မြန်မာ့တော် လှနရေ ် းကာလ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့် - ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် လက်တွေ့ ကွာဟချက်​ —---------------------------------------------------------------------------—--------------------------------------------------------- လူ့ အခွ င့်အရေး စံ နန ှု း် များကိုလည်း မည်သည့်အခြေအနေတွင် ကနသ ် ့ တ်နင ုိ ်သည် ဆိုသည့် စည်းမျဉ်းများကို တိကျစွာ ပြဋ္ဌာန်းမထားပေ။ ထိုကဲ့သို့ တိကျရှ င်းလင်းစွာ ဖော် ပြထား မှုမရှ ိ ခြင်းသည် လုံခြုံရေး လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော် ရာတွင် အမြင်နှင့် အရေးပေါ်အခြေအနေများအပေါ် မူတည်၍ အပြောင်းအလဲများ လုပ်တဲအ ့ ခါတွေမှာ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ရဲ့ ဖြစ် ပေါ် နိင ု ်သည်။ “ဒီဥပဒေမူကြမ် းတွေ အခြေခံ အာဏာပိုင်များ၏ အခွ င့်အရေး (၅) ချက်ကိုတော့ စဉ်းစားကြတယ်။ မစဉ်းစားတာမျ ိုးတော့ မဟုတ်ဘူး။ ပြီ းတော့ လူ့ အခွ င့်အရေးတွေ၊ နိင ု ်ငံတကာ ဥပဒေ၊ သဘောတူစာချုပ် တွေ၊ ကြေငြာချက်တွေ အကုနလ ် ုံးကိုတော့ ဒီဆွေးနွေးတဲ ့ အချ ိန်မှာတော့ အကုနလ ် ုံးက ထည့်သွင်းစဉ်းစားတယ်။ ထည့်သွင်း စဉ်းစားပြီ းတော့ ပြောရဆိုရလွယ်တဲ့ လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်ရဲ့ ပိုလယ ွ ်တဲ့ ပြောရဆိုရ အခွ င့်အရေးတွေ ဥပမာ အနေအထားရှ ိ တယ်။ ဘာသာစကား၊ လွတ်လပ် စွာ ယဉ်ကျေးမှုတို့ဆိုရင် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင့်က များသောအားဖြင့် ဘယ်နေရာမှာ လာချုပ် ကနသ ် ့ တ်ချင်ကြလဲဆိုရင်နင ုိ ်ငံရေး နဲဆိ ့ ုင်တဲ့ အမြင်တွေကိုထုတ်ဖော် တဲ့ ဟာတွေ၊ ပြီ းတော့ လူထုက ဒါကို ကြိုက်တယ်၊မကြိုက်ဘူးဆိုတဲ့ ဟာမျ ိုးကို ထုတ်ဖော် တဲအ ့ ခါဆိုရင် တော် လှနရေ ် းနဲ ့ ပြန်ပြီးတော့ချုပ် လိက ု ်တာမျ ိုးရှ ိ တယ်”9 ဟု သီးသနစကားဝိ ့် ုင်းဆွေးနွေးခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ ဥပဒေ ပညာရှ င်တဦးက ဥပဒေမူကြမ် း များတွင် အခွ င့်အရေးများ ဆွေးနွေး ခဲ့ သည်။​ ထည့်သွင်းရန်နှင့် ပြန်လည် ကနသတ် ့် ရန်စဉ်းစားကြပုံကို ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိ ညာဉ်တင ွ ် လွတ်လပ် စွာ ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်က ့ ို အခြေခံ လူ့ အခွ င်အ ့ ရေးမူဘောင် အတွင်းသာ ဖော် ပြထားခြင်းကြောင့် ဖြစ် ပေါ်လာသည့် မရှ င်းလင်းမှု ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက်၊ FDC ထွက်ပေါ်လာပြီ းနောက် (၃) နှစ်ကျော် အကြာ၊ ၂၀၂၄ ခု မေလ (၃) ရက်တင ွ ် “စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ် ခွင်န ့ ှင့် သတင်းမီ ဒီယာဆိုင်ရာ သဘောထား ရပ် တည်ချက်”10 ကို အမျ ိုးသား ညီညတ ွ ်ရေးအစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းစာတမ် းတွင် လွတ်လပ် စွာ လွတ်လပ် ခွင်န ့ ှင့် ထုတ်ဖော် ပြောဆိုခွင်က ့ ို ပြည်သူလထ ူ ု၏ ထည့်သွင်းမထားသော် လည်း သတင်းအချက်အလက် ချ ိတ်ဆက်ဖော် ပြထားသည်ကို တွေ့ရ သည်။ သတင်းမီ ဒီယာ ရယူပိုင်ခွင့်ကို ပိုမိုတိကျစွာ သို့ ရာတွင် ယင်းသဘောထား ရပ် တည်ချက်သည် မူဝါဒအဆင့်စာတမ် း ဖြစ် သည့် အတွက်၊ ဒေသအလိက ု ် ကြားကာလ အုပ်ချုပ် ရေးအစီ အမံ များတွင် မည်မျှအထိ ပြောင်းလဲ သီးသနစကားဝိ ့် ုင်းဆွေးနွေးခြင်းတွင် ပါဝင်ဆွေးနွေးသူ၊ ကြားကာလ အစီ အမံ များရေးဆွဲရာတွင် ဥပဒေရေးရာ အထောက်အကူပြုခဲ့ သူ 10 စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ် ခွင်န ့ ှင့် သတင်းမီ ဒီယာဆိုင်ရာ အမျ ိုးသားညီညတ ွ ်ရေးအစိုးရ၏ သဘောထားရပ် တည်ချက် 9 16