေး လိုပ်င ်ွေးမျာွေး ရဆာင်ရက်ခေ့ကွဲ ကရသည်။ အမျာွေးစမ ို ှာ အ ်လိုင်ွေးအစည်ွေးအရဝွေး မျာွေးမှတဆငေ့် မွဲဆနဒရှင်မျာွေးနင ှ ေ့်ထရတွဲ့ခွဲေ့ကကသည်။ နိုင်ငရ ံ ရွေးပါတီမျာွေးမှ ခပျုလိုပ်သညေ့် ပါတီအကျျုွေးစွေးီ ပာွေးအတက် ရည်ရယ်ရသာ မွဲဆနဒရှင်အသပညာရပွေးလိုပ်င ်ွေးမျာွေးနှငေ့် ဆ ေ့်ကျင်စာပင် CSO မျာွေး၏ မွဲဆနဒရှင်အသပညာရပွေး လိုပ်င ်ွေးမျာွေးသည် ခပည်သူမျာွေး အချက်အလက်စလ ံို င်စာ ရရွေးချယ်မှုခပျုလိုပ်နင ို ရ ် စရရွေးအတက် ရည်ရယ်ကာ နိုင်ငံသာွေးအခငေ့အ ် ရရွေးနင ှ ေ့် အသပညာတိုွေးပာွေးရရွေးကို အသာွေးရပွေးရဆာင်ရက်ကကသည်။ ယခင်မကကံျုရတွဲ့ဖူွေးသညေ့် COVID-19 အရခခအရ မျျုွေး၌ပင်လ င် မွဲဆနဒရှင် အသပညာရပွေးလိုပ်င ်ွေးကို ခမြှငတ ေ့် င် ရဆာင်ရက်ရ ် CSO မျာွေးက တီထင်ဖ တ ် ီွေးမှုမျာွေး ခပျုလိုပ်လာခွဲကေ့ ကသည်။ သာဓကအာွေးခဖငေ့် New Myanmar Foundation (NMF) ၊ Myanmar Network Organization for Free and Fair Election (MYNFREL) ၊ ပရေသာမွေးို တမ ိုေ့ ှ ပထမဆံိုွေးအကကမ် မွဲရပွေးမညေ့်သူမျာွေး၊ စစ်ရ ွေးရရှာင်ေိုကခသည်မျာွေး အစရှသူတအ ိုေ့ တက် အ ်လိုင်ွေးဗေ ီ ယ ီ ိုက ်ဖရငေ့်မျာွေးမှတဆငေ့် ရတွဲ့ဆံိုပွဲမျာွေးခပျုလပ ို ်ခေ့ကွဲ ကသည်။ ရှမ်ွေးခပည် ယ်ရခမာက်ပိုင်ွေးတင် Women 59