အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ လူ႔ခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္
ေရွာက္သူမ်ားႏွင့္ သတင္းမီဒီယာမ်ားသို႔ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား
၁။ အိုင္စီတီဆိုင္ရာ မူဝါဒ၊ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားရွိ အေျပာင္းအလဲမ်ားအေပၚ - အထူးသျဖင့္
လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သက္ေရာက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ - သေဘာထားမွတ္ခ်က္ျပဳျခင္းႏွင့္ အမ်ား
သိႏိုင္ေစရန္ တတ္ၾကြစြာေဆာင္ရြက္ရန္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မူဝါဒေရးရာမူေဘာင္မ်ား၏ အေရးပါသည့္အပိုင္းမ်ား (ဥပမာ ျမန္မာအစိုးရသို႔ တိုက္တြန္းအႀကံ
အျပဳခ်က္ ၁ တြင္ ရည္ညြန္းထားေသာ မဟာစီမံကိန္းမ်ား)၊
ဥပေဒမ်ားႏွင့္ အေရးႀကီးသည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား
(ဥပမာ ၂ဝ၁၃ တယ္လီဖုန္းဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ၌ပါရွိေသာ။ ျမန္မာအစိုးရသို႔ တိုက္တြန္းအႀကံျပဳခ်က္ ၂ ႏွင့္ ၃
တြင္ၾကည့္ရန္)တို႔ကို ျပန္လည္ေရးဆြဲျခင္း သို႔မဟုတ္ အသစ္ေရးဆြဲျခင္းမ်ား လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိပါသည္။ အဆိုပါလုပ္ငန္း
မ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနၾကေသာ အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ အတိုင္ပင္ခံမ်ားသည္ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာတြင္ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား
ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၄င္းတို႔၏မူဝါဒဆိုင္ရာ အႀကံေပးမႈမ်ားမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သက္ေရာက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္
သက္၍ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္မႈ မရွိၾကပါ။ ထို႔အတူ လႊတ္ေတာ္မွ စဥ္းစားလုပ္ကိုင္ေနေသာ ဥပေဒေရးရာ မူၾကမ္းမ်ားသည္
လည္း အလားတူ ျပႆနာမ်ား ရွိေနပါသည္။
အဆိုပါ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေပၚတြင္ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ျပဳရာတြင္ႏွင့္ ေထာက္ျပေျပာဆိုရာတြင္
အရပ္ဘက္
အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ တက္ၾကြစြာပါဝင္မႈသည္ လြန္စြာမွအေရးႀကီးပါသည္။ သို႔မွသာ အၿပီးသတ္ခ်မွတ္မည့္ မူဝါဒ၊ ဥပေဒ
ေရးရာႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမူေဘာင္မ်ားသည္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားၿပီး ထိေရာက္သည့္ အိုင္စီတီက႑ ျဖစ္ေပၚ
လာေရးအတြက္ ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္သလို၊ သင့္ေလ်ာ္သည့္လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားပါဝင္ကာ အခ်က္
အလက္ႏွင့္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာလံုၿခံဳမႈကို အာမခံေပးႏိုင္သည္ဆိုသည့္အခ်က္မ်ား ဘက္ညီမွ်တမႈကို ရရွိေစမည္
ျဖစ္သည္။
ယင္းသို႔လုပ္ေဆာင္တြင္ အိုင္စီတီႏွင့္ ကၽြမ္းဝင္မႈရွိသည့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း အနည္းငယ္ကသာ ထိေတြ႕လုပ္
ေဆာင္ျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ၊ အျခားက႑မ်ားအတြက္ လုပ္ကိုင္ေနၾကေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား - ဥပမာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား
အေရး၊ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားအေရး၊ ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအေရးတို႔ကို လုပ္ေဆာင္ေနေသာ
အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ အျမင္မ်ားအား အိုင္စီတီမူဝါဒႏွင့္ ဥပေဒျပဳေရးကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ေျပာဆို ကိုယ္စားျပဳခြင့္
ရရွိမႈကို ေသခ်ာေစရန္အတြက္ အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈမ်ားကိုပါ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။
အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အားလံုးသည္ အိုင္စီတီကို လက္ေတြ႔အသံုးျပဳေနသူမ်ား၊ သို႔မဟုတ္ အသံုးျပဳမည့္သူမ်ား
ျဖစ္လာႏိုင္ေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
၂။ ကုမၸဏီမ်ားအား လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥရပ္မ်ား အပါအဝင္ တာဝန္ယူမႈရွိေသာ စီးပြားေရးက်င့္ဝတ္မ်ား
အေပၚ တာဝန္ယူမႈရွိေစေရး လုပ္ေဆာင္ရန္။
အိုင္စီတီက႑တြင္ လုပ္ကိုင္ၾကေသာ ကုမၸဏီမ်ားမွ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားအေပၚ ေလးစားလုိက္နာမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍
ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ကမာၻ႔ေနရာအႏွံ႔အျပားတြင္ တက္ၾကြစြာျဖင့္ ေဆြးေႏြးေနၾကပါသည္။ 5 တခ်ိဳ႕ေသာ
ေဆြးေႏြးမႈမ်ားသည္ ကုမၸဏီ၏လုပ္ေဆာင္မႈ က်င့္ဝတ္မ်ားအေပၚ အေလးထားေဆြးေႏြးၿပီး၊ အျခားေဆြးေႏြးမႈမ်ားသည္
ကုမၸဏီမ်ားထံမွ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္မ်ားအား ေတာင္းဆိုေနမႈ သို႔မဟုတ္ တိုက္႐ိုက္ရယူေနသည့္
အစိုးရ၏လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမ်ားကို သင့္ေတာ္စြာ ကန္႔သတ္ႏိုင္ရန္အလို႔ငွာ အစိုးရမ်ားႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ားၾကားရွိ တိုးပြား
5
ဥပမာ စီးပြားေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ား၏ အရင္းအျမစ္မ်ားဌာနရွိ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာတြင္ သတင္းအခ်က္အလက္နည္းပညာႏွင့္ က႑ထဲရွိ ကုမၸဏီမ်ား
တိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားတြင္ ၾကည့္ရႈႏိုင္ပါသည္။
အစီရင္ခံစာအႏွစ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ အၾကံျပဳတင္ျပခ်က္မ်ား
31