လွတလ ် ပ် စာွ ထCတေ ် ဖာ်ေြပာဆိခ C ွ င5 ့် င 8 လ ့် -ေ *ံ ဆာ်မ* လွတလ ် ပ်စာွ ထHတေ ် ဖာ်ေြပာဆိခ H င ွ သ ့် ည် #ိင H င ် တ ံ ကာဥပေဒအရ အကာ အကွယေ ် ပးထားေသာ အခွငအ ့် ေရးြဖစ်သည် (ICCPR ပHဒမ ် ၁၉၊ UDHR ပHဒမ ် ၁၉)။ #ိင H င ် က ံ ာဥပေဒအရ ြမန်မာစစ်တပ်အပါအဝင် အစိးH ရများ#$င ့် ၎င်းတိ၏ H ့ အဖွဲUအစည်းများအားလံးH သည် လွတလ ် ပ်စာွ ထHတေ ် ဖာ်ေြပာဆိH ခွငက ့် ိH ေလးစားရန်၊ ကာကွယရ ် န်#င $ ့် ြဖည့ဆ ် ည်းေပးရန် တာဝန်?ိသ $ ည်။ ထHတေ ် ဖာ်ေြပာဆိမ H အ > ားလံးH နီးပါးကိH #ိင H င ် တ ံ ကာဥပေဒအရ အကာအ ကွယေ ် ပးထားသည်။ လ>Uေ ံ ဆာ်မဆ > င Hိ ရ ် ာဥပေဒကဲသ ့ Hိ ့ လွတလ ် ပ်စာွ ထHတ် ေဖာ်ေြပာဆိခ H င ွ အ ့် ေပr ကနသ ် ့ တ်မမ > န $ သ ် မmသည် “အဆင်(့ ၃) ဆင်ပ ့ ါ ဆန်းစစ်ချက်” (ICCPR ပHဒမ ် ၁၉(၃)) #$ငက ့် က ိH ည ် မ ီ သ $ ာ တရားဝင်မ> ?$ိ#င ိH ် သည်။ ကနသ ် ့ တ်ချက်တစ်ခသ H ည် (၁) ဥပေဒအရ ြပဌာန်း ထားြခင်း၊ (၂) တရားဝင်ေသာ ရည်ရွယခ ် ျက်?ိြ$ ခင်း၊ (၃) အဆိပ H ါ ရည်ရွယခ ် ျက်အတွက် မ?$ိမြဖစ်လအ ိH ပ်ြခင်း ?$ိရမည်။ ပHဒမ ် ၁၉(၃) တွငေ ် ဖာ်ြပထားေသာ ရည်ရွညခ ် ျက်များသာ တရားဝင်ေသာ ရည်ရွယခ ် ျက်များြဖစ်hပီး အြခားသ:များ၏ အခွငအ ့် ေရးကိH ေလးစားရန် #$င ့် တည်hငိမ်ေအးချမ်းေရးကိH ကာကွယရ ် န်တိH ပါဝင် သည်။ ထိြပင် H ့ ခွြဲ ခား ့ ဆက်ဆမ ံ ၊> ရန်လမ ိH # > င $ ့် အTကမ်းဖက်မ> ြဖစ်ေစရန် လ>Uေ ံ ဆာ်မေ > ြမာက်ေသာ အမျိIးသားေရး၊ လ:မျိIးေရး သိမဟH H ့ တ် ဘာသာေရး အမHနး် ပွားများေအာင် စည်းpံHးလ>Uေ ံ ဆာ်ြခင်းများလည်း ပါဝင်သည် (ICCPR ပHဒမ ် ၂၀)။ ေဝဖန်မ> များကိH ပိတပ ် င်ြခင်း၊ hငိမ်းချမ်းေသာဆ#KြပပွဲများကိH တားဆီးြခင်း၊ CDM လ>ပ်?ာ$ းမ>က# ိH ပ ိ$ ်ကပ ွ ်ြခင်း သိမဟH H ့ တ် NUG ကိH ပိတပ ် င်ြခင်း စသည်တိH ့ သည် တရားဝင်ေသာ ရည်ရွယခ ် ျက်များ မဟHတေ ် ပ။ မ?$ိမြဖစ်လအ ိH ပ်ြခင်း?$ိ မ?$ိ ဆန်းစစ်ချက်ဆသ Hိ ည်မာ$ မည်သည့လ ် U>ံ ေဆာ်မ> ဆိင H ရ ် ာဥပေဒမဆိH လ>Uေ ံ ဆာ်မက > ိH တားဆီးရန် မြဖစ်မေနလိအ H ပ်သည့် အရာ ြဖစ်ရမည်ဟH ဆိလ H သ ိH ည်။ အကယ်၍ လ>Uေ ံ ဆာ်မတ > ားဆီးေရးဥပေဒ တစ်ခသ H ည် ြပစ်မြ> ဖစ်ေအာင် လ>Uေ ံ ဆာ်မြ> ဖစ်ေစြခင်း မ?$ိသည့် ထHတေ ် ဖာ် Freedom of expression and incitement The right to freedom of expression is protected under international law (ICCPR Article 19, UDHR Article 19). International law requires all States and their institutions, including Myanmar’s military, to respect, protect, and fulfil the right to freedom of expression. Almost all expressions are protected under international law. Any restriction on freedom of expression, such as an incitement law, can only be legitimate if it passes the “three-part test” (ICCPR Article 19(3)). The restriction must: 1) be provided by law, 2) achieve a legitimate aim, and 3) be necessary to achieve that aim. The only legitimate aims are listed in Article 19(3) and include respect for the rights of others and the protection of public order. They also include advocacy of national, racial, or religious hatred that constitutes incitement to discrimination, hostility, or violence (ICCPR Article 20). Preventing criticism, stopping non-violent protests, suppressing the CDM, or banning the NUG are not legitimate aims. The test of necessity means that any incitement law must be necessary to prevent incitement. If an incitement law restricts expression that would not incite a crime, then the law is not necessary. A necessary restriction must also be proportionate and narrowly focused only on incitement and not undermining the broader right to freedom of expression. ေြပာဆိမ H မ > ျားကိH ကနသ ် ့ တ်မြ> ဖစ်ေစပါက အဆိပ H ါဥပေဒသည် မြဖစ်မေန လိအ H ပ်သည့အ ် ရာ မဟHတေ ် ပ။ မြဖစ်မေန လိအ H ပ်ေသာ ကနသ ် ့ တ်ချက် တစ်ခသ H ည် လိအ H ပ်ချက်#င $ အ ့် ချိIးကျရန် လိအ H ပ်hပီး လ>Uေ ံ ဆာ်မတ > စ်ခH တည်း#$ငသ ့် ာ သက်ဆင Hိ မ ် ? > ိက $ ာ အြခားေသာ လွတလ ် ပ်စာွ ထHတေ ် ဖာ် ေြပာဆိခ H င ွ မ ့် ျားကိH မထိခက ိH ရ ် န် လိအ H ပ် သည်။ 5ိင C င ် ေ ံ တာ်အေရးေပHအေြခအေနအရBC ပ်သမ ိ ်းြခင်း “#ိင H င ် ေ ံ တာ်၏?$ငသ ် န်ရပ်တည်ေရးကိH hခိမ်းေြခာက်မြ> ဖစ်ေစသည်”့ အ ေရးေပrအေြခအေနတွင ် #ိင H င ် ေ ံ တာ်အေနြဖင့် လွတလ ် ပ်စာွ ထHတေ ် ဖာ် ေြပာဆိခ H င ွ အ ့် ပါအဝင် အချိI Uေသာအခွငအ ့် ေရးများကိH ြပန်လည်pHပ်သမ ိ ်း ရန် #ိင H င ် တ ံ ကာဥပေဒတွင ် ခွငြ့် ပIထားသည် (ICCPR ပHဒမ ် ၄)။ သိေသာ် H့ Derogation under a State of Emergency International law allows States to derogate from certain rights, including freedom of expression, during an emergency that, “threatens the life of the nation” (ICCPR Free Expression Myanmar - Page 6