အသံုးျပဳသူမ်ားအတြက္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား
၁။ အိုင္စီတီနည္းပညာမ်ားကို အသံုးျပဳစဥ္တြင္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ လံုၿခံဳေရးကို
အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ေစရန္ လိုက္နာသင့္ေသာ အေျခခံအခ်က္မ်ား။
လူမႈကြန္ရက္အား အသံုးျပဳရာတြင္ -
•
ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္မ်ား ဥပမာ ဘဏ္စာရင္းမ်ား၊ လိပ္စာ၊ အီးေမးလ္လိပ္စာ၊ ေမြးသကၠရာဇ္
သို႔မဟုတ္ ဖုန္းနံပါတ္မ်ားကို လူမႈကြန္ရက္၊ သို႔မဟုတ္ မိုဘိုင္းလ္ဖုန္း Apps မ်ားတြင္ လူအမ်ားသိေစရန္
မွ်ေဝျခင္းမ်ားကို ေရွာင္က်ဥ္ရန္။
•
မိမိတို႔၏ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္မ်ားကို အင္တာနက္တြင္ အသံုးျပဳေနေသာ အျခားသူမ်ား
မျမင္ႏိုင္ေအာင္ (သို႔) ဝင္ေရာက္ၾကည့္႐ႈမႈမ်ား မလုပ္ႏိုင္ေစရန္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာအခ်က္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္
ကာကြယ္သည့္ စနစ္မ်ားကို အသံုးျပဳရန္။
အင္တာနက္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို အသံုးျပဳရာတြင-္
•
လြယ္ကူစြာ ခန္႔မွန္းမရႏိုင္သည့္ လွ်ိဳ႕ဝွက္စကားလံုးမ်ားကို အသံုးျပဳရန္၊ ယင္းသည္:-8
-
စာလံုးေရ ၈ လံုးအထိ အနည္းဆံုးထားရန္။
-
အသံုးျပဳသည့္ အမည္၊ အမည္ရင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းနာမည္ႏွင့္ ျပည္စံုေသာ စာလံုးတြဲတစ္ခု အစရွိသည့္
စကားလံုးေတြ မပါဝင္ေစရန္။
-
မူလအသံုးျပဳခဲ့ေသာ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္မ်ားႏွင့္ သိသာစြာ ကြဲျပားမႈ ရွိပါသလား။
-
စာလံုး အႀကီး၊ စာလံုးအေသး၊ သေကၤတမ်ားႏွင့္ နံပါတ္မ်ား ပါဝင္ေစရန္။
•
တူညီေသာ လွ်ဳိ႕ဝွက္နံပါတ္တစ္ခုအား ဝန္ေဆာင္မႈအားလံုးအတြက္ အသံုးျပဳျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ရန္။ ဥပမာ
ဂ်ီေမးလ္၊ ေဖ့(စ)ဘြတ္။
•
ယင္း လွ်ဳိ႕ဝွက္နံပါတ္မ်ားကို လံုၿခံဳစြာႏွင့္ လွ်ဳိ႕ဝွက္စြာ သိမ္းဆည္းထားရန္။
အီးေမးလ္ကို အသံုးျပဳရာတြင-္
•
အမည္မသိေသာသူမ်ားမွ ေပးပို႔လာေသာ ေမးလ္တြင္ တြဲပါလာသည့္ ဖိုင္လ္မ်ားကို ဖြင့္ၾကည့္ျခင္းမွ ေရွာင္
ၾကဥ္ရန္။
•
ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ဆက္သြယ္ရန္အတြက္ အသံုျပဳေသာ အီးေမးလ္လိပ္စာႏွင့္ အင္တာနက္ဝန္ေဆာင္မႈ
အတြက္ အသံုးျပဳေသာ အီးေမးလ္လိပ္စာမ်ားကို မတူေအာင္သံုးရန္။
အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ား အသံုးျပဳေသာအခါ-
•
ခ႐ုမ္း (Chrome)၊ ဖားရားေဖာက္ (Firefox)၊ ဆာဖာရီ (Safiri) ႏွင့္ အင္တာနက္ အိတ္(စ)ပလိုရာ (Internet
Explorer)တို႔တြင္ ပါဝင္သည့္ “ကိုယ္ေရးကိုယ္တာအတြက္ လံုၿခံဳစြာၾကည့္႐ႈသည့္“ စနစ္မ်ားကို အသံုးျပဳရန္။
ကိုယ္ေရးကိုယ္တာအတြက္ လံုၿခံဳစြာၾကည့္႐ႈသည့္စနစ္သည္ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာတို႔မွ အသံုးျပဳသူ၏
Login ဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို မွတ္ယူထားျခင္းႏွင့္ ၾကည့္ခဲ့ဖူးေသာ လိပ္စာေဟာင္းမ်ား
ေအာက္ရွိ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားမွ မိမိ၏အခ်က္အလက္မ်ားကို ဝင္ေရာက္ရယူျခင္းတို႔မွ ကာကြယ္
ႏိုင္ပါသည္။
8
မိုက္ခ႐ိုေဆာ့(ဖ)၏ “Tips for Creating a Strong Password (လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္ အသံုးျပဳျခင္းဆိုင္ရာ သိသင့္သည့္အခ်က္မ်ား)“ ႏွင့္ Micah Lee ရဲ႕ ၾကားျဖတ္ျခင္း,
“Passwords you can Memorize- But That Even The NSA Can’t Guess (ကိုယ္တိုင္မွ မွတ္မိေသာ္လည္း အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးေအဂ်င္စီမွပင္ ခန္႔မွန္းလို႔
မရတဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္)“ (၂၆ မတ္ ၂ဝ၁၅) ကို အင္တာနက္လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ လိုက္နာသင့္ေသာ ထပ္မံလမ္းညြန္မႈအျဖစ္ ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါသည္။
38
ျမန္မာ့ အိုင္စီတီက႑၏ သက္ေရာက္မႈမ်ားအား ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း