မြန်မာ့တော် လှနရေ
် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်
—---------------------------------------------------------------------------—---------------------------------------------------------
၆။ နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ် ချက်နှင့် ဆွေးနွေးချက်များ
ဤအခန်းတွင် အမျ ိုးသားညီညတ
ွ ်ရေး အတိင
ု ်ပင်ခံကောင်စီ၏ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ
ပဋိ ညာဉ်၊
ဖွဲ့စည်းပုံ
ကရင်နပြ
ီ ည်
လွတ်လပ် စွာ
ကြားကာလအစီ အမံ ၊ စစ် ကိုင်း ဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလ
အခြေခံ ဥပဒေနှင့်
မန္တလေးဒေသ
ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်က
့ ို
မည်သို့
ကြားကာလနိင
ု ်ငံရေးအစီ အမံ တို့တွင်
အသိအမှတ်ပြုထားသည်၊
မည်သည့်
ကနသတ်
့်
ချက် များထားရှ ိ ပြီး မည်သို့ လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော် နေကြသည်တို့ကို
နှိုင်းယှဥ်သုံးသပ် ထားသည်။ ဤသုတေသနစာတမ် းတွင် တင်ပြထားသည့် ပဋိ ညာဉ်များ၊
ပြဌာန်းချက်များနှင့်
ဥပဒေအားလုံးတွင်
အခြေခံ အခွ င်အ
့ ရေးအဖြစ်
လွတ်လပ် စွာ
တနည်းနည်းဖြင့်
ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို
အသိအမှတ်ပြုထားသော် လည်း
အခွ င်အ
့ ရေးကို ကာကွယ်မြင
့ င်နင
ုိ ် သည့် လက်တွေ့မြေပြင် အဆင့်တင
ွ ် ကွာခြားမှုများ
ှ ်တ
ထင်ရှားစွာ တွေ့ရသည်။
၆.၁။ ကနသ
် ့ တ် ချက် ပုံစံများ - တသီးပု ဂ္ဂလ လွတ်လပ် ခွင့်ကို စု ပေါင်း အခွ င့်အရေးတွင်
ရောထွေးထားခြင်း
ဤဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ
ဥပဒေစာရွ က်စာတမ် းများကို
လေ့လာရာတွင်
စစ် ကိုင်းနှင့်
ဖော် ပြထားသော် လည်း
ဖက်ဒရယ်
မန္တလေး ကြားကာလအစီ အမံ များတွင် လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို တသီးပုဂ္ဂလ
နိင
ု ်ငံသား
ဒီမိုကရေစီ
လွတ်လပ် ခွင်မ
့ ျားအဖြစ်
ပဋိ ညာဉ်နှင့်
အတိအလင်း
ကရင်နပြ
ီ ည်နယ်၏
ကြားကာလအစီ အမံ တင
ွ ်မူ
လွတ်လပ် စွာ
ထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ မန္တလေးနှင့်
စစ် ကိုင်းတို့ ၏
ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို စုပေါင်း အခွ င့်အရေး (သို့ မဟုတ်) ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခွ င်အ
့ ရေး
များတွင်
ရောထွေးထည့်သွင်း
ကြားကာလအစီ အမံ နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ ဥပဒေတို့ တွင် "လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်၊့ ပုံနှပ
ိ ်
ထုတ်ဝေခွ င်၊့ သတင်းအချက်အလက် ရယူပိုင်ခွင်န
့ ှင့် သတင်းဖြနခ
် ့ ျ ီခွ င်"့ တို့ ကို အတိအလင်း
ခွ င်ပြ
့ ုပေးထားသည်။
စစ် ကိုင်း
ဖက်ဒရယ်ယူနစ် ၏
ဖွဲ့စည်းပုံတင
ွ ်
နိင
ု ်ငံသားများက
အစိုးရထံမှ မှတ်တမ် းများ တောင်းခံ ခွင့် ရှ ိ စေမည့် သီးခြား သတင်းအချက်အလက် ရယူ
ပိုင်ခွင့် (Right to Information) ကိုလည်း ထည့်သွင်း ထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
ဤကြားကာလ ဥပဒေများသည် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို သီးခြား
ရပ် တည်နေသော
နိင
ု ်ငံသား
သဘောထားကြသည်။
လွတ်လပ် ခွင့်
သို့ သော်
(Standalone
ဤအခွ င်အ
့ ရေးများ၏
Civil
Liberty)
တခု အဖြစ်
အတိင
ု ်းအတာနယ်နမိ တ်ကို
တိကျစွာ ဖွင်ဆ
့ ိုခြင်းမရှ ိ ဘဲ ယေဘုယျဝေါဟာရများကိုသာ အသုံးပြုထားသဖြင့်၊ မရေရာမှု
များဖြင့် ရှု ပ်ထွေးနေသည်။
29