ြမန်မာနိုင်ငဳအတွက် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်လမ်ဵညဃန် တစ်ခု၌ အချက်အလက်ရှာေဖွသူထဳ ေပဵပို့ရန် သတင်ဵအချက်အလက်နှငဴ် လိပ်စာပုဳစဳအချို့ကို ရှင်ဵလင်ဵစွာ ေဖာ်ြပရန်သာ လိုအပ်ရမည်။  ေတာင်ဵဆိုသူမျာဵအာဵ ၎င်ဵတို့၏ေတာင်ဵဆိုမငမျာဵကို ပုဳေဖာ်ရန် သို့မဟုတ် အထူဵလိုအပ်ချက်မျာဵ ေ ကာငဴ် ေတာင်ဵဆိုချက် တင်သွင်ဵရန် လိုအပ်ေသာ ေနရာမျာဵ, ဥပမာအာဵြဖငဴ်- ၎င်ဵတို့သည် စာ မတတ်ေသာေ ကာငဴ် သို့မဟုတ် မသန်စွမ်ဵေသာေ ကာငဴ် ၎င်ဵတို့ကို ကူညီပဳဴပိုဵေပဵရန် ြပည်သူ့ အရာရှိမျာဵ လိုအပ်သည်။  လုပ်ငန်ဵေဆာင်ရွက်ချ ိန်ငါဵရက်ထက် မေကျာ်လွန်ေသာ သငဴ်ေလျာ်သညဴ် အချိန်ကာလတစ်ခုအတွင်ဵ ေတာင်ဵဆိုမငကို လက်ခဳရရှိသညဴ်အခါ ေတာင်ဵဆိသ ု ူမျာဵထဳ လက်ခဳရရှိေ ကာင်ဵ ေြပစာ သို့မဟုတ် အသိအမှတ်ြပုစာ ေပဵပို့ရမည်။  အချက်အလက်ကို သိမ်ဵဆည်ဵထာဵြခင်ဵမရှိေ ကာင်ဵ ေတာင်ဵဆိုသူအာဵ အသိေပဵရန် လိုအပ်ချက် တစ်ခု အပါအဝင် ြပည်သူ့အာဏာပိုင်တစ်ဦဵထဳ ေတာင်ဵဆိုထာဵေသာ အချက်အလက်မျာဵမရှိသညဴ် ကိစ္စမျာဵအတွက်လည်ဵေကာင်ဵ၊ သတင်ဵအချက်အလက်ရှိေသာ အြခာဵအာဏာပိုင်တစ်ဦဵကို သိရှိ ထာဵသညဴ် ပထမဆုဳဵ ြပည်သူ့အာဏာပိုင်က ထိုေတာင်ဵဆိုချက်ကို အြခာဵြပည်သူ့အာဏာပိုင်ထဳ လဃဲေြပာင်ဵေပဵရန်အတွက်လည်ဵေကာင်ဵ စည်ဵမျဉ်ဵမျာဵ ရှင်ဵလင်ဵစွာ ြပဌာန်ဵထာဵသငဴ်၏။  သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပုဳ (ဥပမာ- စာရွက် သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်ဵနစ်မိတ္တူရယူြခင်ဵ၊ စာရွက် စာတမ်ဵစစ်ေဆဵြခင်ဵ စသည်တို)့ နှငဴ် စပ်လျဉ်ဵ၍ ေတာင်ဵဆိုသူမျာဵ၏ လိုလာဵချက်မျာဵနှငဴ်အညီ ေတာင်ဵခဳေသာ အေ ကာင်ဵအရာကို ဥပေဒေ ကာင်ဵအရ ရှင်ဵလင်ဵေစရန်နှငဴ် (ဥပမာ- မှတ်တမ်ဵတစ်ခု ကို ကာကွယ်ရန်လိုအပ်ပါက) ကန့်သတ်ရန်စသည်တို့ကို ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵက လိုက်နာေဆာင် ရွက်ေပဵရန် လိုအပ်၏။  ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵသည် ေတာင်ဵဆိုချက်မျာဵကို တတ်နိုင်သမျှ အြမန်ဆဳဵု တုဳ့ြပန်ရန်နှငဴ် မည်သညဴ်အေြခအေနတွင်မဆို ရှင်ဵလင်ဵြပတ်သာဵမပီဵ ကျိုဵေ ကာင်ဵဆီေလျာ်ေသာ အမျာဵဆုဳဵ အချိန် ဇယာဵအတိုင်ဵ အေကာင်ဵဆုဳဵမှာ ၁၀ ရက်အတွင်ဵ တုဳ့ြပန်ေဆာင်ရွက်ေပဵရန် လိုအပ်၏။ အချိန်ဇယာဵ ၌ ရက်တိုဵချဲ့မငမျာဵတွင် (၁၀-၁၅ ရက် သို့မဟုတ် အမျာဵဆုဳဵ ရက် ၂၀ စသည်ြဖငဴ်) ရှင်ဵလင်ဵစွာ ကန့်သတ်ချက်မျာဵလည်ဵ ရှိသငဴ်၏။  ေတာင်ဵဆိုမငမျာဵကို လွတ်လပ်စွာ အခမဲဴ ေဆာင်ရွက်ခွငဴ်ရှိသငဴ်မပီဵ ယင်ဵတို့ကို ြပန်လည်ထုတ်ေဝြခင်ဵ နှငဴ�� ေပဵပို့ြခင်ဵတို့အတွက် ကုန်ကျစရိတ်ကန့်သတ်ချက်မျာဵ ရှိသြဖငဴ် အခေ ကဵေငွမျာဵနှငဴ်စပ်လျဉ်ဵ၍ ဗဟိုမှ ရှင်ဵလင်ဵြပတ်သာဵစွာ ချမှတ်ထာဵေသာ စည်ဵမျဉ်ဵမျာဵ ရှိသငဴ်၏ (မိတ္တူကူဵယူ ြခင်ဵ/ပုဳနှိပ် ြခင်ဵနှငဴ် စာပို့ခတို့အတွက် ကုန်ကျစရိတ်မျာဵကို ကန့်သတ်ထာဵသငဴ်သည်ဟူ၍ ဆိလ ု ိုသည်)။ ထို့ေ ကာငဴ် စာရွက်စာတမ်ဵမျာဵနှငဴ် အီလက်ထရွန်ဵနစ်မိတ္တူမျာဵကို အခမဲဴစစ်ေဆဵခွငဴ် ရသငဴ်၏။ အြပစ်ကင်ဵေသာ ေတာင်ဵဆိုသူမျာဵအတွက် အခေ ကဵေငွကိုလည်ဵ ေလျှာဴေပါဴေပဵသငဴ်သည်။ The Centre for Law and Democracy a non-profit human rights organisation working internationally to provide legal expertise on foundational rights for democracy. 9