မြန်မာ့တော် လှနရေ
် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်
—---------------------------------------------------------------------------—---------------------------------------------------------
ပြောလည်း ဆိုတဲဟ
့ ာမျ ိုးမှာ သတင်းမီ ဒီယာကို ပြောတယ်ပေါ ့ သို့ မဟုတ် တယောက်ယောက်
ကို၊ အဖွဲ့အစည်းတခု ခုကို တိင
ု ်တယ် ပြောတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲ ဒ
့ ီတိင
ု ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းက
ဒီဒေသမှာ ထိနး် ချုပ် ထားတဲအ
့ ဖွဲ့အစည်းမဟုတ်ဘူး ဆိုပါစို့ ၊ အဲ လ
့ ိမ
ု ျ ိုးဆိုရင်က သတင်းပေး
တယ်လို့ စွပ်စဲွခံရနိင
ု ်ခြေအများဆုံးနဲ အန္တ
့
ရာယ် အများဆုံးဖြစ် နေတယ်”12
ထို့ ကြောင့်
အချ ို့သော
သတင်းမီ ဒီယာသမားများနှင့်
ပြည်သူများသည်
တော် လှနရေ
် း အင်အားစုများ၏ လွဲမှားသော လုပ်ရပ် များကို တွေ့ မြင်ရလျှင်ပင် ဒလန်ဟု
ခေါင်းစဉ်တပ် ခံ ရမည်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းကို ရွေးချယ်နေကြရသည်။
ထိုကဲ့သို့သော အဖြစ် အပျက်သည် ဥပဒေက တိက
ု ်ရု ိ က်ကနသ
် ့ တ်ခြင်း မဟုတ်သော် လည်း
လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို လက်တွေ့ကျကျ အားနည်းစေသည့်အချက်အဖြစ်
သုံးသပ် နင
ုိ ်သည်။
၅.၁.၅။ သုံးသပ် ချက်
စုစည်းသုံးသပ် ကြည့်လျှင်
ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်သည်
လွတ်လပ် စွာ
ထုတ်ဖော် ပြော��ိုခွင့်ကို လူ့ အခွ င်အ
့ ရေး အစုအဝေးအတွင်းတွင် အသိအမှတ်ပြုထားပြီ း
နိင
ု ်ငံတကာ
သို့ သော်
စံ ချ ိန်စံနန
ှု း် များကို
လိက
ု ်နာမည်ဟု
သီးခြားအခွ င်အ
့ ရေးအဖြစ်
ယေဘုယျအားဖြင့်
အာမခံ ထားခြင်းနှင့်
ဖော် ပြထားသည်။
လက်တွေ့အကောင်အထည်
ဖော် ရန် စနစ် ကျသော ယန္တရားများ မလုံလောက်သေးကြောင်း တွေ့ရသည်။
ပဋိ ညာဥ်တင
ွ ် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်သည် နိင
ု ်ငံတကာ စံ ချ ိန်စံနန
ှု း် များနှင့်
သဘောတရားအရ
ကိုက်ညီမှု
ရှ ိ သော် လည်း
မြေပြင်တင
ွ ်
အကာအကွယ်ပေးနိင
ု ်မှုနှင့်
ထိရောက်သော အကောင်အထည်ဖော် မှု အဆင့်တင
ွ ် ကွာဟချက်များ ရှ ိ နေသည်ဟု သုံးသပ်
နိင
ု ်သည်။
၅.၂။ ကရင်နပြ
ီ ည်နယ်၏ ကြားကာလအစီ အမံ
ဤအပိုင်းတွင် ကရင်နပြ
ီ ည်နယ်၏ ကြားကာလ အစီ အမံ တင
ွ ် လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော်
ပြောဆိုခွင်က
့ ို နိင
ု ်ငံတကာ လူ့ အခွ င်အ
့ ရေး စံ ချ ိန်စံနန
ှု း် များနှင့် မည်မျှကိုက်ညီစွာ အသိ
အမှတ်ပြုထားသည်၊ သို့ မဟုတ် လက်တွေ့တွင် မည်သို့ ကာကွယ်မြင
့ င်နင
ုိ ်ခြင်း ရှ ိ သည်ကို
ှ ်တ
ဆန်းစစ် လေလ
့ ာထားသည်။ ကရင်နပြ
ီ ည်နယ်သည် တော် လှနရေ
် းကာလတွင် ပထမဆုံးသော
ကြားကာလ
ပြည်နယ်အပ
ု ် ချုပ် ရေးယန္တရားကိုတည်ဆောက်
ထားနိင
ု ်သည့်
ဒေသတခု
ဖြစ် သည်။ စင်ကာပူအခြေစိုက် အရှေ့တောင် အာရှ သုတေသနဌာနတခု ဖြစ် သည့် ISEAS -
12
အင်တာဗျူးတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုသူ၊ သတင်းစာသင်တန်းဆရာ
18