မြန်မာ့တော် လှနရေ ် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်​ —---------------------------------------------------------------------------—--------------------------------------------------------- အသုံးချနိင ု ်ခဲ့သည်ကို လက်တွေ့ လိအ ု ပ် နေဆဲ ဖြစ် သည်။ အခြေအနေများအပေါ်မူတည်၍ ဆက်လက်စိစစ် ရန် ၅.၁.၄။ လခြ ုံ ုံရေးအကြောင်းပြချက် ဖြင့် လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော်ပြောဆို မှုကို ကနသ ် ့ တ် မှု သုတေသန အင်တာဗျူးနှင့် သီးသန ့် စကားဝိုင်းဆွေးနွေးခြင���း အချက်အလက် များအရ အမျ ိုးသား ညီညတ ွ ်ရေးအစိုးရ အုပ်ချုပ် မှုအောက်ရှိ ဒေသအချ ို့တွင် လုံခြုံရေး၊ စစ် ရေး လိအ ု ပ် ချက်များကို ကနသတ် ့် ခြင်း၊​ ထိနး် ချုပ် ခြင်း၊ အကြောင်းပြ၍ သတင်းမီ ဒီယာများကို လွတ်လပ် စွာထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို ကနသ ် ့ တ်ခြင်း၊ အင်တာနက် အသုံးပြုမှုကို သတင်းမယူရန် တားမြစ် ခြင်းများ ရှ ိ ခဲ့ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှ ိ ရသည်။ ယင်းအခြေ အနေများသည် နိင ု ်ငံတကာ စံ ချ ိန်စံနန ှု း် များအရ ခွ င်ပြ ့ ုနိင ု ်သည့် ကနသ ် ့ တ်မှုများ ဖြစ် နင ုိ ်သော် လည်း၊ လိအ ု ပ် ချက်နှင့် အချ ိုးအစားညီမှုကို “လုံခြုံရေးဆိုတာက သတင်းသမားရဲ ့လုံခြုံရေးရှ ိ သလိ၊ု စနစ် တကျ စိ စစ် သတ်မှတ် ထားခြင်း မရှ ိ ပါက လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို အလွနအ ် ကျွ ံ ထိခိုက်စေနိင ု ်သည်။ လုံခြုံရေး၊ နောက်ပြီးတော့ သူတို့ဘက်မှာလည်း အများပြည်သူရဲ့လုံခြုံရေးရှ ိ တယ်။ သူတို့ရဲ ့ အဲ ဒ ့ ီစိုးရိ မ်ချက်တွေက သတင်းကို လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ရေးသားခွ င်က ့ လည်း ပြန်ပြီးတော့ ကိုယ် သိသလောက် အကုနထ ် ည့်လို့မရဘူး။ အကုနဖေ ် ာ် ပြလို့ မရတဲအ ့ ပိုင်းလေးတွေရှ ိ တာ အတားအဆီ းလေးတွေ ရှ ိ တယ်”​11 ဟု လွတ်လပ် သော မြန်မာသတင်းမီ ဒီယာ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်တဦးက ဤစာတမ် းနှင့် ပတ်သက်သည့် အင်တာဗျူးတွင်ဖြေကြားခဲ့ သည်။ ထို့ အပြင် လက်တွေ့မြေပြင် အခြေအနေတွင် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များက ဥပဒေ အားဖြင့် ကနသတ် ့် ထားမှု မရှ ိ သော် လည်း လူမှုဖိအားနှင့် လုံခြုံရေးအတွက် မိ မိကိုယ်တိင ု ်၏ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ကို ကိုယ်တိင ု ် ကနသတ် ့် လာရသည့် အခြေအနေများလည်း တွေ့ရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် လွတ်မြောက်နယ်မြေဒေသများတွင် ဒလန်ဟု ထင်မြင်ခံရ လူမှုရေးပြစ် ဒဏ်မှသည် ဖြစ် ပေါ်စေနိင ု ်သည်။ ခြင်းသည် တရားစီ ရင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကျော် လန ွ ၍ ် ထိုအချက်က��ု သုတေသန အင်တာဗျူးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် အသက်အန္တရာယ်အထိ ကြီးမားသော အကျ ိုးဆက်များကို သတင်းစာသင်တန်းဆရာတဦးက မှတ်ချက်ပြု ပြောကြားထားသည်။​ “သတင်းအချက်အလက်ကို ရန်သူဘက်ကို သတင်းပေးတယ်လို့ စွပ်စဲွခံရရင် အဲ ဒ ့ ီဟာက အကြီးမားဆုံးသော ခြိ မ်းခြောက်မှုလို့ထင်တယ်။ အရပ် သားစကားနဲဆိ ့ ု ဒလန်၊ ရန်သူကို သတင်းပေးတယ်၊ Location နေရာပေးတယ်။ ဘယ်နေရာမှာ လုပ်နေတယ်ဆိုတာပြောတယ်။ ဘယ်နေရာမှာ ဘာဖြစ် နေတယ်ဆိုတာကို ပြောတယ်။ Case တခု ဖြစ် တယ် ဘယ်သူ့ကို 11 အင်တာဗျူးတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုသူ၊ လွတ်လပ် သော မြန်မာသတင်းမီ ဒီယာ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် 17