မြန်ြာနှိိုင်ငံရှိှ ပဋှိပက္ခမြစ်ပာွားနနနသာနေသြ ာွား နှင့်် ပဋှိပက္ခြမြစ်ပာွားနသာနေသြ ာွားရှှိ
သတင်ွားအခ က္်အလက္်ရပှိိုင်ခင့်် နှင့်် ေီဂ စ်တယ်အခင့််အနရွားတအ
ှိိုို့ နပေါ် နလ့်လာဆန်ွားစစ်မခင်ွား
၂.၂။ က္ရင်မပည်နယ်၏ နနာက္်ခံနှိိုင်ငံနရွားအနမခအနန
မ ်မောနိုင်ငံတင် အခ ြုွဲ့တိုင််းရင််းသော်းနေသမ ော်း၌ စစ်နရ်းပဋပကခမ ော်း မငငမ််းမခ မ််း ဖစ်ပော်းလ က်ရှရော
ကရင် ပည် ယ်သည်လည််း ထိုပဋပကခ ဖစ်ပော်းနသော
ယ်န မမ ော်းထမှ တစ်ခိုအပါအဝင် ဖစ်နပသည်။
ယခိုအခ ်တင် ကရင် ပည် ယ်၌ အခ ြုွဲ့နေသမ ော်းတင် ယခင်ကက့်သိုေ့ စစ်နရ်းပဋပကခ ဖစ်ပော်း ခင််းမ ော်း
မရှသနလောက်
ည််းပါ်းသော်းနသော်လည််း တိုင််းရင််းသော်းလက် က်ကိုင် အဖွဲ့မ ော်း ဖစ်သည့်် ကရင်
အမ ြု်းသော်းအစည််းအရိုံ်း (KNU)၊ ကရင်အမ ြု်းသော်း လတ်န မောက်နရ်း တပ်မနတော် (KNU/KNLA)
စသည့််အဖွဲ့မ ော်း၏ အိုပ်ခ ြုပ်မှုသက်နရောက်နသော ထ ််းခ ြုပ် ယ်န မမ ော်း၊ ေမိုကရက်တစ် တို်းတက်နသော
ဗိုေဓဘောသော ကရင်တပ်မနတော် (DKBA) နှင့်် အစ်းို ရ၏ အိုပ်ခ ြုပ်မှုသက်နရောက်နသော ယ်န မမ ော်း ဟူ၍
နှစ်မ ြု်းကန သည်။
၁၉၄၇ ခိုနစ
ှ ် နြနြာ်ဝါရီတင် က္ရင်အြ ှိျုွားသာွားအစည်ွားအရိုံွား (KNU) က္ှိို စတင်ြဲွေ့စည်ွား နပေါ်
နပါက္်လာပပီွား နနာက္်ပှိိုင်ွားတင် နက္အန်ယ၏ လက္်နအာက္်ခံြ ာွား အြဲွေ့ မြစ်နသာ က္ရင်အြ ှိျုွားသာွား
လတ်နမြာက္်နရွားတပ်ြနတာ် (KNLA)၊ နက္အင်ယြှ ခဲထက္်သာွားနသာ လက္်နက္်က္ှိိုင် အြဲအစည်ွား
မြစ်သည့်် ေီြှိိုက္ရက္်တစ်တှိိုွားတက္်နသာဗိုေဓဘာသာက္ရင်တပ်ြနတာ် (DKBA) စသည်မြင့်် တှိိုင်ွားရင်ွား
သာွားလက္်နက္်က္ှိိုင်တပ်ြ ာွား နပေါ်နပါက္်လာခဲ့်သည်။ ေီနက္ဘီနအ သည် နက္အန်ယ ြှ ၁၉၉၅ တင်
ခဲထက္်ခဲ့် ပပီွား အစှိွားို ရတပ်ြ ာွားနှင့်် ပနပါင်ွားခဲန
့် သာ အြဲွေ့အစည်ွားမြစ်သည်။13 နက္အန်ယ က္ရင်အြ ှိျုွားသာွား
အစည်ွားအရိုွားံ သည်
က္ရင်လြ ှိျုွားြ ာွား၏
အဓှိက္နှိိုင်ငံနရွားအြဲွေ့အစည်ွားမြစ်သည်။
၁၉၄၇ခိုနစ
ှ ်တင်
အစမပျုပပီွား မြန်ြာအစှိိုွားရနှင့်် ၁၉၄၉ခိုနှစ်တင် စတင်၍ သနဘာထာွားက္ဲလဲခဲ့် ပပီွား ပဋှိပက္ခမြစ်ခဲ့်သည်။
နက္အန်ယ၏အာဏာသည် မြန်ြာမပည် အနရှဲ့နတာင်ပှိိုင်ွားနေသတစ်ဝှိိုက္်တင် က္ ယ်မပန်ူ့စာ အိုပ်ခ ျုပ်
နှိိုင်ပပီွား ေီြှိိုက္ရက္်တစ်ြယ်ေရယ်စနစ်အာွား တည်နထာင်ြှိိုို့ရန် ၁၉၇၆ ခိုနစ
ှ ်တင် စတင်နတာင်ွားဆှိိုခဲ့်
မခင်ွားမြစ်သည်။ နက္အန်ယ သည် ၂၀၁၅ ခိုနစ
ှ ် တစ်နှိိုင်ငံလိုံွား ပစ်ခတ်တှိိုက္်ခှိိုက္်ြှုရပ်စဲနရွား သနဘာတ
စာခ ျုပ် (NCA) တင် လက္်ြှတ်နရွားထှိိုွားခဲ့်နသာ်လည်ွား အစှိိုွားရနှင့််ဆက္်ဆန
ံ ရွားတင်ွားြာနနဆဲမြစ်သည်။14
သှိိုို့ မြစ်၍ ယခိုက္ာလတင် က္ရင်မပည်နယ်ရှှိ နက္ာ့်က္ရှိတ်၊ မြဝတီ၊ ကက္ာအင်ွားဆှိပ်ကက္ီွား၊ က္ ှိျုင်ွားတိုံ၊ ြာပန်၊
လှိုင်ွားဘဲွေ့ စသည့််နေသြ ာွားတင် အနည်ွားငယ်ြပငှိြ်ွားြခ ြ်ွားမြစ်သည်ြ ာွားရှှိ၍ ပဋှိပက္ခမြစ်မခင်ွား ြရှှိလျှင်
နတာင် လက္်နက္်က္ှိိုငအ
် ြဲွေ့အစည်ွား ြ ာွားနှင့်် တပ်ြနတာ်အကက္ာွား တင်ွားြာြှုြ ာွား၊ လက္်နက္်က္ှိိုင်
အြဲွေ့အစည်ွားြ ာွား အခ င်ွားခ င်ွားကက္ာွားတင် တင်ွားြာြှုြ ာွားရှှိနနသည်။ ထှိိုသှိိုို့အိုပ်ခ ျုပ်ခံနယ်နမြြ ာွားအရ
13
14
Retrieved from https://www.knuhq.org/public/mm/about/background
Retrieved
from
http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Report_Stepping_into_Uncertainty_Refugee_IDP_Experience
s_of_Return_in_Southeast_Myanmar_KHRG_Aug2020_MMR.pdf
16