မမနမာနိိုငငံ၏ လူ့အခွငအရ ်းအရမခအရန
ရနောက်ြသမင
ို ်ေးရ က င်ေး
ကမဘာအ ည ကာဆိုံ်းနင လက အ
ိ ခန
ိ ထိဆကလကမြစရ ေါ်ရနဆွဲစစ ွွဲအာ်း လကဝယ ိိုကထာ်း ရသာရ ကာင
မမနမာနိိုငငံသည ယခိုအခ န
ိ ထိ ခငိမ်းခ မ်းရ ်းမ နိိုငရသ်း ါ။ ၁၉၆၂ တွင အာဏာသိမ်းခွဲ ခ ီ်းရနာက စစအာဏာ
င အစိို်း အရနမ မမနမာနိိုငငံအာ်း အထီ်းက နစွာမြင ၂၀၁၀ခိုနစအထိ အို ခ ြု ခွဲ ါသည။ 6 ၂၀၁၀တွင
တ မရတာ အရနမြင ၎င်း၏အာဏာကိို စစတ ရထာကခံအာ်းရ ်းရသာ မ ညရထာငစိုကကံခိိုငရ ်းနငြွံွေ့ ခြိြု်း
ရ ်း ါတီ (USDP) ဦ်းရဆာငရသာ အ
သာ်းတစ ိိုင်းအစိို်း အာ်း အာဏာလွဲရ ်းခွဲသည။ ၂၀၁၅ ရ ွ ်းရကာက ွွဲ
အခ ီ်းတွငမ ရဒေါ်ရအာငဆန်းစို ကည၏ အမ ိြု်းသာ်းဒီမိိုကရ စီအြွွဲွေ့ခ ြု (NLD)သည USDP ကိို အမ တအသတ
အနိိုငယခွဲသည။ အ
သာ်းအစိို်း အရနမြင ယခိုအခ ိနတွင အို ခ ြု နိိုငခွဲ ခ ီမြစရသာလည်း စစတ မ ရ ်းဆွွဲ
ခွဲရသာ ၂၀၀၈ အရမခခံဥ ရဒမတဆင စစတ အရနမြင အာဏာဆကလက ဆို ကိိုငထာ်းဆွဲမြစသည။ ဥ မာ
အာ်းမြင ဆိို ရသာ အဓိကဝနကကီ်းဌာနမ ာ်းမြစရသာ ကာကွယရ ်း၊ နယစ ရ ်း ာ နင မ ညထွဲရ ်း စသညတိိုို့
မာ အ
သာ်းအစိို်း ၏ အို ခ ြု မှုရအာကတွငမ ိ ါ။ ၎င်းတိိုို့မာ ကာကွယရ ်းဦ်းစီ်းခ ြု
မင်းရအာငလှိုငထံ
အစီ ငခံ ကာ ၎င်း၏ စီမံခနို့ခွွဲမှုရအာကတွင ိရန ါသည။ လက ိအခ ိနတွင NLD အရနမြင လတရတာတွင
ရန ာအမ ာ်းစို ိိုငဆိင
ို ထာ်းရသာလည်း လတရတာတစခိုစတ
ီ ိိုင်း၏ ၂၅ ာခိိုငနှုန်းသည စစ အ ာ မ
ိ ာ်းအတွက
ရန ာရ ်း သည။ ၂၀၀၈ အရမခခံဥ ရဒအ
ရလ်း ိုံ သိုံ်း ိုံလအ
ိို
အရမခခံဥ ရဒမ ငဆငမှု ရဆာင ွ က န အတွက ရထာကခံမွဲ
ါသည။ ထိိုကွဲသိိုို့ စစတ ၏ ဗီတိိုအာဏာအသိုံ်းမ ြု ိိုငခွငမြင အ
သာ်းအစိို်း ၏
အာဏာကိို အကနို့အသတမ ြုလို ထာ်း ါသည။
မမနမာနိိုငငံသည အရ ဲ့ရတာငအာ တွင တိင
ို ်း င်းသာ်းလမ ိြု်းစိုမ ာ်း စိုရ ါင်းရ���ထိိုငလ က ခိ ီ်း အမ ာ်းအမ ာ်း
ရသာ လမ ိြု်းစိုမ ာ်း၊ ယဉရက ်းမှုထိုံ်းတမ်းမ ာ်း၊ ဘာသာစကာ်းမ ာ်း နင ကိို်းကွယယိုံ ကညမှုတိိုို့ အတယဥတွွဲရန
ထိိုင ကရသာ နိိုငငံတစခိုမြစ ါသည။ 7 လနည်းစိုအခွငအရ ်းမ ာ်း ကာကွယရ ်းနင လွတလ စွာ
6
Andrew Marshall, “The Slow Thaw of Burma’s Notorious Military Junta,” Time, August 31, 2011,
http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2091229,00.html.
7
Nehginpao Kipgen, Myanmar: A Political History (New Delhi: Oxford University Press, 2016), 11,
http://www.oxfordscholarship.com.ezpprod1.hul.harvard.edu/view/10.1093/acprof:oso/9780199466306.001.0001/acprof-9780199466306.
8
တညနိိုင