သတင်ွေးမီဒီယာ အခင်ွေးအကျင်ွေး
တက်ကကလှုပ်ရာှ ွေးမှုူအာွေးရကာင်ွေးရသာ သတင်ွေးမီေယ
ီ ာအခင်ွေးအကျင်ွေးသည် လတ်လပ်မ တပပီွေး အာွေးလံိုွေးပါဝင်မှုရှရသာ
ရရွေးရကာက်ပွဲမျာွေးကျင်ွေးပနင
ို ရ
် ရွေးအတက်
လ ်စာအရရွေးပါလှပါသည်။
ခမ မ
် ာနိုငင
် ံရှ
သတင်ွေးမေ
ီ ီယာမျာွေး
အရ ခဖငေ့်လည်ွေး ၂၀၂၀ ခိုနစ
ှ ် အရထရထရရွေးရကာက်ပတ
ွဲ င် စ ်ရခေါ်မှုမျာွေးနှငေ့် ဆက်တက
ို ်ကကံျုရတွဲ့ခွဲေ့ရသညေ့တ
် ိုင်
၎င်ွေးတတ
ိုေ့ ာဝ က
် ို အရကာင်ွေးဆံိုွေးရဆာင်ရက်ခေ့ကွဲ ကပါသည်။
ဂျာ ယ်လစ်မျာွေးအရ ခဖငေ့် အစိုွေးရဌာ မျာွေး၊ နိုင်ငံရရွေးပါတီမျာွေး အစရှသည်ေ့ သတင်ွေးရင်ွေးခမစ်မျာွေးမှ သတင်ွေးအချက်
အလက်မျာွေး ရယူကကရာ၌ အခက်အခွဲမျာွေး ရတွဲ့ကကံျုခွဲေ့ကကပါသည်။ သတင်ွေးဝက်
ဆ
် ိုေ်မျာွေးစာမှာ ရရွေးရကာက်ပွဲ
မတိုင်မီ အပတ်ခခ
ံ ရ
ွဲေ့ ပါသည်။ ကိုရို ောဗင
ို ်ွေးရပ်အသစ်ခပ ေ့်ပာွေးမှုကထ
ို
်ွေးချျုပ်ရ ် ခပျုလိုပ်ထာွေးသညေ့် က ်သ
ေ့ တ်ချက်
မျာွေးရကကာငေ့် သတင်ွေးမေ
ီ ီယာ၏ လိုပ်င ်ွေးရဆာင်ရက်မှုကို ထခိုက်မှုခဖစ်ရစခွဲပ
ေ့ ါသည်။ အကွဲဆတ်ရသာ အရရွေးကစစ
မျာွေးကို တင်ဆက်ရ ကကရသညေ့် သတင်ွေးမေ
ီ ီယာအဖွဲွဲ့သာွေးမျာွေးအတက် ဥပရေအရကကာင်ွေးအရ တရာွေးစွဲဆိုခံရနိုင်သညေ့်
ရ
ွေးအနတရာယ်မျာွေးအခပင် ရဖာ်ခပပါအခက်အခွဲမျာွေးကိုပါ ထပ်တိုွေးခံကကရသည်။
ဂျာ ယ်လစ်မျာွေးအာွေး ဥပရဒခဖငေ့်အရနှောက်အယှကရ
် ပွေးခခင်ွေး
ပါရီအရခခစိုက် ��တင်ွေးမီေယ
ီ ာအဖွဲွဲ့အစည်ွေးခဖစ်ရသာ Reporters Sans Frontières (RSF -
ယ်စည်ွေးမခခာွေး
သတင်ွေးရထာက်မျာွေး) ကခပျုစသ
ို ညေ့် သတင်ွေးစာလတ်လပ်ခငေ့်အညွှ ်ွေးက ်ွေးတင် ခမ မ
် ာနိုငင
် ံသည် “ခက်ခွဲရသာ
အရ အထာွေး” တင် ရှသည်ဟိုရဖာ်ခပထာွေးပပီွေး ၂၀၂၀ ခိုနစ
ှ စ
် စ်တမ်ွေးပါ နိုင်ငရ
ံ ပါင်ွေး ၁၈၀ အ က် ၁၃၉ အဆငေ့်
သတ်မှတ်ချက်ရရှထာွေးသည်။
ခမ မ
် ာနင
ို ်ငံ၏အဆငေ့သ
် တ်မှတ်ချက်မှာ
၂၀၁၈
ခိုနစ
ှ ်ကတည်ွေးကစ၍
ရတာက်ရလျာက်ကျဆင်ွေးလျက်ရှရာ ယရ ေ့အချ ်ထ အဆငေ့်သတ်မတ
ှ ်ချက်အခမငေ့်ဆံိုွေးအခဖစ် ၂၀၁၇ ခိုနစ
ှ ်တင်
အဆငေ့် ၁၃၁ မှ ၂၀၁၈ ခိုနစ
ှ ်တင် ၁၃၇ သိုေ့ ကျဆင်ွေးသာွေးခသ
ေ့ွဲ ည်123။
လူူ့အခငေ့်အရရွေးအဖွဲွဲ့အစည်ွေးခဖစ်ရသာ အသံ က ထိုတရ
် ဝသညေ့် အစီရင်ခစ
ံ ာတစ်ရစာင်တင် ဂျာ ယ်လစ်မျာွေးအာွေး
တရာွေးစွဲဆအ
ို ရရွေးယူသညေ့် အမှုကစစ ၆၇ ခိုကို အရသွေးစတ်ရဖာ်ခပခွဲပ
ေ့ ါသည်။124 အမှုကစစအမျာွေးစိုကို အစိုွေးရ
(သမ
ိုေ့ ဟိုတ)်
တပ်မရတာ်မှ
တရာွေးစွဲဆိုခွဲေ့ခခင်ွေးခဖစ်ပပီွေး
အသံိုွေးအမျာွေးဆံိုွေးရသာဥပရေမှာ
ဆက်သယ်ရရွေးဥပရေ
ခဖစ်ရကကာင်ွေးရတွဲ့ရသည်။ ANFREL မစ်ရှင်အဖွဲ့ွဲ က ခပျုလိုပ်ခေ့သ
ွဲ ညေ့်အင်တာဗျ ွေးမျာွေးအရ ရပေါ်လင်ထင်ရှာွေးသညေ့်
အချက်မှာ ရခမယာအခငင်ွေးပာွေးမှု၊ တရာွေးမဝင်မူွေးယစ်ရဆွေးဝါွေးနှငေ့် သစ်အရရာင်ွေးအဝယ်၊ တိုင်ွေးရင်ွေးသာွေးရေသမျာွေးရှ
အကကမ်ွေးဖက်တိုကခ
် က
ို ်မတ
ှု က
ိုေ့ ွဲေ့ရသာ အကွဲဆတ်သညေ့်အရကကာင်ွေးအရာမျာွေးကို သတင်ွေးတင်ဆက်ရခခင်ွေးသည် နိုင်ငံ၏
ရ ရာအနှအ
ံေ့ ခပာွေးတင် စ ်ရခေါ်မှုမျာွေးနှငေ့် ကကံျုရတွဲ့ရ ရဆွဲခဖစ်သည်။ သတင်ွေးမေ
ီ ီယာမျာွေးအရ ခဖငေ့် အထူွေးတလည်
သတထာွေးကကရပပီွေး တခါတရံတင် သတင်ွေးရရွေးသာွေးရာ၌ မမ
ာသာ ဆင်ဆာခဖတ်ရသည်လည်ွေး ရတွဲ့ရှရသည်။
၂၀၂၀ ခိုနစ
ှ ် တစ်နှစတ
် ည်ွေးတင်ပင် လက် က်ကင
ို ်ပဋပကခနင
ှ ေ့် အခခာွေးဆက်စပ်အရကကာင်ွေးအရာမျာွေးကို ရဖာ်ခပသညေ့်
အတက် သတင်ွေးရထာက်မျာွေး တရာွေးစွဲဆိုခံရသညေ့် အမှုကစစမျာွေးစာ ရပေါ်ထက်ခွဲေ့ပါသည်။ ၎င်ွေးတအ
ိုေ့
က် အချျုွဲ့ကို
123
124
67
https://rsf.org/en/myanmar
https://web.facebook.com/athan.foe.myanmar/posts/707268793165522