အိုင္စီတီကုမၸဏီမ်ား၊ က်ယ္ျပန္႔သည့္ အိုင္စီတီက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ားအတြက္ အစိုးရႏွင့္ ထိေရာက္စြာ
ထိေတြ႔ဆက္ဆံရန္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးတက္ေစရန္ အစီအစဥ္မ်ားကို ေထာက္ပံ့ေပးရန္
(အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္သူမ်ားအတြက္ အႀကံ
ျပဳခ်က္မ်ားတြင္ ၾကည့္ရန္)
အိုင္စီတီကိစၥရပ္မ်ားအား သတင္းေရးသားႏိုင္ရန္ သတင္းမီဒီယာမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္တိုးေစသည့္ အစီအစဥ္
မ်ားကို ေထာက္ပံ့ရန္။
ျမန္မာျပည္သူလူထုႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ပို၍ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံႏိုင္ၿပီး အလို႔ငွာ သတင္း
အခ်က္အလက္ႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္သည့္လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အႀကံဉာဏ္မ်ား ရရွိႏိုင္ေစႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အိုင္စီတီ က႑ျပဳျပင္ေရးအတြက္ လုပ္ကိုင္ေနေသာ ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးဆိုင္ရာအဖြဲ႕စည္းမ်ား
(IFIs) ကို အားေပးရန္။
၂။ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာကုမၸဏီမ်ားမွ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာေစမည့္ တာဝန္ယူမႈ
ရွိေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အေလ့အထမ်ားကို လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနမႈ
မ်ားအား ေထာက္ပံ့ေပးသြားရန္။
ကုလသမဂၢ၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာလမ္းညႊန္ခ်က္ အေျခခံမူမ်ား - အကာအကြယ္
ေပးေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ တာဝန္။
၂။
ႏိုင္ငံမ်ားအေနႏွင့္ မိမိတို႔၏နယ္နမိတ္အတြင္း အေျခက် လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကေသာႏွင့္/သို႔မဟုတ္ မိမိတို႔၏ တရား
စီရင္ပိုင္ခြင့္ နယ္ပယ္အတြင္းရွိေနေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား အားလံုးသည္ ၄င္းတို႔၏ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ေဆာင္ရြက္မႈ
တစ္ေလွ်ာက္လံုး၌ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာမႈရွိေရးဆိုသည့္ ႏိုင္ငံ၏ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း
ခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။
အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ အဓိကက်သည့္ အခ်က္မ်ား
ဌာေနႏိုင္ငံမ်ားမွ အစိုးရမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ရင္းနီးျမႇဳပ္ႏွံေနသူမ်ား သို႔မဟုတ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ စဥ္းစားေန
သည့္ ၄င္းတို႔ႏိုင္ငံတြင္ အေျခစိုက္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားအား ၄င္းတို႔ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားကို ႀကိဳတင္၍ ေစာလ်င္စြာ
ရွင္းလင္းေျပာျပထားသင့္သည္။ ယင္းအခ်က္တြင္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို အမ်ားသိေစရန္ လုပ္ေဆာင္ရ
မည့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားအပါအဝင္ ကုလသမဂၢ၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ လမ္းညႊန္ခ်က္
အေျခခံမူမ်ား၊ သင့္ေလ်ာ္ပါက ႏုိင္ငံတကာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ OECD လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား (OECD
Guidelines on Multinational Enterprises) အတိုင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို လည္ပတ္သင့္သည္ဆိုေသာ ရွင္းလင္း
ျပတ္သားသည့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ပါဝင္သင့္သည္။ ပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားကို ပံ့ပိုးေပးသည့္ ျမန္မာ့
ဥပေဒမ်ား မရွိေသးသည့္ကာလတြင္ ဌာေနအစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ ကုမၸဏီမ်ားအား အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကး
ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕(IFC) ၏ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ား (IFC Performance Standards) ႏွင့္ ကမာၻ႔ဘဏ္
အုပ္စု၏ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရန္
အတြက္ အားေပးသင့္ပါသည္။
အစီရင္ခံျခင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို သတ္မွတ္ရာတြင္ အေမရိကန္အစိုးရ၏ “ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း၌ ဝာာဝန္
ယူမႈရွိေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားအေပၚ အစီရင္ခံရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား“ ပံုစံ သို႔မဟုတ္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ
ကိစၥရပ္မ်ား၊ လူမႈေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သက္ေရာက္မႈမ်ားအပၚ ကုမၸဏီမ်ား၏ အျခားေသာ အစီရင္ခံရန္
လိုအပ္ခ်က္မ်ား (ဥပမာ ဥေရာပသမဂၢထဲရွိ အခ်က္မ်ား)ကို ရယူက်င့္သံုးေရးအတြက္ စဥ္းစားရန္ႏွင့္ ���ူ႔အခြင့္
အေရးဆိုင္ရာ ခ်ိဳးေဖာက္ႏိုင္မႈအတြက္ အႏၱရာယ္ႀကီးမားေသာ ႏိုင္ငံတစ္ခု အေျခအေနတြင္ ရွိေနေသးသည္ျဖစ္ရာ
ကုမၸဏီမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ သီးျခားရည္ရြယ္ အစီရင္ခံ သတင္းထုတ္ျပန္ေရးသားျခင္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္
ေရးအတြက္ အားေပးတိုက္တြန္းရန္။
အစီရင္ခံစာအႏွစ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ အၾကံျပဳတင္ျပခ်က္မ်ား
35