နိဒါန္း - Introduction
“ႏိင
ု င
္ ေ
ံ ရးေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့တ
္ ပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား
ပုဂဳၢိ လ္ေရးတိက
ု ခ
္ က
ို မ
္ ႏ
ႈ ွင့အ
္ သေရပ်က္ေစျခင္းတိ႔မ
ု က
ွ ာကြယရ
္ န္
ဟူေသာ ရည္ရြယခ
္ ်က္ျဖင့္အရပ္သားျပည္သမ
ူ ်ားႏွင့္ စာနယ္ဇင္း
သမားမ်ားကို ဖမ္းဆီးထိနး္ သိမး္ ျခင္း ၊ တရားစြဆ
ဲ ျို ခင္းတိ႔ ု ျပဳလုပ္
ေနျခင္းသည္ ဒီမက
ို ေရစီ၏ နိင
ု င
္ တ
ံ ကာစံႏန
ႈ း္ မ်ားႏွင့္ ကိက
ု ည
္ မ
ီ ႈ
မရွေ
ိ ပ။ ထိသ
ု ႔ ို လုပေ
္ ဆာင္ျခင္းသည္ အက်င့္ပ်က္ျခစားျခင္းမ်ား
၊ မတရားမႈမ်ား ႏွင့ ္ အရည္အခ်င္းမရွေ
ိ သာ အာဏာပိင
ု မ
္ ်ားကို
ေထာက္ျပနိင
ု ရ
္ န္ အတြက္ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစနိင
ု သ
္ ည္။
ေနာက္ဆုးံ အက်ိဳးဆက္အေနျဖင့္ ျမန္မာ့ဒမ
ီ က
ို ေရစီ ယဥ္ေက်း
မႈျဖစ္စဥ္ တိးု တက္ျဖစ္ထြနး္ မႈကို ေႏွာင့္ေႏွးေစလိမ့မ
္ ည္။”
ဦးတင္ေအာင္ထန
ြ း္ ၊ လႊတေ
္ တာ္အမတ္(မေကြးတိင
ု း္ ေဒသၾကီး)၁
စြပ္စမ
ြဲ ႈမ်ားအား ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရာတြင္ ႏိုင္ငံတစ္ခု၏ အျပဳအမူသည္
၄င္းတို႕အေနျဖင့္ မည္မွ်ဒီမိုက ေရစီဆ န္သ ည္ကို ျပသေသာ အေရးပါ
သည့္ အညႊန္းကိန္းတစ္ခုလ ည္းျဖစ္သ ည္။အာဏာရွင္နို္င္ငံမ်ားတြင္ၾသ
ဇာအာဏာၾကီးသူမ်ား ႏွင့္ အစိုးရအား ေဝဖန္သ ည့္ ေဝဖန္မႈမ်ားကို
ဖိနွိပ္ရန္ရည္ရယ
ြ ္သ ည့္ ရႈတ္ေထြးျပးီမေရရာေသာရာဇဝတ္မႈဥပေဒမူ
ေဘာင္မ်ားကိုသာ ကိုင္စြဲထားသည္ ။ ဒီမိုက ေရစီနုိင္ငမ
ံ ်ား တြင္မူ
အႏၱရာယ္ရွိျ ပီး ၊ ထိခုိက္မႈရွိေသာ လိမ္ညာမႈမ်ားကို တားဆီးရန္အ
တြက္သာ က်စ္လ စ္ေသာ တရားမမႈဥပေဒဆိုင္ရာ အေျခခံမူမ်ား ရွိၾက
သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဒီမိုက ေရစီသ႔က
ို ူးေျပာင္းေရးကာလကိုနွစ္အတန္ၾကာ
ျဖတ္သ န္းခဲ့ျပီးျဖစ္ေသာ္လ ည္း ယင္း၏ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရး
မူေဘာင္ကိုတိုးျမွင့္ရန္ နည္းလမ္းမရွာေဖြရေသးေခ်။ ယင္းအစားကံဆိုး
စြာပင္ နိုင္ငံေတာ္သည္ ရႈပ္ေထြးေနေသာ ဥပေဒမူေဘာင္မ်ားအား ပိုမို
ရႈပ္ေထြး ေစသည့္ ဥပေဒမ်ားကို ေရးဆြဲအတည္ျ ပဳျပဌာန္းခဲ့သ ည္။ ရ
လာဒ္အ ေနျဖင့္ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူမ်ား၊လူ႔အ
ခြင့္အ ေရးကာကြယ္သူမ်ားကို ယင္းတို႔၏ တရားဥပေဒႏွင့္ညီေသာ(ဒီမို
ကေရစီနည္းက် တရားဥပေဒအရ သင့္ေလ်ာ္ညီညြတ္ေသာ) ေဝဖန္မႈ
မ်ားအတြက္ မတရား အေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့သ ည့္ ယခင္အ စိုးရ က်င့္
သံုးခဲ့ေသာ နည္းလမ္းေဟာင္းမ်ားသည္ ဆက္လက္တည္ရွိေနခဲ့သ ည္။
ဥပေဒမူေဘာင္ျ ပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို တိုးျမွင့္ရာတြင္ “ႏိုင္ငံတ ကာ
စံနႈန္း” ဆိုေသာစကားရပ္ကိုအသေရဖ်က္ျခင္း ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍
ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ေျပာဆိုခဲ့သ ည္။ ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းဆိုသ ည္မွာ လည္း
ႏိုင္ငံအားလံုးတစ္ထ ပ္တ ည္းျဖစ္ရန္မလိုေပ။ ဒီမိုက ေရစီ လႈပ္ရွားရွင္
သန္ေရး အတြက္ ႏိုင္ငံတ ကာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းက ခ်မွတ္ထားသည့္
စဥ္ဆ က္မျပတ္ဖြံ႕ျဖိဳးရွင္သန္ေနေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားပင္ ျဖစ္သ ည္။
ဤအစီရင္ခံစာက ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ၊ ေရွ႕ေနဥပေဒပညာရွင္မ်ား
၊ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲလိုသူမ်ားႏွင့္ အျခားစိတ္ပါဝင္စားသူမ်ား အား
အသေရဖ်က္မႈဆိုင္ရာ လက္ရွိ နိုင္ငံတကာစံနႈန္းမ်ားကို ပံုေဖၚ
ေကာက္ႏႈတ္တ င္ျ ပရန္ ရည္ရြယ္ပါသည္။
ိ
“Filing lawsuits against and detaining civilians and
journalists as a reason to protect the Tatmadaw and
political leaders from personal attacks and
defamation is not in line with international
standards of democracy. It could potentially deter
individuals from casting a spotlight on corruption,
unfairness, and the impotence of the authorities. As
a result, it hampers the development of our
democratic culture in Myanmar.”
- U Tin Aung Tun, MP for Magwe1
The manner in which states deal with allegations of
defamation is an important indicator for how democratic
they are. Authoritarian states have vague and confusing
criminal law frameworks intended to suppress criticism
of the government and powerful people. Democratic
states have narrow civil law frameworks intended to stop
malicious and harmful lies.
Myanmar is several years into its democratic transition
but has not yet sought to improve its regulatory
framework. Unfortunately, the state has instead adopted
more laws which add to the confusing legal framework.
As a result, the practice under previous governments of
unjustly prosecuting journalists, political activists, and
human rights defenders for their legitimate criticism has
continued.
Those promoting reform of the legal framework often
repeat the phrase “international standards” on
defamation. International standards do not require every
country to be the same; rather they are constantly
evolving aims set by the international community for
democracies to strive for.
This report seeks to outline contemporary international
standards relating to defamation laws so that reformists,
defence lawyers, the Myanmar government, and other
interested persons can fully understand them.