အမ်ားျပည္သူေရွ႕တြင္ ေျပာဆိိုျခင္းမ်ားႏွင့္ ရဲမ်ားထံသို႔ ရာဇဝတ္မႈ အတြက္ တိုင္တ န္းျခင္းကဲ့သို႕ေသာ တရားရံုးႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ရံုး မ်ားျပင္ပရွိ ထုတ္ေဖၚ ေျပာဆိုမႈမ်ားကို တရားေရးရာမ်ား အရ ေသာ္လ ည္းေကာင္း၊ လူမႈတာဝန္မ်ား အရေသာ္လ ည္းေကာင္း ျပဳလုပ္ခဲ့သ ည္ဆိုပါက ယင္းတို႕အတြက္ အနည္းငယ္ နိမ့္ေသာ “အရည္အေသြးျပည့္အခြင့္ထူး” ကိုေပးအပ္ထားသည္။ အရည္ အေသြးျပည့္အခြင့္ထူး အေျခအေနအရ ျပဳလုပ္ေသာ ထုတ္ေဖၚ ေျပာဆိုခ်က္မ်ားသည္လ ည္း အမုန္းတရားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သ ည္ ဟုသက္ေသမျပနိုင္သ ေရြ႕ အသေရဖ်က္မႈအတြက္တာဝန္မခံရ ေပ။ အကယ္၍ လႊတေ ္ တာ္ကယ ို စ ္ ားလွယမ ္ ်ားနင့္တရားရံုးမ်ားသည္ ကန္႔ သတ္ခ်က္မရွိ ပြင့လ ္ င္းစြာျဖင့္ ေလွ်ာက္လဲႏိုငသ ္ လို လြတ္ လပ္စာြ အ ျပန္အလွနေ ္ ျပာဆိခ ု ြင့ရ ္ ပါက သူတိ႕ု အလုပက ္ ို သူတ႔ ို လုပႏ ္ င ို လ ္ ာေပမည္။ ဒီမက ီု ေရစီႏိုငင ္ မ ံ ်ားတြင္ ကန္႕သတ္မ၏ ႈ အေသးငယ္ဆုးံ ေသာ ျခိမး္ ေျခာက္မသ ႈ ည္ ပင္လ်ွ င္ မိမက ိ ယ ို ္ ကို ဆင္ဆာထိနး္ ခ်ဳပ္ျဖတ္ ေတာက္ျခင္း အျပင္၊ ဥပေဒဆိးု မ်ား က်င့္သုးံ ျခင္း ႏွင့ ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မာွ း မ်ားဆီသ႔ ို ဦးတည္နင ိူ ္ ေခ် ရွေ ိ ၾကာင္း ယုၾံ ကည္လက္ခၾံ ကသည္။ တရားရံုးမ်ားတြင္ လံုးဝ ခၽြငး္ ခ်က္မရွေ ိ သာအခြင့ထ ္ းူ ကို တရားသူၾကီးမ်ား၊ ေရွ႕ေနမ်ား ၊ သက္ေသမ်ား၊ ရဲမ်ား ႏွင့္ သက္ေသမ်ား၊ ေထာက္ ပံေ ့ ပးေသာ လူမ်ားအေပၚတြင္ သက္ေရာက္ေစသည္။ တရားရံုးမ်ား အေန ျဖင့္ လႊတေ ္ တာ္အမတ္မ်ား လႊတေ ္ တာ္ထဲတြင္ ေဆြးေႏြးသည့္ ထုတေ ္ ဖာ္ေျပာဆိခ ု ်က္အေပၚ ဘယ္ေတာ့မွ တရားဥပေဒအရ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မခ်ေေၾကာင္း ဒီမက ို ေရစီနင ိ င ္ မ ံ ်ားက အာမခံလို ၾကသည္။ ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာျပစ္ဒဏ္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ တကာစံႏႈန္းမ်ား အသေရဖ်က္မႈေၾကာင့္ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားအား တံု႔ျပန္ရ��တြင္ျ ပစ္ဒဏ္ နွင့္ ေလ်ာ္စားျပင္ဆင္မႈမ်ားကို တရားရံုးမ်ားက ေပးအပ္ထားသည္။ ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒေအာက္ရွိ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကမူ ပံုမွန္အားျဖင့္ လူ႔အဖြဲ႔အ စည္းက မလိုလားေသာ အျပဳမူမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ရည္ ရြယ္ထားသည္။ ရာဇဝတ္မႈ ဆိုင္ရာျပစ္ဒဏ္တြင္ ေထာင္ဒဏ္ႏွင့္နိုင္ ငံေတာ္ ဘ႑ာအျဖစ္ ေရာက္ရွိသြားမည့္ေငြဒဏ္တို႔ ပါဝင္သ ည္။ ဒီမက ို ေရစီနိင ု င ္ မ ံ ်ားတြင္ ေရြးခ်ယ္ခြင့ေ ္ ပးေသာအခါ အသေရ ဖ်က္ခရ ံ သူမ်ားသည္ ရာဇဝတ္မဆ ႈ င ို ရ ္ ာ ဥပေဒေၾကာင္းထက္ တရားမမႈဆင ို ရ ္ ာ ဥပေဒေၾကာင္းအတိင ု း္ သာေရြးခ်ယ္ၾက သည္။ အေၾကာင္းမွာ ႏိင ု င ္ ေ ံ တာ္ ဘ႑ာအျဖစ္သ႕ို ေရာက္ရွိ သြားမည့္ ဒဏ္ေငြထက္ အသေရဖ်က္ခရ ံ ျခင္းေၾကာင့္ မိမတ ိ ႔ ို ျဖစ္ေပၚခံစားရသည့္ ေငြေၾကးနစ္နာထိခက ို မ ္ ႈ အတြက္ ေလ်ာ္ International standards on criminal sanctions Sanctions and remedies are given by courts in response to the harm caused by defamation. Sanctions usually fall under criminal laws which are intended to prevent behaviours regarded as undesirable by society. Criminal sanctions include prison sentences and monetary fines that go into the state coffers. In democracies, when given a choice, people who allege they have been defamed often choose to use civil rather than criminal law because they want any financial damages to come to them rather than being given to the state. ေၾကးရလိေ ု သာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ International standards on defamation - အသေရဖ်က္ျခင္းဆိုင္ရာနိုင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ား- Page 17