အမ ှောင်ကကှောြားက အင်တှောနက်၊ အန္တရှောယ်ကကှောြားက လအသက် ူ့ You’re not connected (၁.၃) အငတာနကဖြတတတာကဖခင်းဆင ို ရာ နိုငငံတကာ စံနန ှု ်းမ ာ်း ပည်သမျာေး အင်တာနက်သိုေးံ စွခွငက ့်် ို အစိုေးေက ဟနို့်တာေးေန် အင်တာနက်ဝန်ရဆာင်မမ ှု ျာေးကို ရနှာင့််ယက ှ စ ် ဉ် အင်တာနက်လိုငေး် ပတ်ရတာက်ရလ့်ေ၏။ ှ အင်တာနက်လင ို ်ေး လံေးို ဝ တ်ပစ် ခင်ေး၌ ပည်သဦေးရေ အရတာ်မျာေးမျာေးကို အင်တာနက်အသံိုေး ပျုခွင့်် ဆံိုေးရံေးှု သွာေးရစသည့်် လျှပ်စစ်မီေး တ်ရတာက် ခင်ေးလည်ေး ပါဝင်၏။ အ ခာေးနည်ေး ပေယာယ်မျာေးအနက် နည်ေးပညာပိုငေး် အေ အင်တာနက်လိုငေး် ကို တစ်စတ်တစ်ပင ို ေး် မျှသာ ပတ်ထာေးရသာ်လည်ေး အင်တာနက်အသံိုေး ပျုခွငက ့်် ိုမ သသသာသာ တ်ရတာက်ပစ်နင ို ်ရသာ နည်ေးလည်ေး ပါဝင်၏။ ဥပမာအာေး င့်-် အစိုေးေက အင်တာနက်ဝန်ရဆာင်မှုလိုပ်ငန်ေးတစ်ခအ ို ာေး ဝဘ်ဆိုက်အမျာေးစိုကို ွင့််မေရလာက်ရအာင် ချတ်ဆက်မှု ရနှေးရကွေးရစေန် အမနို့ရ ် ပေးနိုင၏ ် ။ သိုို့မဟိုတ် မိုဘိုငေး် ိုန်ေးရဒတာ ဝန်ရဆာင်မှုလိုပ်ငန်ေး မျာေးကို ေပ်တနို့်ရစရသာ နည်ေး င့်လ ် ည်ေး ိုန်ေးလင ို ်ေးမျာေးမှတစ်ဆင့််သာ အသံေးို ပျုနင ို ်သမျာေးအတွက် အင်တာနက်လိုငေး် မျာေးကို ထထရောက်ရောက် ပတ်ဆို့ိုထာေးနိုင်၏။ အစိုေးေမျာေးသည် သီေး ခာေးဝဘ်ဆိုဒမ ် ျာေးသိုို့ ဝင်ရောက်ခွင်က ့် ို သတ်သတ်မှတ်မှတ် ပတ်ဆို့ိုလက ို ် ခင်ေး က့်သို့ိုရသာ အ ခာေးနည်ေးလမ်ေးမျာေး င့်လ ် ည်ေး အင်တာနက်ကို အရနှာင့််အယှက်ရပေးနိုင်၏။ ၎င်ေးတိုို့ မနှစ်သက်ရသာ ဆက ို ်မျာေးကို “အမည်ပျက်စာေင်ေး”အတွင်ေး အမျာေးအ ပာေး ထည့်သ ် င ွ ်ေးလက ို ် ခင်ေး သိုို့မဟိုတ် ဆိုေယ ှ ် မီဒယ ီ ာကသ ့် ိုို့ရသာ လ ကကျုက်မျာေးသည့်် ဆိုကမ ် ျာေးကို ပတ်ပစ်လက ို ် ခင်ေးစသည့်် အစိုေးေပတ်ပင်မှုမျာေး အေှန်အဟိုန် ပင်ေးလာရသာအခါ အင်တာနက်လိုငေး် လံေးို ဝ ယင်ေးတ၏ ိုို့ အကျျုေးသက်ရောက်မှုမှာ တ်ပစ်လက ို ် ခင်ေးနှင့်် တန်ေးတပင် ဆိုေးေွောေးရလ၏။ လက်ရတွွေ့အာေး င့်် အစိုေးေမျာေးသည် အင်တာနက်အသံိုေး ပျုခွငက ့်် ို ကနို့်သတ်ေန် နည်ေးဗျ ဟာမျျုေးစံက ို ို ရောရနှာ အသံေးို ပျုရလ့်ေှပပီေး၊ လျှပ်စစ်မေးီ လံေးို ဝ တ်ရတာက် ခင်ေးကိုလည်ေး အ ခာေးကနို့သ ် တ်ချက်မျာေးနှင့်် အတ ရ ပာင်ေးသံေးို ရလ့်ေ၏။ ှ 8 နည်ေးပညာဆိုင်ော ကေယာ သိုို့မဟိုတ် နည်ေးလမ်ေးကို အသံေးို ပျုသည် စ်ရစ အ ခာေးနည်ေး င့်် စ်ရစ လပိုဂ္ျုလ်မျာေး အင်တာနက်သိုို့ ဝင်ရောက် ခင်ေးအာေး သသသာသာ တာေးဆီေးရသာ ဝင်ရောက်စက ွ ် က်မှုမှနသ ် မျှသည် နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့််အရေေးဥပရဒရအာက်တွင် အလာေးတ စိုေးေမ်မမ ှု ျာေး လွတ်လပ်စာွ 8 မင့််တက်ရစသည်။ လူ့အခွင့််အရေေးဥပရဒအေ ထိုတ်ရ ာ်ရ ပာဆိုခင ွ ့််တွင် အကာအကွယရ ် ပေးထာေးသည့်် သတင်ေးေယပင ို ်ခွင်လ ့် ည်ေး ပါဝင်သည်။ ယင်ေး၌ Steven Feldstein ၏ “အစိုးရ အင်တာနက်ပတ်ပစ်ခြင်ိုး၌ အပခပာင်ိုးအလဲမ ာိုး ရပနပပြီ။ နင်ငသ ံ ာိုးမ ာိုးနင ် ဒြီမကပရစြီသမာိုးတက မည်သ တံခပန်သငသ ် နည်ိုး" ပ ာင်ိုးပ ိုး။ Carnegie Endowment for International Peace, 31 March 2022, https://carnegieendowment.org/2022/03/31/government-internet-shutdowns-are-changing.-how-should-citizensand-democracies-respond-pub-86687. 3