မြန်ြာနှိိုင်ငံရှိှ ပဋှိပက္ခမြစ်ပာွားနနနသာနေသြ ာွား နှင့်် ပဋှိပက္ခြမြစ်ပာွားနသာနေသြ ာွားရှှိ
သတင်ွားအခ က္်အလက္်ရပှိိုင်ခင့်် နှင့်် ေီဂ စ်တယ်အခင့််အနရွားတအ
ှိိုို့ နပေါ် နလ့်လာဆန်ွားစစ်မခင်ွား
ဆက်သယ်နရ်းဥပနေ မရှနသ်းသည့််အတက် လိုပ်င ််းစတင်မနဆောင်ရက်နိုငဘ
်
၂၀၁၄ ခိုနစ
ှ ် ဆက်
သယ်နရ်း ဥပနေအတည် ပြု ပဌော ််းငပ်းမှသော စတင်လိုပ်ကိုင်နိုင်ခ့်သည်။1
ထိုေ့န ောက် ယခင်က မ ်မော့်ဆက်သယ်နရ်းလိုပ်င ််း (MPT) တစ်ခိုတည််းရှခ့်ရောမှော နအော်ရေူ်း
(Ooredoo)၊ တယ်လန ော(Telenor) နပေါ်နပါက်လောကော န ်းကက်စ်းပော်းနရ်း အငပြုင် ဖစ်လောငပ်း
ဖို ််းဆင််းကတ်မ ော်း၏တ ်ဖို်းသည် ယခင် က္ ပ်သ ််း၂၀ ဝ ််းက င်မှ ၁၅၀၀ က ပ်အထ က ဆင််းခ့်သည်။
ယခင်က က်းပတ်(keypad) ဖို ််းမ ော်းကိုပင် န ်းကက်းနပ်းဝယ်ခ့် ကကရ ခင််းမှ
တစ်သ ််းဝ ််းက င်၊
နသောင််းဂဏ ််းဝ ်း် က င်ရနသော
ှ
တက့််ရှ်စခရင်(Touch screen) ဖို ််းမ ော်းလည််း န ်းကက်တင် အငပြုင်
အဆိုင် နပေါ်လောသည်။ ဆင််းကတ်တ ်ဖို်းက ဆင််းလောသည်နှင့််အမျှ အန ခခံလတ
ူ
််းစောမ ော်းပါ လက်
လှမ််း မလောငပ်း မိုဘိုင််းဖို ်း် အင်တော က်အသိုံ်း ပြုနိုင်သမ
ူ ော်း ကက်းမော်းစောနပါက်ဖော်းခ့်သည်။ ပထမဦ်းစော
ရ ်ကို ်၊ မနတနလ်းနှင့်် န ပည်နတော်ငမြုွဲ့ ကက်းမ ော်းတင် 3G၊ 4G အင်တော က် မ န
် ှု ််း စတင်အသို်းံ ပြု
လောနိုင်သည်။
တကကသိုလ်နက ောင််းသော်း၊နက ောင််းသူတိုင််း
မိုဘိုင််းဖို ််းအသို်းံ ပြုနိုင်လောငပ်း
မသော်းစို
တစ်စိုတင် အ ည််းဆို်းံ ဖို ််းတစ်လိုံ်းရှလောကကသည်။ နက ်းလက်နေသမ ော်းတင် ဆက်သယ်နရ်း တောဝါ
တိုင်မ ော်း စိုက်ထူခ့်သည့််အတက် သောမ ်လူတ ််းစော်းနှင့်် နက ်းလက်န ပည်သူမ ော်းကကော်း ဖို ််းလိုင််း
အလယ်တကူ အသို်းံ ပြုလောနိုင်သည်။ ၂၀၁၅ ခိုနစ
ှ ် မတ်လတင် မ ်မောနိုင်ငံ လူဦ်းနရ ၏ ၄၀ ရောခိုင်
နှု ််း၊ ၂၀၁၆ ခိုနစ
ှ ်တင် ၆၁ ရောခိုင်နှု ််း သည် မိုင်ဘင
ို ််းဖို ််းအသိုံ်း ပြုလောကကသည်။
မိုဘိုင််းဖို ််း ဝယ်ယအ
ူ သိုံ်း ပြုလာနိုင်သူဦ်းနရ မ ော်း ပော်��လောငပ်း အင်တော က်သိုံ်းစမှု မြင့််တက္်
လောနသောအခါ
ြည်သည့််ပလက္်နြာင်ွားက္ှိို
အမ ော်းဆိုံ်းအသိုံ်း ပြုသ ည််းဆိုသည်မှော
နမ်းခ ််းတစ်ခို
ဖစ်လောသည်။ အထင်ရှော်းဆိုံ်းမှော နြ့်ဘတ်ခ်(Facebook) အသိုံ်း ပြုလောသူမ ော်း ပော်းလော ခင််း ဖစ်သည်။
နြ့်ဘတ်ခ်၊ မက်ဆင်ဂ ော(Messenger)ကို လူမှုဆက်သယ်နရ်း ကကော်းခံအ ဖစ်သောမက သတင််းမ ော်း
ဖတ် ခင််း၊ န ်းနရောင််း၊ န ်းဝယ် ခင််း၊ မမ၏ အ မင်သိုံ်းသပ်ခ က်၊ အကကံ ပြုခ က်၊ နဝဖ ်ခ က်မ ော်း
ပိုစ့််တင် ခင််း၊ ြျှနဝ ခင််းမ ော်းအ ပင် ရိုပ်ရှင်ဇောတ်ကော်း မ ော်းကကည့်် ခင််းနှင့်် လှိင်အသာွားနပွားဗေယိုမ ော်း
ကကည့််ရှု ခင််းအထ န ေ့စဥ် အသိုံ်း ပြုလောကကသည်။2 ၂၀၂၀ ခိုနစ
ှ ် စက်တင်ဘောလတင် လူဦ်းနရ ၅၄
သန်ွားနက္ ာ်ရှှိသည့််အနက္်
၂၇
သ ်း် သည်
အင်တော က်
အသိုံ်း ပြုန ကကငပ်း
အမ ြု်းသမ်း
၄၂
ရောခိုင်နှု ််းနှင့်် အမ ြု်းသော်း ၅၇ ရောခိုင်နှု ်း် တိုေ့သည် ဆိုရယ
ှ ်မေယော ကို အသိုံ်း ပြုလောကကသည်။ 3
မ ်မောနိုင်ငံ၏ ေဂ စ်တယ်က ်ရက် က ယ် ပ ့််လောငပ်း အ ်လိုင်း် ဆက်သယ်နရ်း လိုပ်င ််းမ ော်း
လိုပ်နဆောင်နိုင်လောသည် နှင့််အမျှ လတ်လပ်စောထိုတ်နဖော်န ပောဆိုခင့််၊ လိုပ်ကက္ံသတင်ွားြ ာွားပ ံ နှ့် ံ့် ခင််း၊
1
Andrea Calderaro, “Digitalizing Myanmar: Connectivity Developments in Political Transitions”, University of
Pennsylvania, 2014, pg-4.
2
Aye Min Thant, August 2020, “Moderate Globally Impact Locally Digital Technology Accelerate Growth and Genocide
in Myanmar, Yale Law School. https://law.yale.edu/isp/initiatives/wikimedia-initiative-intermediaries-andinformation/wiii-blog/moderate-globally-impact-locally-digital-technology-accelerant-growth-and-genocide-myanmar
3
Retrieved from https://napoleoncat.com/stats/facebook-users-in-
myanmar/2020/01#:~:text=There%20were%2022%20350%20000,group%20(9%20600%20000).
6