ရန ာမ င တွင ရနထိိုင ကရသာသမ ာ်းကိို မထိခက
ိို
ါ။ သိိုို့ရသာ သမိိုင်းအစဉအဆက အနတ ာယ က ရ ာက
လွယ၊ ထိခက
ိို လွယသည လအို စိုမ ာ်းအရ ေါ်ကိိုသာ ြိနိ မှု ဆကလကမြစရ ေါ်ရစ ါသည။1
ဥ မာအာ်းမြငဆိို ရသာ
မမနမာနိိုငငံတွငတစနစရက ာ ကာမမငခွဲ ခ ီမြစရသာ
အငတာနကမြတရတာကမှု
(ကမဘာအ ကာ ညဆို်းံ လက ိမြတရတာကမှုတစခိုလည်းမြစသည) သည ဒိုကခသညစခန်းမ ာ်း နင
2
ဒဏခံ ခမိြုွေ့နယမ ာ်းတွငရနထိိုငရန ရသာ တိင
ို ်း င်းသာ်းလနည်းစိုမ ာ်းမြစသည
မ ညတွင်းရန
ဋိ ကခ
ခိင
ို ၊ ရိဟ
ို ငဂ ာ နင ခ င်း
စွနခွ
ို့ ာတိမ်းရ ာင သမ ာ်း (IDPs) အရ ေါ်တွငသာ အက ိြု်းသကရ ာကမှု ိ ါသည။ နယစ
တြက ိ ဘင်္ဂလာ်းရဒ တွငလည်း အငတာနက ၁၁လရက ာ ကာ3 မြတရတာကခွဲမှုရ ကာင ၈၆၀၀၀၀ ရက ာ
ခနို့ ိရသာ ရိဟ
ို ငဂ ာဒိုကခသညမ ာ်း
4
အရ ေါ် ထိခက
ိို မှု ခ
ိ ွဲသည။ ထိိုကသိ
ွဲ ိုို့ မြတရတာကမှုမ ာ်းအသိုံ်းမ ြုကာ
ဦ်းတည စမတထာ်းသည လအို စိုမ ာ်း၏ ဆကသွယရ ်းနည်းလမ်းမ ာ်းကိို တာ်းဆီ်းလိိုကရသာရ ကာင ၎င်းတိို့ို
၏ အသံမ ာ်း တိတသွာ်းရစခွဲသည။ သိရ
ိုို့ သာ ယခိုထိတင
ိို ထိိုကွဲသိိုို့ရသာရဆာင ွ ကခွဲမှုမ ာ်းရ ကာင ိို၍နကရှိုင်း
ရသာ အက ိြု်းဆကမ ာ်းမြစရ ေါ်ခွဲမှုအရ ေါ် ရလလာမခင်းမ ိရသ်း ါ။
ိို၍အ န
ိ မမငလာရသာ မမနမာနိိုငငံ၏
လကနကကိင
ို ဋိ ကခအရမခအရနနင ကိဗ
ို စက ရ ာဂါအာ်း ရနာကခံထာ်းကာ ယခိုစာတမ်းအရနမြင ယခင
ကာလမ ယခိုထတ
ိ ိိုင ိရနဆွဲမြစရသာ အငတာနကမြတရတာကမှုအရ ေါ် သိုရတသနမ ြုကာ အထ်းသမြင
မမနမာနိိုငငံအတွင်း ိ တိိုင်း င်းသာ်းလနည်းစို IDPs မ ာ်း နင ဘင်္ဂလာ်းရဒ
ိ ရိဟ
ို ငဂ ာဒိုကခသညမ ာ်းအရ ေါ်
ဆိို်းက ိြု်းသကရ ာကမှုမ ာ်း မညကွဲသိမိုို့ ြစရ ေါ်ရစခွဲသညကိို အဓိက မီ်းရမာင်းထိို်းမ သွာ်းမညမြစသည။ ၂၀၂၀
ဩဂိုတလအတွင်း
ခိိုင၊ ရိဟ
ို ငဂ ာ၊ ခ င်း IDPs မ ာ်း နင ရိဟ
ို ငဂ ာဒိုကသ
ခ ညမ ာ်း ၁၆ ရယာက 5 ကိို semi-
structured နင qualitative ရမ်းခွန်းမ ာ်း အသိုံ်းမ ြုကာ အငတာဗ ်း ရမ်းခွဲ ါသည။ ယခိုသိုရတသနအာ်းမြင
1
Defined by a diverse set of stakeholders including technologists, policy makers, activists, and others at RightsCon
Brussels in 2016: “No more internet shutdowns! Let’s #KeepItOn,” Access Now, March 30, 2016,
https://www.accessnow.org/no-internet-shutdowns-lets-keepiton/.
2
The Myanmar Ministry of Transport and Communications (MoTC) directed all mobile phone operators in Myanmar,
to temporarily stop mobile internet traffic in nine townships in Rakhine and Chin States on June 21, 2019. As of
August 2020, 2G service has been restored but the restriction is to remain in place until October 31, 2020: “Continued
network restrictions in Myanmar from 1 August 2020,” Telenor Group, https://www.telenor.com/network-restrictionsin-myanmar-1-august-2020/.
3
Internet shutdown in place since September 2019 was lifted after almost a year in late August 2020: Humayun Kabir
Bhuiyan and Syed Samiul, “Govt decides to restore 3G, 4G internet in Rohingya camps,” Dhaka Tribune, August 24,
2020 https://www.dhakatribune.com/bangladesh/rohingya-crisis/2020/08/24/bangladesh-to-lift-rohingya-internet-banvery-soon.
4
“Three Years On: Rohingya Refugee Response Report 2020,” World Vision, August 22, 2020,
https://www.wvi.org/publications/annual-report/world-vision-rohingya-refugee-response/three-years-rohingyarefugee.
5
10 interviews were conducted in Myanmar while 6 interviews were carried out in the Rohingya refugee camps in
Bangladesh.
5