Tကသည်။ ဥပမာ - အTကမ်းဖက်မတ
> က
ိH ဖ
် ျက်ေရးဥပေဒ (ပHဒမ
် ၅၀ည) ကိH
ရာဇသတ်sကီး (ပHဒမ
် ၅၀၅က) သိေြပာင်
H့
းလဲလက
ိH ပ
် ါက ေထာင်ဒဏ်အ
ြမင့ဆ
် းHံ တစ်သက်တစ်က†န်း ချမ$တခ
် ရ
ံ #ိင
H သ
် ည့် အေြခအေနမ$ ေထာင်
ဒဏ် အြမင့ဆ
် းHံ (၃) #$စအ
် ထိသာ ချမ$တခ
် #
ံ င
ိH သ
် ည့် အေြခအေနသိH ေလျာ့
့
ကျသွားမည် ြဖစ်သည်။
ြမန်မာ5ိင
C င
် တ
ံ င
ွ ် လ*-ေ
ံ ဆာ်မ*5င
8 ့် ပတ်သက်ေသာအမ*
How do incitement trials
proceed in Myanmar?
စွပ်စခ
ွဲ ထ
ံ ားရသ:များသည်
Defendants have proceeded down one of two tracks, both
of which are secretive with decisions dictated by the
military. The first track is trial by “special court” set up
inside prisons. Special courts are closed courts and
therefore journalists, civil society, and families are not
allowed to attend. Special courts apply civilian criminal
laws and judgements are made by ostensibly civilian
judges. Fair trial rights are violated. Trials take about a
year or 1-3 months if the defendant confesses. In 2023,
some defendants who are not facing Penal Code cases are
reportedly proceeding down a third track of civilian
district courts.
များကိC မည်သစစ်
Cိ ့ ေဆးQကားနာ သနည်း။
လမ်းေTကာင်း#$စခ
် အ
H နက်
တစ်ခ#
H င
$ အ
့် ညီ
အေရးယ:ြခင်းခံရသည်။ သိေသာ်
H့
လမ်းေTကာင်း#$စခ
် လ
H းံH မ$ာ လmိI U ဝ$က်
လHပ်ေဆာင်ြခင်းြဖစ်hပီး ဆံးH ြဖတ်ချက်များကိH စစ်တပ်ကသာ sကိIးကိင
H ်
ချယ်လယ
$ သ
် ည်။ ပထမလမ်းေTကာင်းမ$ာ ေထာင်များအတွငး် စီစèထား
သည့် “အထ:းတရားpံHးများ” တွင ် စစ်ေဆးြခင်းြဖစ်သည်။ အထ:းတရားpံHး
များသည် တံခါးပိတ် တရားpံHးများြဖစ်ေသာေTကာင့် သတင်းေထာက်
များ၊ အရပ်ဘက်လမ
: အ
> ဖွဲUအစည်းများ#$င ့် မိသားစHဝင်များ တက်ေရာက်
ခွငမ
့် ?$ိေပ။ အထ:းတရားpံHးများတွင ် အရပ်ဘက်ြပစ်မဆ
> င
Hိ ရ
် ာ ဥပေဒများ
အတိင
H း် ေဆာင်ရွကh် ပီး စီရင်ချက်များကိH အရပ်သားတရားသ:sကီး အ
မည်ခသ
ံ မ
: ျားက ချမ$တT် ကသည်။ မmတေသာ တရားခွငအ
် ခွငအ
့် ေရးများ
ချိIးေဖာက်ြခင်းခံရသည်။ အမ>သည် (၁) #$စခ
် န ် ့ Tကာြမင့ေ
် လ့?ိh$ ပီး သိမ
H့
ဟHတ် စွပ်စခ
ွဲ ရ
ံ သ:က ဝန်ခပ
ံ ါက (၁) လ မ$ (၃) လTကား Tကာြမင့ေ
် လ့?ိ$
သည်။ ၂၀၂၃ ခH#စ
$ တ
် င
ွ ် ရာဇသတ်sကီးပါြပစ်မမ
> ျား#$င ့် သက်ဆင
Hိ ြ် ခင်း
မ?$ိေသာ
အမ>များတွင ် တရားရင်ဆင
Hိ ေ
် နရသ:များကိH
တတိယလမ်း
ေTကာင်းြဖစ်သည့် အရပ်ဘက်ခpိHငတ
် ရားpံHးများတွင ် ဆက်လက်အေရး
ယ:ေဆာင်ရွကသ
် ည်ဟH သိရသည်။
ဒHတယ
ိ လမ်းေTကာင်းမ$ာ စစ်ခp
ံH H ံးတွင ် အမ>စစ်ေဆးြခင်းြဖစ်သည်။ စစ်
ခံp
H H ံးများသည် စစ်ဘက်ဆင
Hိ ရ
် ာ တရားpံHးများမဟHတေ
် ပ။ စစ်ဘက်ဆင
Hိ ်
ရာ တရားpံHးများသည် စစ်သားများအေပrသာ သက်ေရာက်မ?
> ိသ
$ ည့် ဖွဲU
စည်းပံအ
H ေြခခံဥပေဒ (ပHဒမ
် ၂၉၃ခ #$င ့် ၃၁၉) အရလည်းေကာင်း၊ တပ်မ
ေတာ်အက်ဥပေဒ (ပHဒမ
် ၁၁၀-၁၉၃) အရလည်းေကာင်း ဖွဲUစည်းထား
သည့် တရားpံHးများြဖစ်hပီး အဆိပ
H ါြပဌာန်းချက်များ (တပ်မေတာ် အက်ဥ
ပေဒ ပHဒမ
် ၁၃၆၊ ၂၁၃(၁)၊ ၂၂၀) တွင ် သက်ေသခံစည
ö း် ဆိင
H ရ
် ာ စံ#န> း် များ၊
The second track is trial by military tribunal. Military
tribunals are not courts martial, which are referred to in
the constitution (Articles 293b and 319), are regulated in
the Myanmar Military Act (Articles 110-193), apply only
to military personnel, and include some fair trial
principles, such as evidential standards, right to appeal,
and legal advice (Myanmar Military Act Articles 136,
213(1), 220). Military tribunals apply to civilians and
were last seen when the military previously imposed
martial law in 1989. They have no constitutional basis
and are therefore extrajudicial. Little is known about
their procedures and practices or whether they include
any fair trial principles.
အယ:ခဝ
ံ င်ခင
ွ #
့် င
$ ့် ဥပေဒအTကံေပး ရယ:ခင
ွ က
့် သ
ဲ့ Hိ တစ်
ချိI Uေသာ မmတေသာ
့
တရားခွငအ
် ခွငအ
့် ေရးဆိင
H ရ
် ာ အေြခခံမမ
: ျား ပါဝင်သည်။ စစ်ခp
ံH H ံးများမ$ာ
မ: အရပ်သားများအေပr သက်ေရာက်မ?
> ိh$ ပီး ယခင်တစ်sကိမ် ၁၉၈၉ ခH#စ
$ ်
စစ်အHပ်ချIပ်ေရး ေTကြငာခဲစ
် းHံ ခဲသ
့ èက ေနာက်ဆးHံ ကျင့သ
့ ည်ကိH ေတွUရ
သည်။ စစ်ခp
ံH H ံးများသည် ဖွဲUစည်းပံအ
H ေြခခံဥပေဒ ြပဌာန်းချက်အေပr
အေြခခံထားြခင်း မ?$ိေသာေTကာင့် တရားလက်လတ
ွ ေ
် ဆာင်ရွကေ
် သာ
အဖွဲUအစည်းများြဖစ်သည်။ ၎င်းတိ၏
H ့ လHပ်ထးံH လHပ်နည်း#$င ့် ေဆာင်ရွကပ
် ံH
များ #$ငပ
့် တ်သက်၍လည်းေကာင်း ၎င်းတိသည်
H့
မmတေသာတရားခွင ်
အခွငအ
့် ေရးဆိင
H ရ
် ာ အေြခခံမမ
: ျား တစ်စတ
Hံ စ်ရာ ကျင့သ
် းHံ ြခင်း ?$ိ မ?$ိ
#$ငပ
့် တ်သက်၍လည်းေကာင်း သတင်းအချက်အလက် အလွနန
် ည်းပါး
သည်။
Free Expression Myanmar - Page 19