အခန်း (၁)
၁.၁ အကာအကယလြ်းရမညေ့ လူ နည်းစို အို ြစို မျာ်းနှ ငေ့ ဒီ မိိုကလရစီ လ ်းလကာကြွဲ
လူ မ ျိုေးပရေးအရ ြေွွဲ ြောေးဆက်ဆံ ြေင်ေးကု ပလျှာ့်ြေ နု င်ရန် ၁၉၇၈ ြေုနှ စ်ေွင် ၁ ကကမ်၊ ၁၉၈၃ ြေုနှ စ်ေွင် ၁
ကကမ် ဂ နီဗာဖမ ့်ေွင် ၂ ကကမ်ေု င်ေု င် စေင်က င်ေး ြေွဲ့် သည်။ ယင်ေးကွဲ့် သု ့် လူ အ
့် ြေွ င့််အပရေးအကာအကွ ယ်ပ ေးနု င်
ရန်နှင့််
ေ်သက်၍ စက်ေင်ဘာလ၊ ၂၀၀၁ ြေုနှ စ်ေွင် ဒါဗန်ဖမ ့်၊ အာဖရကနု င်ငံေွ င်
်မံက င်ေး ြေွဲ့် သည်။
ယင်ေးညီ လာြေံ မှ လူ အ
့် ြေွ င့််အပရေးပကကညာြေ က်ေစ်ပစာင် ွ က်ရှြေွဲ့် သည်။ “Durban Declaration 2001”ဟု
လူ သမ ာေးပ ီ ေး ပကကညာြေ က်၏ ရည် ွယ်ြေ က်မှာ လူ မ ျိုေးပရေးြေွွဲ ြောေးပရေးမူ ဝါဒ၊ လူ မ ျိုေးပရေးြေွွဲ ြောေးဆက်ဆံ ြေင်ေး၊
မ ျိုေးြေ စ်စေ်ဓာေ် င်ေး န် ြေင်ေးပကကာင့််
င် သူ စမ်ေးမ ာေးကု ပကကာက် ွံ ့်မုန်ေးေီ ေး ြေင်ေး (Xenophobia) နှ င့််
အ ြောေးလူ အ
့် ဖွွဲ ့်အစည်ေးအေွ င်ေး သည်ေးမြေံ သင့််ပသာ နှ မ့််ြေ ဆက်ဆံမှု မ ာေး
ပ ာက်ပစရန် ရည် ွယ်သည်။
ပကကညာြေ က်သည် အာဖရကလူ မ ျိုေးမ ာေး၊ အပမရကန်နု င်ငံရှ အာဖရကန်ဖွာေးမ ာေးနှ င့်် ကမဘာေစ်ဝန်ေးရှ လူ အ
့် ဖွွဲ ့်
အစည်ေးေစ်ြေုလံု ေးအေွ က် ရည် ွယ်သည်။ လူ နည်ေးစုအု ်စုမ ာေး၊ ဖယ်ကကဉ်ြေံအု ်စုမ ာေးအပ ေါ် ြေွွဲ ြောေးဆက်ဆံ
မှု မ ာေး၊ နှ မ်ြေ မှု မ ာေးကု အကာအကွ ယ်ပ ေးနု င်ရန် ဖစ်သည်။ အကာအကွ ယ်ပ ေးသင့််ပသာ အု ်စုမ ာေးနှ င့််
ေ်
သက်၍ ၂၀၁၀ ြေုနှ စ်ေွင် ယူ ပကအစု ေးရမှ ဉီ ေးပဆာင် ု ေ် န်ြေွဲ့်ပသာ Equality Act 2010 အရ သေ်မှေ်
ာေးသည်။
ယပန့်အြေ န်
မန်မာနု င်ငံေွ င် အပ ွ ပ ွ ပ ွေးပကာက် ွွဲ ပ ါင်ေး ၃ ကကမ်အ
က င်ေး နု င်ြေွဲ့်သည်။
မန်မာနု င်ငံပရေး အပ ြေအပနအရ ဉ ပဒပ နု င်ရန် လွှ ေ်ပော်ေွင် ကု ယ်စာေးပ မူ အာေးလံု ေး၏ ပလေး ု ံ သံု ေး ု ံ ကု
ပ ွေးပကာက် ွွဲ မ ာေးမှ ေစ်ဆင့််ပ ွေးြေ ယ် ြေင်ေး ဖစ်သည်။ က န်ရှသည့််ပလေး ု ံ ေစ် ု ံ သည် ပ ွေးပကာက် ြေင်ေးမရှဘွဲ
ေ ်မပော်မှ
ပ ွေးြေ ယ်ပနရာြေ
ာေး ြေင်ေး ဖစ်သည်။
ြေုနှ စ်ေွင် က င်ေး ြေွဲ့် သည်။ ဖက်ဆစ်ဆန့််က င်ပရေးနှ င့််
မန်မာနု င်ငံ၏
မဆံု ေးပ ွေးပကာက် ွွဲ ကု
၁၉၄၇
ည်သူလ
့် ွ ေ်လ ်ပရေးအဖွွဲ ့်ြေ ျို ်မှ မွဲ ဆနဒနယ်အမ ာေးဆံု ေး
ေွ င် အနု င်ရရှြေွဲ့် ပ ီ ေး ပက ာင်ေးသာေးပ���ေါင်ေးပဆာင် ပအာင်ဆန်ေးကု ဝန်ကကီ ေးြေ ျို ်အ ဖစ် ရည် ွယ် ာေးပသာ်လည်ေး
၁၉၄၇ ြေုနှ စ်၊ ဂ ျူလု င် ၁၉ ရက်ေွင် လု ်ကကံ ြေံ ြေွဲ့် ရ၍ ဦေးနု သည် ဝန်ကကီ ေးြေ ျို ် ဖစ်ြေွဲ့်သည်။
ပကကာင့်် ဂု ဏ်ေးဂဏမ ာေးကွွဲ လာပ ီ ေးပနာက် အစု ေးရမှ အဓကက သည့်် ပနရာမ ာေးကု
ေွ င် ၁၉၅၁-၅၂ ေွ င် ပ ွေးပကာက် ွွဲ ကု ပနာက်ေစ်ကကမ်
ည်ေွင်ေးစစ်မ ာေး
န်ေးြေ ျို ်လာနု င်သည့်် အြေ န်
န်လည်က င်ေး ြေွဲ့် သည်။ ၁၉၆၂၊ မေ်လ ၂ရက်ပန့်
ေွ င် ဦေးပနဝင်ေးမှ စစ်ေ ်ကု ဦေးပဆာင်၍ အာဏာသမ်ေးြေွဲ့် ပသာပကကာင့်် အနု င်ရ ါေီ သည် သက်ေမ်ေးပစ့်
ကု ယ်စာေးပ မူ မရရှြေွဲ့် ပ ။ မန်မာနု င်ငံ၏ ဒု ေယအကကမ်ပ မာက် ပ ွေးပကာက် ွွဲ ကု ၁၉၉၀ ြေုနှ စ်ေွင် က င်ေး ြေွဲ့်
5