(၂.၄) ငြိ�မ်း
ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး
ု �းခြ�င်း�း နှှင့့်� စီီတန်းး�လှှည့့်�လည််ခြ�င်း�း ဆိုု�င််ရာာ ဥပဒေ�
(ငြိ�မ်း
ိ �း စုုစီီ ဥပဒေ�) ဖြ�င့့်�အရေး�းယူူမှုနည်း
ု
�း ပါးး�
ငြိ�မ်း
ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး
ု �းခြ�င်း�း နှှင့့်� စီီတန်းး�လှှည့့်�လည််ခြ�င်း�း ဆိုု�င််ရာာ ဥပဒေ� (ငြိ�မ်း
ိ �း စုုစီီ ဥပဒေ�)အရ ဆန္ဒဒပြ�ခြ�င်း�း ၊ စီီတန်းး�လှှည့့်�လည််ခြ�င်း�း များ�း�
ပြု�ုလုုပ််ရန်် သက််ဆိုု�င််ရာာသို့့�� (၄၈) နာာရီီကြို�ု�တင််အကြော��ာင်းး�ကြား�း�ရမည််ဖြ�စ််ပြီး�း� ခွွင့့်�ပြု�ုမိိန့့်မရဘဲဲ
�
ဆန္ဒဒပြ�ပါါက ထော�ာင််ဒဏ်် (၃)
လ ချျမှှတ််နိုု�င််သည််။ ထိုု�ဥပဒေ�သည်် အခြေ�ေခံံလူ့့�ရပိုု�င််ခွွင့့်�ဖြ�စ််သော�ာ လွွတ််လပ််စွာာ�ထုုတ််ဖော်�်�ပြော��ာဆိုု�ခွွင့့်�ကိုု� ကန့့်�သတ််ထားး�ပြီး�း�
ပြီး�း�ခဲ့့�သည့့်� NLD အစိုးး��ရလက််ထက််တွွင််လည်းး� ပြ�ည််သူူများ�း�၏ လွွတ််လပ််စွာာ�ထုုတ််ဖော်�်�ပြော��ာဆိုု�ခွွင့့်�ကိုု� ဖိိနှိိ�ပ််ကာာ ဖမ်းး�ဆီးး�
ထော�ာင််ချျခြ�င်း�း များ�း�ရှိိ�ခဲ့့�သည််။
ထို့့��ကြော��ာင့့်�
ဆန္ဒဒထုတ််ဖော်
ု
�်�ခြ�င်း�း ၊
ဆန္ဒဒပြ�ခြ�င်း�း များ�း�နှှင့့်�ပတ််သက််လျှှင််
အာာဏာာပိုု�င််များ�း�မှှ
ငြိ�မ်း
ိ �း စုုစီီဥပဒေ�အားး� အသုံးး��ချျလေ့�့ရှိိ�သည််ကိုု� တွေ့�့�ရသည််။
သို့့��သော်�်�
အာာဏာာသိိမ်း�း ပြီး�း�နော�ာက််ပိုု�င်းး�
ဆန္ဒဒပြ�သူများ�း
ူ �အားး�
ဖမ်းး�ဆီးး�ပြီး�း� အရေး�းယူူရာာတွွင်် စစ််တပ််မှှ ပြ�စ််ဒဏ််နည်းး�သည့့်�
ငြိ�မ်း
ိ �း စုုစီီဥပဒေ�ထက််
ပြ�စ််ဒဏ််ပိုု�၍
ကြီး��း လေး�းသော�ာ
ရာာဇသတ််ကြီး��း ပုုဒ််မဆိုု�င််ရာာ ဥပဒေ�ပုုဒ််မ (၅၀၅-က)ဖြ�င့့်�
အရေး�းယူူမှုု အများ�း�အပြား�း�ကိုု� တွေ့�့�ရသည််။ ငြိ�မ်း
ိ �း စုုစီီပုဒ််မဖြ
ု �င့့်�
အရေး�းယူူခံရသူ
ံ ူ (၁၇) မှုုရှိိ�ပြီး��း (၁၃) မှုုသည်် ရခိုု�င််ပြ�ည််နယ််တွွင််
ဆန္ဒဒပြ�သူများ�း
ူ �ကိုု� အရေး�းယူူခဲ့့�ကြော��ာင်းး� ထူးး�ခြား�း�စွာာ�တွေ့�့�ရသည််။
(၂.၅) ရာာဇသတ််ကြီး��း
ဥပဒေ�ပုုဒ််မ ၅၀၅ ပြ�င််ဆင််ခြ�င်း�း နှှင့့်� ဖြ�ည့့်�စွွက််
ပြ�ဌာာန်းး�ခြ�င်း�း
ဖေ�ဖော်�်�ဝါါရီီ (၁၄) ရက််နေ့�့တွွင်် စစ််တပ််သည်် ရာာဇသတ််ကြီး��း ဥပဒေ�ကိုု�ပြ�င််ဆင််သည့့်� ဥပဒေ�ပြ�ဌာာန်းး�သည််ဟုုဆိုကာ
ု� ာ ပုုဒ််မ၅၀၅ (က)၊ (ခ)၊ (ဂ) နှှင့့်� (ဃ) တို့့��ကိုု� ပြ�န််လည််ပြ�င််ဆင််ပြ�ဌာာန်းး�သည့့်�အပြ�င်် ၅၀၅ -က နှှင့့်� ၅၀၅ -က (၁)၊ (၂)၊ (၃) ဟူူ၍
ထပ််မံံပြ�င််ဆင််ပြ�ဌာာန်းး�ခဲ့့�သည််။ ၅၀၅ (က) အစား�းထိုးး��ပြ�င််ဆင််ချျက််တွွင်် “တပ််မတော်�်�သားး�များ�း� (သို့့��) အစိုးး��ရဝန််ထမ်းး�များ�း�
တာာဝန််ထမ်းး�ဆော�ာင််နေ�စဥ်် ၎င်းး�တို့့��၏ စိိတ််ဓာာတ််ခွွန််အားး�၊ ကျျင့့်�ဝတ််စည်းး�ကမ်းး�၊ ကျျန်းး�မာာရေး�း (သို့့��) ဆော�ာင််ရွွက််မှုတို့့�
ု ကိုု�
�
ဟန့့်�တားး�နှော�ာ�က််ယှှက််ရန်် (သို့့��) ၎င်းး�တို့့��၏ ဆော�ာင််ရွွက််မှုကိုု�
ု မုုန်း�း တီးး�လာာစေ�ရန်် (သို့့��) သစ္စာာ�ဖော�ာက််ဖျျက််စေ�ရန်် စိိတ််ဓာာတ််ကိုု�
ယိိမ်း�း ယိုု�င််ပျျက််ပြား�း�စေ�လျှှင်် ရာာဇဝတ်် (ပြ�စ််မှုု) ဖြ�စ််ကြော��ာင်းး� အစား�းထိုးး��ပြ�ဌာာန်းး�ခဲ့့�သည််။ ပြ�စ််ဒဏ််မှာာ� (၂) နှှစ််အထိိ ထော�ာင််ဒဏ််
(သို့့��) ငွေ�ေဒဏ်် (သို့့��) ဒဏ််နှှစ််ရပ််လုံးး��ချျမှှတ််နိုု�င််သည််။21
၅၀၅-က ဖြ�ည့့်�စွွက််ပြ�ဌာာန်းး�ချျက််တွွင်် ကြော��ာက််ရွံ့့��ထိိတ််လန့့်စေ�
� ခြ�င်း�း ၊ ကော�ာလဟလ ဖြ�န့့်�ချီီ�ခြ�င်း�း နှှင့့်� ရာာဇဝတ်် (ပြ�စ််မှုု)
ကျူးး��လွွန််အော�ာင်် လှုံ့့��ဆော်�်�ခြ�င်း�း ၊ သတင်းး�မှား��းများ�း� ဖြ�န့့်�ဝေ�ခြ�င်း�း နှှင့့်� ရာာဇဝတ််မှုု ကျူးး��လွွန််ခြ�င်း�း များ�း�ကိုု� ပြ�ဌာာန်းး�ထားး�ပြီး�း�
ပြ�င််ဆင််ချျက်် ပုုဒ််မ ၅၀၅ ၏နော�ာက််၌ ပုုဒ််မ ၅၀၅-က(၁) ပြ�ည််သူူလူထု
ူ အ
ု ကြား�း� ကြော��ာက််ရွံ့့��ထိိတ််လန့့်စေ�
� ခြ�င်း�း ၊ ပုုဒ််မ ၅၀၅-က
(၂) ကော�ာလဟာာလ မမှှန််သတင်းး�များ�း� ဖြ�န့့်�ချီီ�ခြ�င်း�း ၊ ပုုဒ််မ ၅၀၅-က (၃) နိုု�င််ငံ့့�ဝန််ထမ်းး�များ�း� ရာာဇဝတ်် (ပြ�စ််မှုု) ကျူးး��လွွန််စေ�ရန််
တိုု�က််ရိုု�က်် (သို့့��) သွွယ််ဝှိုု�က််လှုံ့့��ဆော်�်�လျှှင်် ရာာဇဝတ်် (ပြ�စ််မှုု)ဖြ�စ််ကြော��ာင်းး� ဖြ�ည့့်�စွွက််ခဲ့့�သည််။ ပြ�စ််ဒဏ််မှာာ� (၃) နှှစ်် အထိိ
ထော�ာင််ဒဏ်် (သို့့��) ငွေ�ေဒဏ်် (သို့့��) ဒဏ််နှှစ််ရပ််လုံးး��ချျမှှတ််နိုု�င််သည််။22
၂၀၂၁ခုုနှှစ််၊ ဖေ�ဖော်�်�ဝါါရီီ ၁၄ ရက််နေ့�့တွင်
ွ ် တပ််မတော်�်�က ရာာဇသတ််ကြီး��း ကိုု� ပြ�င််ဆင််သည့့်� ဥပဒေ� အနှှစ််ချုု�ပ််၊
21
(2021, May). Centre for Law and Democracy.
ibid.
22
၁၅