မြန်မာ့တော် လှနရေ
် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်
—---------------------------------------------------------------------------—---------------------------------------------------------
၅။ ဒေသအလိက
ု ် လေ့လာတွေ့ရှ ိ ချက်များ
၅.၁။ ဖက် ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ် (FDC) - စံ နှုနး် ဆို င်ရာ အခြေခံ မူဘောင်
ဤသုတေသနတွင် အမျ ိုးသားညီညတ
ွ ်ရေး အတိင
ု ်ပင်ခံကောင်စီ (NUCC - National
Unity Consultative Council) က အတည်ပြုထားသော ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်
(FDC) ကို တော် လှနရေ
် းကာလ ကြားကာလအုပ်ချုပ် ရေး စီ မံချက်များ၏ လွတ်လပ် စွာ
ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်ဆ
့ ိုင်ရာ အကောင်အထည်ဖော် မှုများကို ဆန်းစစ် ရန် အခြေခံ မူဘောင်
(Normative Baseline) အဖြစ် သတ်မှတ်အသုံးပြုထားသည်။ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု
ပြီ းနောက် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ ပျက်ပြယ် သွားခဲ့ ရာ
ဥပဒေရေးရာ ဟာကွက်
မဖြစ် ပေါ်စေရန်နှင့် တော် လှနရေ
် း အင်အားစုများအကြား နိင
ု ်ငံရေး သဘောတူညီချက်
ရယူနင
ုိ ်ရန် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ သည်။
ဤအပိုင်းတွင် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ် (FDC) ကို နိင
ု ်ငံတကာ လူ့ အခွ င်အ
့ ရေး
စံ ချ ိန်စံနန
ှု း် များအပေါ် အခြေခံ ထားသည့် အခြေခံ မူဘောင် (Normative Baseline) အဖြစ်
သတ်မှတ်ကာ၊ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် ကို မည်သို့ အသိအမှတ်ပြုထားကြောင်း
နှင့်
ထိုအသိအမှတ်ပြုမှုများသည်
ဒေသအလိက
ု ်
လေ့လာမှုများအတွက်
စံ နန
ှု း် အဖြစ် အသုံးပြုနိင
ု ်သည်ကို လေ့လာဆန်းစစ် ထားသည်။
မည်သို့သော
၅.၁.၁။ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆို ခွင့်ကို အဓိ ပ္ပါယ်ပိုင်းဆို င်ရာ အသိအမှ တ်ပြုမှု ရှ ိ သော် လည်း
သီးခြားအာမခံ မှု အားနည်းခြင်း
ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်တင
ွ ် အခြေခံ လူ့အခွ င်အ
့ ရေးများ၊ တန်းတူညီမျှမှုနှင့်
မခွဲ ခြားဆက်ဆံရေးကို အခြေခံ တန်ဖိုးများအဖြစ် ထည့်သွင်းထားပြီ း၊ နိင
ု ်ငံသားတိင
ု ်းသည်
လူမျ ိုး၊ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု၊ ကျား/မ၊ မသန်စွမ်းမှု၊ လိင်စိတ်ခံယူမှုတို့အပေါ် မခွဲ ခြားဘဲ
အခွ င်အ
့ ရေးများကို ခံ စားခွ င်ရ
့ ှ ိ ကြောင်း ဖော် ပြထားသည်။ ဤအချက်အလက်များသည်
နိင
ု ်ငံတကာ လူ့ အခွ င်အ
့ ရေး စံ ချ ိန်စံနန
ှု း် များ (ဥပမာ - ICCPR) နှင့် အခြေခံ သဘောတရား
အဆင့်တင
ွ ် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း ပြသနေသည်။
သတင်းမီ ဒီယာ လွတ်လပ် ခွင်၊့ သတင်းရယူပိုင်ခွင်န
့ ှင့် လွတ်လပ် စွာ သတင်းတင်ပြ
ပိုင်ခွင်တ
့ ို့ ကို အကာအကွယ်ပေးရမည်ဟု ဖော် ပြထားသော် လည်း၊ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော်
ပြောဆိုခွင်က
့ ို လူတဦးချင်း၏ သီးခြားအခွ င်အ
့ ရေးအဖြစ် စနစ် တကျ သတ်မှတ်ဖွဲ့စည်း
ထားခြင်း မတွေ့ရပါ။
14