Previous 17 / 43 Next

မြန်မာ့တော် လှနရေ ် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက် —---------------------------------------------------------------------------—--------------------------------------------------------- ၅.၁.၂။ တသီးပု ဂ္ဂလ လွတ်လပ် ခွင့်ထက် စု ပေါင်းအခွ င့်အရေးကို ဦးစားပေးခြင်း လူတဦးချင်းစီ ၏ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်က ့ ို ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်တင ွ ် အတိအကျထည့်သွင်း ဖော် ပြထားခြင်း မရှ ိ သော် လည်း ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခွ င့်အရေးများတွင် “ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတင ွ ် မှီတင်းနေထိုင်သူများသည် မိ မိတို့ လူမျ ိုး၏ ဘာသာစကားနှင့် စာပေတို့ ကို လွတ်လပ် စွာ ပြောဆိုခွင့် သင်ကြားပိုင်ခွင့်၊ တိးု တက် ပြနပွ ့် ားအောင် ဆောင်ရွက်ပိုင်ခွင့် ရှ ိ စေရမည်”7ဟု ဖော် ပြထားသည်။ ဤအချက်ကို သီးသနစကားဝိ ့် ုင်းဆွေးနွေးခြင်း (Focused Group Discussion) တွင်လည်း တွေ့ရှ ိ ရပြီ း လူအပ ု ် စု အခွ င့်အရေးများ (Collective Rights) ကိုသာ ဦးစားပ��း စဉ်းစားထည့်သွင်းထားကာ ထားခြင်းမရှ ိ ဟဆ ု ိုသည်။ လွတ်လပ် စွာ “ဖက်ဒရယ်ချာတာကို စပြီ း ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို စဉ်းစားတဲအ ့ ခါတုနး် က သီးသနရည် ့် ညန ွှ း် လူအပ ု ် စုအလွှာတွေပေါ်မှာ အခြေခံ ပြီ းတော့ စဉ်းစားခဲ့ ကြတာ ဖြစ် တယ်။ လယ်သမား၊ လူငယ်၊ အမျ ိုးသမီ း၊ မီ ဒီယာနဲ ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အခွ င့်အရေးများဆိုတဲ့ အခြေခံ ကနေ စဉ်းစားတာထက် လူအပ ု ် စုတွေဆိုတဲ့ အခြေခံ ကနေ စဉ်းစားပြီ းတော့ ပိုပြီးတော့ လူအပ ု ် စုများများကို ဘယ်လို စည်းရုံး စုစည်းနိင ု ်မလဲဆိုတဲ့ အခြေခံ ကနေ စဉ်းစားခဲ့ ကြတာ ပိုများတယ်”8 ဟု ရေးဆွဲရေးဖြစ် စဉ်တင ွ ် ပါဝင်ခဲ့သူတဦးက သီးသနစကားဝိ ့် ုင်းဆွေးနွေးပွဲတင ွ ် ဆွေးနွေးခဲ့ သည်။ ထို့ ကြောင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်သည် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို လူ့ အခွ င့်အရေးတခု အဖြစ် လွတ်လပ် စွာ အယူအဆအဆင့်တင ွ ် လက်ခံထားသော် လည်း၊ နိင ု ်ငံတကာစံ ချ ိန်စံနန ှု း် များအတိင ု ်း သီးခြားအာမခံ ချက်များနှင့် ကနသ ် ့ တ်နင ုိ ်သည့်အခြေအနေများကို တွေ့ရသည်။ ထိထိရောက်ရောက် မဖော် ပြထားနိင ု ်သေးကြောင်း ၅.၁.၃။ နိုင်ငံတကာ စံ ချ ိန်စံနှုနး် များနှင့် ကိုက်ညမ ီ ှု ၏ ယေဘုယျသဘောနှင့် အခွ င့်အရေး များကို ဖော်ပြရာတွင် ရှ င်းလင်းမှု မရှ ိ ခြင်း ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်တင ွ ် “နိင ု ်ငံတကာ စံ ချ ိန်စံနန ှု း် များကို လိက ု ်နာမည်” ဟု ဖော် ပြထားပြီ း နိင ု ်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မည်ဟု ထည့်သွင်း ရေးသားထားသည်။ သို့ သော် နိင ု ်ငံတကာ စံ ချ ိန်စံနန ှု း် များကို ကိုးကားထားခြင်းမှာ ယေဘုယျဆန်ပြီး၊ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ သာမက အခြားသော ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ် အစိ တ်အပိုင်း (၁)၊ အခန်း (၄)၊ အပိုင်း (၃)၊ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ အခြေခံ မူဝါဒများ၊ ယဉ��ကျေးမှုဆိုင်ရာ အခွ င့်အရေးများ 8 သီးသနစကားဝိ ့် ုင်းဆွေးနွေးခြင်းတွင် ပါဝင်ဆွေးနွေးသူ၊ အမျ ိုးသားညီညတ ွ ်ရေးအတိင ု ်ပင်ခံကောင်စီ၏ ပဋိ ညာဉ်ရေးဆွဲရေးဖြစ် စဉ်တင ွ ် ပါဝင်ခဲ့သူ 7 15

Select target paragraph3

● ● ●

Freedom of Expression During Myanmar’s Revolution : The Gap Between Legal Provisions and Practice

Report

Preview

Language

Burmese
English

Topic

Information Operation
Military Coup

Author(s)

Athan

Date Published: Feb 17, 2026

Abstract: he military coup of 1 February 2021 marked a major turning point in Myanmar’s political and legal history. The military’s seizure of power constituted a blatant violation of Articles 417 and 4181 of the 2008 Constitution, which was in force at the time, with those entrusted with safeguarding the law instead breaching it. Consequently, on 31 March 2021, the Committee Representing the Pyidaungsu Hluttaw (CRPH)2 formally declared the complete abolition of the 2008 Constitution through Announcement No. 2/2021.

This decision also legally invalidated the military regime’s narrative that the 2021 coup was carried out in accordance with the Constitution. However, it simultaneously created a constitutional vacuum at the national level, leaving Myanmar without a governing constitution. To prevent the collapse of the rule of law and administrative mechanisms, and to establish the legal legitimacy of the revolution, it became urgently necessary to fill this vacuum.

In response to this need, revolutionary forces that emerged following the military coup issued the Federal Democracy Charter (FDC) on 31 March 2021. The Charter assumed the character of an interim constitutional framework, replacing the 2008 Constitution and serving as the highest legal framework during the revolutionary period. From 2023 onwards, revolutionary territories across Myanmar also began drafting and promulgating their own interim political arrangements. These developments began with the Interim Arrangements for Karenni State, followed by the Chinland Constitution, the Sagaing Federal Unit Interim Constitution, and the Mandalay Region Interim Political Plan, respectively.

These interim constitutional frameworks not only filled the legal gap left by the abolition of the 2008 Constitution, but also served as a foundational basis for establishing the legitimacy of the revolutionary forces and for building a future federal state. In particular, they function as a social contract between those who govern and those who are governed, aimed at protecting citizens’ rights.

Douglass C. North, a Nobel Prize–winning institutional economist, argues in his institutional theory3 that the principles applied in establishing a state’s foundational institutions play a decisive role in shaping its future political order. Accordingly, it becomes essential to examine how freedom of expression—one of the fundamental requirements of a democratic system—is incorporated into these foundational frameworks and the extent to which it is guaranteed, as they can serve as the critical veins of future federal units.

This study is a comparative analysis of how freedom of expression is placed in the Federal Democracy Charter and the interim legal frameworks enacted by three key revolutionary areas—Karenni State, Sagaing Region, and Mandalay Region—that emerged following the collapse of the 2008 Constitution. It comparatively examines how freedom of expression is addressed in papers and how it is practiced on the ground. This study furthermore identifies gaps between legal provisions and practical implementation, security-based restrictions, and self-censorship among the public.

Link: source

Primary Documents

FoE-During-Myanmars-Revolution_Athan_Feb-2026_ENG-1.pdf
English
Download View
FoE-During-Myanmars-Revolution_Athan_Feb-2026_MMR-1.pdf
Burmese
Download View

Myanmar Internet Project

Select target paragraph3

Freedom of Expression During Myanmar’s Revolution : The Gap Between Legal Provisions and Practice

Primary Documents

Notifications