လူမက ႈ ြနယ ္ က္၊ အင္တာနက္ ဝက္ဘဆ ္ ဒ ို ္ ႏွင့ ္ သတင္းစာလုပ္ ငန္းမ်ား တြင္ လူမ်ားစြာ ပါဝင္ေဆာင္ရြကေ ္ လ့ရသ ွိ ည္၊သိ႕ု ေသာ္ ယင္းတိ႔အ ု နက္ အခ်ိဳ႕သာလွ်င္ အသေရဖ်က္မအ ႈ တြက္ တာဝန္ ရွသ ိ ည္။ ဒီမက ို ေရစီစနစ္တင ြ ္ တာဝန္ယမ ူ သ ႈ ည္ က်စ္လစ္က်ဥ္း ေျမာင္းသည္။ ထိသ ု ႔မ ို ဟုတပ ္ ါက သတင္းျဖန္႔ခ်ီေရးတြင္ ပါဝင္ ေဆာင္ရြကရ ္ သူလတ ူ င ို း္ သည္ ဆင္ဆာထိနး္ ခ်ဳပ္ လာနိင ု ေ ္ သာ ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ဥပမာ- အကယ္၍ သတင္းစာေရာင္းသူတင ြ ္ တာဝန္ရသ ွိ ည္ဆပ ို ါက အယ္ဒတ ီ ာလုပသ ္ သ ူ ည္ သတင္း အပုဒ္ တိင ု း္ အတြက္ သတင္းစာေရာင္းသူ၏ အတည္ျပဳ ခ်က္ရယူရန္ လိလ ု ာလိမ့မ ္ ည္။ ေဖ့(စ္)ဘြတသ ္ ည္ တာဝန္ရသ ွိ ည္ဆပ ို ါက ၄င္း သည္ တင္လာ သတင္းတိင ု း္ အတြကစ ္ စ ိ စ္ရန္လလ ို ာေပမည္။ သေဘာတူညခ ီ ်က္သည္ ျပီးျပည့္စုေ ံ သာ ကာကြယေ ္ ခ်ပမႈ ျဖစ္သည္ လူတစ္ဦးသည္ ၄င္းကိုယ္တုိင္၏ မွားယြင္းေသာအခ်က္အ လက္မ်ား ပါဝင္သ ည့္ ထုတ္ျပန္ ေျပာဆိုခ်က္အား (စကားလံုးျဖင့္ျ ဖစ္ေစ ၊ ျပဳမူ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ျ ဖင့္ျ ဖစ္ေစ၊အမူအ ယာျဖင့္ျဖစ္ေစ)ေထာက္ပံ့ေပးျခင္း (သို႔မဟုတ္) တစ္နည္းနည္းျဖင့္ လက္ခံျခင္းကို “သေဘာတူညီ ျခင္း” ဟု သတ္မွတ္ရေပမည္။ တရားခံမ်ားသည္ အကယ္၍ ယခင္တ ည္းက သေဘာတူညီမႈျ ပဳခဲ့ျ ပီး ျဖစ္ေသာ မွားယြင္းသည့္ အခ်က္အလက္ အခိုင္အမာေျပာဆုိမႈ အ တြက္မူ တရားခံမ်ားအေနျဖင့္ တာဝန္ယူရန္မသင့္ေခ်။ လူအမ်ားသည္ မၾကာခဏဆိသ ု လို ၄င္းတိ႔အ ု ားေျပာထားေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ျပန္ထပ္ေျပာ၊ ျပန္ထပ္ ေရးတတ္ ၾက သည္။ ဥပမာ- ဒီမက ို ေရစီႏိုငင ္ မ ံ ်ားတြင္ မီဒယ ီ ာမ်ားသည္ ညီမ်ွ မႈရေ ွိ စရန္ သတင္းအေၾကာင္းအရာ ျဖစ္ေသာ ပုဂဳၢိ လ္ထမ ံ ွ သေဘာထားမွတခ ္ ်က္ ေတာင္းခံေလ့ရၾွိ ကသည္။ အကယ္၍ ထို သတင္းအေၾကာင္းအရာ ျဖစ္ေသာသူမ်ားက သတင္းမွား ကို ေပးျခင္း (သိ႔မ ု ဟုတ)္ အတည္ျပဳ ျခင္းျပဳလုပျ္ ပီးက ယင္း သည္ သေဘာတူ လိက ု ေ ္ လ်ာျခင္း ျဖစ္သည့္အတြက္ ေနာင္ တြင္ ( ေရးသားေဖာ္ျပေသာသတင္းသမား သိ႔မ ု ဟုတ္ သတင္း ဌာနအား ) အသေရဖ်က္မျႈ ဖင့္ တရားစြဲ၍မရနိင ု ပ ္ ါ။ ျပီးျပည့္စုျံ ပီး အရည္အေသြးျပည့္မေ ွီ သာအခြင့ထ ္ းူ ခံျခင္းမ်ား လြတ္လ ပ္စြာ ေျပာဆိုႏိုင္ျခင္းသည္ တရားရံုးႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကဲ့သို႔ေသာ ေရြးေကာက္ခံအဖြဲ႔မ်ားတြင္ အျပန္အ လွန္ေလွ်ာက္လဲေဆြးေႏြးၾကရာ၌ အလြန္အ ေရးပါသည္။ တရားရံုးႏွင့္ ေရြးေကာက္ခံအ ဖြဲ႔မ်ားတြင္ ေျပာ ဆိုသမွ် အေၾကာင္းအရာမ်ားကို “လံုးဝခၽြင္းခ်က္မရွိေသာ အခြင့္ထူး ခံျခင္း” အေျခအေနတစ္ရပ္ကို ေပးအပ္ထားျပီး၊ယင္းကို အမ်ားအား ျဖင့္ ခုခံစြမ္းအားဟု သိထားၾကသည္။ People often repeat what they have been told. For example, in democracies media usually request a comment from the subject of their stories in order to be fair and balanced. If the subject gives or confirms false information, then they have consented to it and cannot later bring a defamation case. Absolute and qualified privileges The ability to speak freely is so important to debate in courts and elected bodies such as parliament that whatever is said in those courts and elected bodies is given the status of “absolute privilege”, commonly known as immunity. Defendants should never be held liable for defamation for statements made under absolute privilege. This also applies to any media who report statements made under absolute privilege. Statements made under a legal, moral, or social duty, but outside of courts and parliament, such as speaking in public meetings or reporting alleged crimes to the police, are given the lesser status of “qualified privilege”. Statements made under qualified privilege are also not liable for defamation unless they are proven to have been made with malice. MPs and courts can only do their job if they are free to debate and argue openly without restriction. Democracies believe that even the smallest threat of restriction could potentially lead to self-censorship and the adoption and application of bad laws and flawed decisions. In courts, absolute privilege applies to judges, lawyers, witnesses, police, and those giving evidence. Democracies also want to ensure that courts never have jurisdiction over what elected MPs say in parliament. တရားခံမ်ားသည္ လံုးဝခၽြင္းခ်က္မရွိေသာ အခြင့္ထူးခံျခင္းအေျခအေန ေအာက္တြင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ထုတ္ျ ပန္ခ်က္အ တြက္ အသေရဖ်က္မႈကို တာဝန္ခံရန္ မျဖစ္သ င့္ပါ။ ဤအခ်က္သ ည္ ယင္းအခြင့္ထူးခံ အေျခ အေနေအာက္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ထြက္ဆိုခ်က္ကိုျ ပန္လည္သတင္း တင္ ျပရသည့္ မည္သ ည့္မီဒီယာကိုမဆို သက္ေရာက္သ ည္။ International standards on defamation - အသေရဖ်က္ျခင္းဆိုင္ရာနိုင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ား- Page 16