တိမက ် ကောက ောက်ကယ ွ က ် ေဆဲဖြစ်က ော လွတလ ် စ ် ောွ ထုတက ် ြော်ကဖ ောဆိခ ု င ွ န ် င ှ ် ဖမေ်မောဖ ည် လွတ်လပ်စာွ ထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာဆိခ ု င ွ က ့်် ို အဖ ခခံလူ့ူ အခွငအ ့်် ဖရှားရဖ ှု ထာင့််မ ရှုွဲ့ မင် ခင်ှား လွတ်လပ်စာွ ထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာဆိုခင ွ က ့်် ို လိအ ု ပ်ရ ခင်ှား၏ ဒုတယ ိ အဖကကာင်ှားအရင်ှားကို ဖ ဆိသ ု ူ အမျာှားစုက လူူ့အခွင့််အဖရှား ရှုဖထာင့််မဖ ၍ အကျယ်တဝင့်် ဖဆွှားဖနွှားကကသည်။ ဤဖဆွှားဖနွှားမှု၏ အဓိက စဉ်ှားစာှားချက်မာ လွတ်လပ်စွာထုတဖ ် ာ်ဖ ပာဆိခ ု ွငဟ ့်် ူသည် လူသာှားတုင ိ ှား် မ စ်မဖ လိအ ု ပ်သည့်် လူူ့လအ ို ပ်ချက် သက်သက်မ သာမက ထိလ ု အ ို ပ်ချက်ကို နိုင်ငံဖတာ်မ ဥပဖဒမျာှား ည်ှားဥပဖဒမျာှား ပဌာ ်ှားသတ်မတ်၍ မရိမ စ် အာမခံဖပှားထာှားရမည့်် အဖ ခခံလူူ့အခွင့််အဖရှား တရပ် စ်ဖကကာင်ှားကို အသိအမတ် ပ ဖဆွှားဖနွှားကကသည်။ ထိသ ု ို့် ဖဆွှားဖနွှားကကရာတွင် အမျာှားစုမာ လူူ့အခွင့််အဖရှား ဖကကညာစာတမ်ှားပါ အပိဒ ု ်တခုကို ကိုှားကာှားဖဆွှားဖနွှားဖလ့် ရိကကခပီှား ထိလ ု ွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာဆိုခွငမ ့်် ာ အဖ ခခံအာှား င့်် လူူ့ဂုဏ်သိကခာနင်အ ့် ညီ ဖ ထိုငန ် ိုင်ရ အ ် တွက် လူတို့်၏ ဖမွှားရာပါ လူူ့အခွင့််အဖရှား တရပ် စ်ဖကကာင်ှားကို ဖထာက် ပကကသည်။ အင်တာဗျျူှားတွင် ပါဝင် ဖ ဆိုဖပှားသည့်် အမျိ ှားသမီှားငယ်တဦှားဆိုလ င် လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာဆိုခွငဟ ့်် ူသည် ဖမွှားရာပါ လူူ့အခွင့််အဖရှားတရပ် စ်ဖကကာင်ှားကို ဤသို့် ဖဆွှားဖနွှားရင်ှား ပသည်။ “ညီမတို့်က တဖယာက်ချင်ှားစတ ီ င ို ်ှားမာ ဖမွှားရာပါ လူူ့အခွင့််အဖရှားဆတ ို ာရိတယ်ဖပါ ့်ဖ ော်။ ညီမတို့်ရွဲ့ မျက်စိဖတွ၊ ောှားဖတွ၊ ပါှားစပ်ဖတွ ကဖ ခ���ီှားဖတာ့် မင်ပိုငခ ် င ွ ့််၊ ကကာှားပင ို ်ခွင့်၊် ဖ ပာပိုငခ ် ွင့်် ရိတယ်ဖပါ ့်ဖ ော်။ ဖ ောက်တခုဆရ ို င်လည်ှား ညီမတို့်အတွက် ဖမွှားရာပါအခွငအ ့်် ဖရှားဖတွ ဖရှားပိုင်ခွင့်် ရိတယ်ဖပါ ့်ဖ ော်၊ ဒါဖတွအကု ်လံုှား စ်တ့်အတွက်ဖကကာင့်် လွတ်လပ်စာွ ထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာ ဆိုခွင့်် ့် ပတ်သက်လာခပီဆိုရင် ညီမတို့်ရွဲ့ ဖမွှားရာပါလူူ့အခွငအ ့်် ဖရှားလ့်ို သတ်မတ်ပါတယ်။”9 အလာှားတူပင် အရပ် ရ ်ကု တ ် င ို ်ှားမဖ ၍ အင်တာဗျျူှားတွင် ပါဝင် ဖ ဆိုထာှားဖပှားသည့်် က်လူမအ ှု ွဲ့ွ အစည်ှားတခုတင ွ ် အလုပ် လုပလ ် က်ရသ ိ ည့်် အမျိ ှားသာှားတဦှားက လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာဆိုခွငက ့်် ို လူူ့အခွင့််အဖရှားမျာှားအ က်မ အဖ ခခံအကျဆံှားု လူူ့အခွင့််အဖရှား တခု အဖ င့်် ောှားလည်သဖ ာဖပါက်ထာှားသည်အ ့် ဖကကာင်ှား၊ ထိလ ု ွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာဆိုခွင့်် ကို ကျင်သ ့် ံုှားရာတွင် ည်ှားလမ်ှားအမျိ ှားမျိ ှား ပံုစအ ံ ံု ံု င့်် ကျင့််သှားံု ပိုငခ ် ွင့်် ရိသင့််ဖကကာင်ှား ဖဆွှားဖနွှား ထာှားသည်။ ထိသ ု ို့် ည်ှားလမ်ှားအမျိ ှားမျိ ှား င့်် လွတ်လပ်စာွ ထုတ်ဖ ာ်ဖ ပာဆို ခင်ှားဟု ဆိုရာတွင် 9 Bon, a female participant from Yangon, interview with researcher 16