သတင်းလFိG H ဝ(က်ချက်ယဥ်ေကျးမ='င ( ြ့် မန်မာ'ိင & င ် ံ Secret State of Myanmar ၂၀၂၁ ခ&'စ ( ် သတင်းအချက်အလက်အခွငအ ့် ေရး အား SDG 16.10 and implementation of the right to information in 2021 အေကာင်အထည်ေဖာ်ေနမ='င ( ့် SDG ၁၆.၁၀။ ြမန်မာlိင 5 င ် ံသည် နယ်ပယ်စံ5တွင ်ပျံq lBေနေသာ ံ့ တရားဝင်လiိc q ဝBက်ချက်ယhေကျး မgအား စွဲကိ5င ်ထားသည်။ မ=ဝါဒlBင ့် ဘတ်ဂျက်များကဲ့သေသာ ိ5 ့ အများြပည်သ=အ ကျိcးစီးပွားlBငသ ် သာ သတင်းအချက်အလက်များကိ5 အစိ5းရက ယခ5အ ့် က်ဆိ5ငေ ချိန်ထိ ေတာင်းခံရြခင်းမbBိဘဲ လိ5လိ5လားလား ထ5တ်ေဖာ်ေြပာဆိ5ြခင်းမbBိေသးပါ။ RTI ဆိ5ငရ ် ာတာဝန်bBိပ5ဂÄိcလ်များမBာ လည်း အများအားြဖင့်ဆက်သွယ်၍မရlိင 5 ်ပါ။ ဆက်သွယ်၍ရြပန်သည့် အခါတွင ်လည်း ၄င်းတိ5သည် RTI ဆိ5ငရ ် ာ တာဝန်ဝတÇ ့ ရားများကိ5 မသိbBိြခင်း၊ ပွင ့်လင်းြမင်သာမglင B ့် ပတ်သက်၍ အများြပည်သ=၏ ေတာင်းဆိ5မgများကိ5 မေလးမစားဆက်ဆံတတ်E ကသည်။ ၄င်းတိ5၏လiိ c q ဝBက်ချက် ့ ကိ5 ကာကွယ်ြခင်းသည် တန်ြပန်သေဘာအရ ၄င်းတိအား 5့ အများြပည်သ=မB တာဝန်ခံေစြခင်းမB ေbBာင်bBားရန်အေထာက်က=ြပcသည်။ SDG ပန်းတိ5ငမ ် ျားအား အေကာင်အထည်ေဖာ်ေနမgကိ5 lိင 5 င ် ံအဆင့်ဆlÖအ ေလျာက် သံ5းသပ်တင်ြပသည့် ၂၀၂၁ခ5lBစ် လ5ပ်ငန်းစh âကိcတင်ြပင်ဆင်မg အေန ြဖင့် ြမန်မာlိင 5 င ် ံတဝBမ်း အစိ5းရ၏ SDG ၁၆.၁၀ အေကာင်အထည်ေဖာ်မgကိ5 နည်း စနစ်ကျကျ ေလ့လာဆန်းစစ်ရန်အတွက် FEM မB အâကီးတန်းသတင်းေထာက် အေယာက် ၂၀ ဦးကိ5 ေခåယ=၍ ၎င်းတိကိ 5 ့ 5 “RTI ဆန်းစစ်ေလ့လာသ=များ” အြဖစ် ေလ့ကျင့သ ် င်တန်းေပးခဲ့သည်။ ြမန်မာlိင 5 င ် ံတွင ် RTI ဥပေဒတစ်ရပ် သတ်သတ် မBတ်မBတ်မbBိေသးေသာ်လည်း SDG lBင ့် MSDP ကတိကဝတ်များမBာ ပိ5မိ5ကျယ် ြပနd် ပီ ့ း၊ မ=ဝါဒများlBင ့် ေဆာင်ရွက်မgများတွင ် ကျယ်ြပန်သ ့ ည့် အေြပာင်းအလဲများ လ5ပ်ေဆာင်ရန်လိ5အပ်သည်။ တစ်ခ5ချင်းစီကိ5လည်း တိ5ငး် တာlိင 5 ၍ ် တိ5ငး် တာသင့် သည်။ ဆယ်စ5lစ B ်ေပါင်းများစွာ အြမစ်တွယ်ေနသည့် အစိ5းရ၏သတင်းလiိc q ဝBက်မgကိ5 တိ5က်ဖျက်ရန်အတွက် အချိနလ ် ိ5အပ် သလိ5 လံလစိ 5 ့ 5က်ထ5တ်၊ âကိcးပမ်းရန်လည်း လိ5အပ်ေပမည်။ သိရာတွ 5့ င ် RTI ေလ့လာဆန်းစစ်သ= များအေနြဖင့် အဆိ5ပါလ5ပ် ငန်းစhကိ5 ြမန်မာlိင 5 င ် ံတွင ် စတင်ေနdပီဆိ5သည့် အေထာက်အထားတစ်စံ5တရာ မေတွq bBိရေသးေပ။ SDGs lBင ့် MSDP တွငပ ် ါဝင်ေသာ ြပည်တွင ်းြပည်ပ ကတိ ကဝတ်များကိ5 ေအာင် ြမင်စွာ အေကာင်အထည်ေဖာ်မည်ဆိ5ပါက ြမန်မာအစိ5းရ အေနြဖင့် ၄င်း၏ချဥ်းကပ်ေဆာင်ရွက်ပံ5ကိ5 ေဆာလျင်စွာြပန်လည်သံ5းသပ်၍ ြပန်လည်အားြဖည့်ေပးရန် လိ5အပ်မည်ြဖစ်သည်။ Myanmar retains a pervasive culture of official secrecy. Information on topics of public interest, such as on policies and budgets, is still not proactively disclosed by the government. Officials who bear RTI duties are largely inaccessible. If found, they are unaware of their RTI responsibilities and are dismissive of public demands for transparency. Their defence of secrecy in turn helps them avoid public accountability. In preparation for the SDG Voluntary National Review in 2021, FEM brought together 20 senior journalists and trained them as “RTI Auditors” to methodologically investigate and test the government’s implementation of SDG 16.10 across Myanmar. Although Myanmar does not yet have a specific RTI law, the SDG and MSDP commitments are broader and require widespread changes in policies and practices, each of which can and should be measured. Countering decades of engrained official secrecy will take time and effort, but the RTI Auditors have found no evidence that this process has even been started yet in Myanmar. The government must urgently reassess and reinvigorate its approach if it is to achieve its international and domestic commitments in the SDGs and MSDP.