Previous 32 / 43 Next

မြန်မာ့တော် လှနရေ ် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက် —---------------------------------------------------------------------------—--------------------------------------------------------- သုတေသန လေ့လာဆန်းစစ် ချက်များအရ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်နှင့် ကရင်န ီ ပြည်နယ်၏ ကြားကာလ အခွ င့်အရေးများကို ယဉ်ကျေးမှု အစီ အမံ တင ွ ် တသီးပုဂ္ဂလ ပိုမိုအလေးပေးထားပြီ း လွတ်လပ် စွာ အခွ င့်အရေးများအောက်တင ွ ် အခွ င်အ ့ ရေးများကို လူတိင ု ်းနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မဟုတ်ဘဲ ဝိ သေသပြု အုပ်စုများ အခွ င့်အရေးများထက် (ဥပမာ ထုတ်ဖော် စုပေါင်း ပြောဆိုခွင့်ကို ရောထွေးထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ တသီးပုဂ္ဂလ လွတ်လပ် ခွင်မ ့ ျားအနေဖြင့် - တိင ု ်းရင်းသားများ၏ အမျ ိုးသမီ းများ၊ လူငယ်များ) ပုံစံဖြင့် ဘောင်ခတ် ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အခွ င်အ ့ ရေး၊ အဆိုပါ စာတမ် း (၄) ခု စလုံးတွင် ဤအခွ င်အ ့ ရေးများကို အဓိ ပ္ပာယ်ဖွင်ဆ ့ ိုရန်အတွက် ICCPR သို့ မဟုတ် စံ နန ှု း် များကို UDHR အတိအလင်း ရည်ညန ွှ း် ခြင်း သို့ မဟုတ် အသုံးပြုထားခြင်း မရှ ိ ပေ။ ထို့ ကြောင့် ဒေသခံ စစ် ရေး ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့ လိသ ု လို အဓိ ပ္ပာယ်ဖွင်ဆ ့ ိ ု နင ုိ ်သည့် အခြေအနေ တရပ် ဖြစ် ပေါ် စေလျက်ရှိသည်။ ၆.၂။ ပြန်လည်ကနသတ် ့် ခြင်း၊ လခြ ုံ ုံရေးနှင့် လွတ်လပ် ခွင့် အားပြိ ုင်မှု ဒေသအားလုံးတွင် တွေ့ရှ ိ ရသောအဓိ ကတွေ့ရှ ိ ချက်မှာ လုံခြုံရေးအခြေအနေက အခွ င့် အရေးများကို လွှမ်းမိုးထားခြင်းဖြစ် သည်။ ကြားကာလ အစီ အမံ များနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ ဥပဒေ များတွင် မည်သို့ပင် ရေးသားထားစေကာမူ လုံခြုံရေးဟူသော စကားရပ် သည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအားလုံးကို ကျော် လန ွ န ် င ုိ ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ စစ် ကိုင်းဒေသ၏ အခြခံ ဥပဒေ မူကြမ် းတွင် အများပြည်သူ လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်ပါက အခွ င့်အရေးကို ကနသတ် ့် နင ုိ ်ကြောင်း ဖော် ပြထားပြီ း မန္တလေးဒေသ၏ ကြားကာလအစီ အမံ တွင် “ဒီမိုကရေစီ နှင့် ဖက်ဒရယ် အခြေခံ မူများကိုသော် လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး နှင့် ပြည်သူတို့၏ ကိုယ်��ျင့်တရားများကို လည်းကောင်း ထိခိုက်ပျက်ပြား စေလျှင်” စသော အဓိ ပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက် ကျယ်ပြနသည ့် ့် အသုံးအနှုနး် များဖြင့် ပေးခဲ့ သော အခွ င့်အရေးများကို ပြန်လည် ကနသတ် ့် ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ အပြင် မန္တလေးဒေသ၏ ကင်းလွတ်ခွင့်ပါရှ ိ နေသည်။ ကြားကာလနိင ု ်ငံရေး ပုဒ်မ ၁၅၁ တွင် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အစီ အမံ တင ွ ် “ဤကြားကာလနိင ု ်ငံရေးအစီ အမံ အရ ဆောင်ရွက်သည့် ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ် ရေး၊ တရားစီ ရင်ရေး လုပ်ငန်းများ နှင်စ ့ ပ် လျဉ်း၍ မည်သည့် တရားရုံးတွင်မျှ တရားစွဲဆိုပိုင်ခွင့် မရှ ိ စေရ”33ဟု အတိအလင်း ဖော် ပြထားသည်။ ဤအချက်သည် ကြီးမားသော အန္တရာယ် လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်က ့ ို အချက်ပြမှုဖြစ် သည်။ ခွ င်ပြ ့ ုပေးထားသော် လည်း၊ ပုဒ်မ ပုဒ်မ (၁၉) (၁၅၁) တွင် သည် ကြားကာလ အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် ဤအစီ အမံ အောက်တင ွ ် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ် သည်ဟု အကြောင်းပြပါက 33 အခွ င်အ ့ ရေးချ ိုးဖောက်မှုများအတွက် မန္တလေးဒေသ ကြားကာလ နိင ု ်ငံရေးအစီ အမံ 30 ပြစ် ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်

Select target paragraph3

● ● ●

Freedom of Expression During Myanmar’s Revolution : The Gap Between Legal Provisions and Practice

Report

Preview

Language

Burmese
English

Topic

Information Operation
Military Coup

Author(s)

Athan

Date Published: Feb 17, 2026

Abstract: he military coup of 1 February 2021 marked a major turning point in Myanmar’s political and legal history. The military’s seizure of power constituted a blatant violation of Articles 417 and 4181 of the 2008 Constitution, which was in force at the time, with those entrusted with safeguarding the law instead breaching it. Consequently, on 31 March 2021, the Committee Representing the Pyidaungsu Hluttaw (CRPH)2 formally declared the complete abolition of the 2008 Constitution through Announcement No. 2/2021.

This decision also legally invalidated the military regime’s narrative that the 2021 coup was carried out in accordance with the Constitution. However, it simultaneously created a constitutional vacuum at the national level, leaving Myanmar without a governing constitution. To prevent the collapse of the rule of law and administrative mechanisms, and to establish the legal legitimacy of the revolution, it became urgently necessary to fill this vacuum.

In response to this need, revolutionary forces that emerged following the military coup issued the Federal Democracy Charter (FDC) on 31 March 2021. The Charter assumed the character of an interim constitutional framework, replacing the 2008 Constitution and serving as the highest legal framework during the revolutionary period. From 2023 onwards, revolutionary territories across Myanmar also began drafting and promulgating their own interim political arrangements. These developments began with the Interim Arrangements for Karenni State, followed by the Chinland Constitution, the Sagaing Federal Unit Interim Constitution, and the Mandalay Region Interim Political Plan, respectively.

These interim constitutional frameworks not only filled the legal gap left by the abolition of the 2008 Constitution, but also served as a foundational basis for establishing the legitimacy of the revolutionary forces and for building a future federal state. In particular, they function as a social contract between those who govern and those who are governed, aimed at protecting citizens’ rights.

Douglass C. North, a Nobel Prize–winning institutional economist, argues in his institutional theory3 that the principles applied in establishing a state’s foundational institutions play a decisive role in shaping its future political order. Accordingly, it becomes essential to examine how freedom of expression—one of the fundamental requirements of a democratic system—is incorporated into these foundational frameworks and the extent to which it is guaranteed, as they can serve as the critical veins of future federal units.

This study is a comparative analysis of how freedom of expression is placed in the Federal Democracy Charter and the interim legal frameworks enacted by three key revolutionary areas—Karenni State, Sagaing Region, and Mandalay Region—that emerged following the collapse of the 2008 Constitution. It comparatively examines how freedom of expression is addressed in papers and how it is practiced on the ground. This study furthermore identifies gaps between legal provisions and practical implementation, security-based restrictions, and self-censorship among the public.

Link: source

Primary Documents

FoE-During-Myanmars-Revolution_Athan_Feb-2026_ENG-1.pdf
English
Download View
FoE-During-Myanmars-Revolution_Athan_Feb-2026_MMR-1.pdf
Burmese
Download View

Myanmar Internet Project

Select target paragraph3

Freedom of Expression During Myanmar’s Revolution : The Gap Between Legal Provisions and Practice

Primary Documents

Notifications