Myanmar e-Governance Master Plan 2030 • အာရံြ ို ံကရယာမ္ ာ်း (Sensors) နင် အဖြာ်းအြ က်အလက်အရင််းအဖမ္စ်မ္ ာ်းမ္ ရရသည်အြ က်အလက်မ္ ာ်းကို အသံို်းဖ ဖ ်း လျှ ်စစ်သံို်းစွမ္ှု (သမ္ ိုေ့ ဟိုတ်) ဓာတ် အာ်း ိုေ့လတ်မ္ှု ဖမ္င်တက်ဖြင််းစသည် ံိုမ္ ်မ္ဟိုတ်နသာကစစရ ်မ္ ာ်းကို ကက တင် သရနိုင် ါသည်။ ထေ့န ို ကကာင် ဖြစ်နိုငန ် ြ ရနသာမ္နတာ်တ နိုငမ္ ် ည်ဖြစ်ဖ ်း န • န ်းကင််းအနတရာယ်ကင််းရင််းနစရ ် မ္ှုမ္ ာ်းကို နရာင်ရာ်း အြ ်နင်တစ်နဖ ်းည ာင်ရွက်နိုငမ္ ် ည် ဖြစ် ါသည်။ နငွနကက်း ိုင်ရာအြ က်အလက်မ္ ာ်းကသိုေ့ မ္ ာ်းကို သက် အြ က်အလက် ိုင်သမ္ ာ်းအကကာ်း အြ ်နင်တစ်နဖ ်းည ဖြ ေ့်နဝသွာ်းနိုငသ ် ဖြင် သတင််းအြ က်အလက်ြလယ်မ္ှုကို နသာ အနရ်းကက်းနသာ က်သွယ်န လွယ်ကနြ ာနမ္ွွံ့နစဖ ်း ိုမ္ိုနကာင််းမ္ွ ် ာင်ရွက်မ္ှုကို န ်းစွမ္််းနိုင် ါသည်။ ကဏ္ဍအသ်းသ်းတွင် Big Data အသံို်းဖ ဖြင််းနင် တ်သက်သည်အြက်အြမ္ာ Application အမ္ျြော်းစို၏အလွြဲသို်းစြော်းဖ လို ်မ္ှုမ္ ာ်းနင် ဖ ည်သတစ်ရ ်လံို်းကို ကိုယ်စာ်းဖ သည်ဟို နမ္ျှာမ္ ် ််းနသာ လဦ်းနရ၏နသ်းငယ်နသာအစိုအနဝ်းကို အသံို်းဖ ရ ် မ္ ာယဖြင််း (Sampling) တဖိုေ့ ြစ်သည်။ ၁၀.၃။ Artificial Intelligence and Machine Learning (AI and ML) AI သည် လသာ်း၏လို ်န ာင်နိုငစ ် ွမ္််းကို အတိုယကာ ဖ ဿ ာမ္ ာ်းကို နဖြရင််းရ ်နင် ံို်းဖြတ်ြ က်မ္ ာ်းြ မ္တ်ရ ်အတွက် ကွ ် ျူတာမ္ ာ်းနငစ ် က်မ္ ာ်းကို အသံို်းဖ ထာ်းသည် ည််း ညာ လမ္််းနကကာင််း အသစ်တစ်ြို ဖြစ် ါသည်။ AI Program မ္ ာ်းသည် သင်ယဖြင််း၊ က ်းနကကာင််း ဖြင််းနင် ဖ ဖ င်ဖြင််းတိုို့ကို အဓကလို ်န မ္ ာ်းကို စိုစည််းြွဖြမ္််းစတ်ဖြာဖ ်း င်ဖြင် ာင်နိုငစ ် ွမ္််းရသည်။ AI သည် မ္ ာ်းစွာနသာ အြ က်အလက် က်စ ်မ္ှုမ္ ာ်းနင် ံိုစံမ္ ာ်းကို နြာ်ထိုတ်အသံို်းဖ ၍ အ ာဂတ်ဖြစ်စဉ် မ္ ာ်းကို ြ ေ့်မ္ ််းဖြင််းဖြစ် ါသည်။ ဥ မ္ာ - AI ကို အသံို်းဖ ၍ Chatbot မ္ ာ်းသည် Chat မ္တ်တမ္််း မ္ ာ်းကို စိုန ာင််းဖြင််းနင် ြွဖြမ္််းစတ်ဖြာဖြင််းဖြင် လသာ်းမ္ ာ်းကသိုေ့ တံဖိုေ့ Responses)၊ လသာ်းတ၏ ိုေ့ စတ်ဖြာဖြင််းနင် အဓ ပာယ်ဖ ်နိုင်ဖြင််း (Intelligent ာသာစကာ်းအနရ်း (သမ္ ိုို့ ဟိုတ်) အနဖ ာတိုေ့ကို မ္တ်သာ်းဖြင််း၊ ြွဖြမ္််း ် ိုဖြင််းတိုေ့အာ်း လျင်ခမ္န်စွြော ဖ လို ်ပ ်း ါသည်။ ၁၀.၃.၁။ AI နှငေ့် ML တို့၏ အ ိုးသ ြျက်မျ ိုးနင ှ ေ့် အ ိုးနည်ိုးြျက်မျ ိုး (၁) အာ်းသာချကမျာ်း • နြတ်နရစ်းနကကာင််းနင် ိုံစံမ္ ာ်းကို လွယ်ကစွာ ြွဖြာ်းသတ်မ္တ်နိုငဖ် ြင််း၊ 88