www.arakanstudies.org
၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ
(ဎ) စတားလင့် အင်တာနက် သံုးစွဲရာေနရာကို စစ် ေကာ်မ ှ င်တပ် မှ ဗံု း ကဲ
ပုဏားက န်း မိ နယ် ပက်ခွက်ဆိပ်ေကျးရွ ာအနီး ှ ိ Starlinkအင်တာနက်အသံုးြပ ရာေနရာကို စစ်
ေကာ် မ ှ င်တပ် မှ ေပါင် ၃၀၀ ဗံုး ၃ လံးု ြဖင့် ေလေ ကာင်းတိက
ု ်ခိုက်မြပ လုပ်ခဲ့သည်။ လူထိခိုက်
ေသဆံုးမ မ ှ ိ ခဲ့ေသာ် လည်း အေဆာက်အဦးများပျက်စီး ပီ း ေဒသခံ များ ထိတ်လနက
် ့ ာ ေနရာ
ေရ ေြပာင်းမများ လုပ်ေဆာင်ခဲ့ရေ ကာင်း သိရသည်။
၂၀၂၆ ေဖေဖာ် ဝါရီ
(ဏ) ရခို င်တွင် အင်တာနက် အခက် အခဲ ေ ကာင့် အေရးေပ အကူ အညီေပးရာတွင် ေ ှာင့်ေ ှးမများ
ှ ိ ေန
အာရကတပ် ေတာ် ထိနး် ချ ပ် သည့် ေနရာများတွင် အင်တာနက် ှင့် ဖုနး် လိင
ု ်းများ ြပတ်ေတာက်ေန
ေသာေ ကာင့် အေရးေပ လူမကူညီေရး ှင့် လူသားချင်းစာနာေထာက်ပံ့ေရးလုပ်ငန်းများတွင်
ထိခိုက်ေ ှာင့်ေ ှးမများ ြဖစ် ေပ ေန ပီ း၊ အရပ် ဖက်အဖဲ အစည်းများသည် အများြပည်သူ အင်တာ
နက်စင်တာသိ သွားေရာက်အသံုးြပ ရြခင်းေ ကာင့် အကူအညီရ ှ ိ မအေပ မူတည်၍ နစ် နာမများ ှင့်
အခက်အခဲ များ ကံ ေတေနရေ ကာင်း သိရသည်။
၃။ေတ ှ ိ ချက် များ
၁။ ရခို င်ြပည်အတွင်း တေကျာ့ြပန်တိက
ု ်ပဲွများ စတင်ခဲ့သည့် ၂၀၂၃ ခု ှစ် ဝ
ုိ င်ဘာလမှ စ၍ ဆက်
သွယ်ေရးကွနရ
် က်များမှာ သိသိသာသာ ကနသ
် ့ တ်ခံလာရ ပီ း၊ အဆိုပါ ဖုနး် ှင့် အင်တာနက်လိင
ု ်း
ြပတ်ေတာက်မသည် တိက
ု ်ပဲွကာလအတွင်း င
ုိ ်ငံေရးထိနး် ချ ပ် မ (political control)၊ လံြု ခံ ေရး
အ ရာယ် (security risk) ှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အကနအ
် ့ သတ်များ (technological limitations) စ
သည့်အေြခအေနများမှ ထွက်ေပ လာေသာ ‘ေပါင��းစပ် ေ ှာင့်ယှက်ခံရြခင်းပံုစံ’ (hybrid disruption
pattern) တစ် ခုြဖစ် ေပ လာကို ေလ့လာေတ ှ ိ ရသည်။
၂။ တိက
ု ်ပဲွြပင်းထန်ရာ ေဒသများတွင် အေစာပိုင်းကာလတွင် ဖုနး် တာဝါတိင
ု ်များ လက်နက် ကီးထိ
မှန၍
် ပျက်စီးြခင်း၊ လ ပ် စစ် မီးမရ ှ ိ ြခင်း ှင့် စက်သံုးဆီ များ အလွယ်တကူ မရ ှ ိ င
ုိ ်ြခင်းတိေ ကာင့်
ဆက်သွယ်ေရးလုပ်ငန်းများ ပံုမှနအ
် တိင
ု ်း လည်ပတ် င
ုိ ်ြခင်းမ ှ ိ ၍ ဖုနး် လိင
ု ်းများ အကနအ
် ့ သတ်
ြဖင့် ဖွင်ေ
့ ပးြခင်း၊ အင်တာနက် အြမန် ှ န်းေလ ာ့ချြခင်းတိကို စစ် ေကာ် မ ှ င်ဖက်မှ လုပ်ေဆာင်ခဲ့
သည်ကို ေတ ှ ိ ရသည်။ သိရာတွင် အာရကတပ် ေတာ် မှ မိ များသိမ်းယူ ပီ းေနာက်ပိုင်းတွင်မူ
အဆိုပါေဒသများအတွက် ဖုနး် ှင့် အင်တာနက် ဆက်သွယ်ေရးကို အလံးု စံုြဖတ်ေတာက်ခဲ့သည်။
ယခု လက် ှ ိ တင
ွ ်လည်း စစ် ေကာ် မ ှ င်တပ် များ ထိနး် ချ ပ် ရာ မိ (၃) ခု တင
ွ ် အင်တာနက်ဆက်သွယ်
ေရးကို
အလံးု စံုကနသ
် ့ တ်ထားသည်ကိုေတရ ပီ း
ေရွ းေကာက်ပဲွကာလအတွင်း
င
ုိ ်ငံေရး
ရည်ရွယ်ချက်ြဖင့်သာ အဆိုပါ မိ (၃) မိ တွင် ဖုနး် လိင
ု ်းများ ြပန်ဖွင်ေ
့ ပးခဲ့ သည်ကို ေတရသည်။
စာမျက် ှာ ၇