Myanmar: Human Rights Analysis of Biometric Digital ID Systems ရိက္ခာ ွတမ်းမ ာ��းမငင်း ယ ံ ရမ င်း၊ ရိက္ခာ ွတမ်းက္တမ ာ်းနှင ၎င်းတိို၏ ဇီဝန ဒဆိိုငရာအ က္အလက္မ ာ်းက္ိို အမ ာ်းနနရာမ ာ်းတွင Aadhaar ိတဆက္ထာ်းမှုမရှိမ င်း သိမဟို ို တ အတညမမ ြုနိင ို မ င်းဆိိုနကက္ာင နံ ါတမရှိနသာက္နလ်းမ ာ်းသည အစိို်းရနက္ ာင်းမ ာ်းသိအ ို နှမံ င်း သိမဟို ို တ မြစသည။ အ မအစာ်းအစာမ ာ်း၊ ညာသငဆိုမ ာ်းက္ိိုလက္လှမ်းမီမ င်းတိက္ိ ို ို လက္လွှတဆံို်းရှု ံ်း ရသည။ ၂၀၁၈ ိုနစ ှ တရာ်းရံို်း၏ဆံို်းမြတ က္မှာ Aadhaar သည အိနယ ိဒ နိင ို ငံ Consolidated Fund ၏ အက္ ိြု်း ံစာ်း ွငက္ိို လက္လှမ်းမီနစရနနှင မမြစမနနလို နဆာင နကက္ာင်း က္နသတ သည။ ဝငနငွ ွနမ ာ်းနှင တသက္၍သာ စစနဆ်းနတွျို့ ရှိ သမြင ိုဂ္လက္ ိ က္ိုမပဏမ ီ ာ်း၊ နက္ ာင်းမ ာ်း၊ Aadhaar အာ်းအသံ်းို မ ြုမ င်းက္ိို ဏမ ာ်းနှငတယလီက္ွန်းက္ိုမပဏမ ီ ာ်းသည Aadhaar အာ်းသတိို၏ ဝနနဆာငမှုမ ာ်းအမြစ မမြစမနန သံ်းို စွ မ င်းမရှိ ါ။ ထိအမ ို ငတရာ်းရံို်းက္ Aadhaar သည တက္ကသိလ ို နထာက္ ံနကက္်းနက္ာမရှင၊ အမ ိြု်းသာ်းအရညအ င်းစစဝင င ွ စာနမ်း ွ၊ ဟိိုအလယတန်း ညာနရ်း တ ို အြွျို့ နှင နက္ ာင်းဝင ွငမ ာ်းအတွက္ ဆံို်းမြတ သည။ ဤဆံို်းမြတ က္ ထာ်းနသာလည်း ရယရနအတွက္ မမြစမနနလိိုအ သညဟို Aadhaar က္ ယက္ ယမ နမ န အာ်း မသံ်းို မနနရမဟိုတနကက္ာင်း ဝနနဆာငမှုအမ ိြု်းမ ိြု်းက္ိို ရှု မမင ံနနရသည မ ဿနာမ ာ်း ဆက္လက္ရှိနနဆ ငမြစသည။ Aadhaar သညလတိိုင်းနှင အဆငနမ နသာ စနစတစ ိုမဟိုတသမြင လတိိုင်းအသံ်းို မမ ြုနိင ို ါ။ တစ ါတစရံတင ွ အငတာနက္ဆက္သွယမှု ညံြ င်းနသာနကက္ာင စစမှနနကက္ာင်းအတညမ ြုနိင ို မ င်း မရှိ က္က္ွက္ သည။ မထငရှာ်း ွစိတက္ိုသမှု ံယရသမ ာ်းက္ိို စနစစစမှနနကက္ာင်း နမှ်းမှိနနသာ လက္န ွနင ှ လက္န ွမ ာ်း သိမဟို ို တ မ က္ဝန်းက္ိိုစစနဆ်းရာ၌ အနထာက္အထာ်းမ သမ င်း က္က္ွက္မှုအန ေါ် မ က္စိအတွင်းတိမ အ က္အ ရှိသည။ ID နမှန်း က္အမ ာ်းစိုမှာ ငါ်းရာ င ိို နှုန်း နရှိနသာလည်း အ ိြု ျ��ု့နသာ နမှန်း က္မ ာ်းမှာ ၁၀ ရာ ိိုငနှုန်းအထိမမငမာ်းသညအတွက္ သိသာနသာအနရအတွက္ ငမြစသည။ အ ိြုျို့နသာအ ယ ံအို စိုမ ာ်းတွင Aadhaar အသံ်းို မ ြုနှုန်း နိမက္ သည။ နနစရာနနရာက္ိို မ သရနလိိုအ သညအတွက္ အိို်းမအိမမလ ဦ်း နရ၏ ၃၀% သည Aadhaar က္ိို အသံ်းို မ ြုနိင ို စွမ်းမရှိန ။ အခ ာူးခသာအဓက္စုူးရမ့်ပပန့်မှုမျာူး Aadhaar အ က္မ မှုဆိုင ိ ရာ က္ိစစရ မ ာ်းက္ိို အမ ာ်းဒစဂ စတယ ID စနစမ ာ်းနှငအတကက္ညရှု ရာတွင နတွျို့ရနသာ အမ ာ်းအဓိက္မ ဿနာမ ာ်းမှာ - - 22 -