အေြခခံကာ ြမန်မာြပည်သမ ; ျားအေနြဖင ့် Facebook ေပXတွင ် သတင်းအချက်အလက်များကိ& Y(ာေဖွြခင်း၊ လက်ခရ ံ Y(ိြခင်း'(င ့် ြပန်လည်ြဖနေ ် ့ ဝြခင်းဆိင & ရ ် ာ ၎င်းတိ၏ & ့ သတင်းအချက်အလက်အခွငအ ့် ေရးကိ& မည်သည့် အတိင & း် အတာအထိ ကျငသ ့် း&ံ 'ိင & သ ် ည်ကိ& ဆန်းစစ်သး&ံ သပ်ထားြခင်း ြဖစ်သည်။ ဤDE ေထာငမ ့် ေ ( န၍ စစ်တပ်'င ( ့် ကမqာလံး& ဆိင & ရ ် ာ နည်းပညာက&မဏ r Gီ ကီးများ၏ လ&ပ်ေဆာင်ချက်များသည် 'ိင & င ် တ ံ ကာ လ;အခွ ့် ေရး စံ'နE း် ့ ငအ များကိ& မည်မcအထိ လိက & န ် ာေစာငထ ့် န ိ း် မE Y(ိမY(ိကပ ိ& ါ ဤအစီရင်ခစ ံ ာက တွကခ ် ျက်အကဲြဖတ်ထားသည်။ သ3ေတသနနည်းပညာ စစ်တပ်မ( ကျoးလွနသ ် ည့် သတင်းေမ(ာင်ချပိတဆ ် မE &ိ ့ ၏ သက်ေရာက်မက E ိ& နားလည်သေဘာေပါက်ေစရန် ကs'်ပ & ်တသည် ိ& ့ Facebook ေပX Y(ိ သတင်းမီဒယ ီ ာအခင်းအကျင်းကိ& ကာလY(ညေ ် စာငC့် ကည့ေ ် လ့လာမEတခ& ြပ^လ&ပ်ခသ ဲ့ ည်။ ကs'်ပ & ်တသည် ိ& ့ ၂၀၂၁၊ ၂၀၂၅ '(င ့် ၂၀၂၆ ခ&'စ ( မ ် ျားအတွငး် ေရွ းချယ်ထားေသာ သတင်းဌာန (၅၀) ၏ နမ;နာအချက်အလက်များမ( ေဒတာအမ(တေ ် ပါင်း ၁၂ ဘီလယ ီ က ံ ိ& ခွြဲ ခမ်းစိတြ် ဖာ ေလ့လာခဲြ့ ခင်း ြဖစ်သည်။ အဆိပ & ါ နမ;နာတွင ် Facebook အသံး& ြပ^ Cကည့D ် E သဦ ; းေရ အများဆံး& ြဖစ်သည့် ြမန်မာ'ိင & င ် ၏ ံ အGကီးဆံး& သတင်းဌာန ၁၅ ခ& ပါဝင်သည်။ ကျန်Yိေ ( သာ သတင်းဌာန ၃၅ ခ&ကမ ိ& ; ြမန်မာမ ီ ာေလာက၏ မတ;ကြွဲ ပား ့ ီဒယ မEများကိ& ကိယ & စ ် ားြပ^'ိင & ရ ် န် ေသချာစွာ ေရွ းချယ်ခြဲ့ ခင်းြဖစ်2ပီး၊ ၎င်းတိထဲ & ့ တင ွ ် ေဒသတွငး် '(င ့် တိင & း် ရင်းသား သတင်းဌာနငယ်များ၊ အာဏာသိမ်း2ပီးေနာက်မ( တည်ေထာင်ခသ ဲ့ ည့် မီဒယ ီ ာများ၊ 'ိင & င ် ပ ံ ိင & မ ် ီဒယ ီ ာများ'(င ့် ြမန်မာ'ိင & င ် တ ံ င ွ ် "ခDိ&နမ ီ ီဒယ ီ ာ" ဟ& လ;သမ ိ ျားCကေသာ စစ်တပ်'င ( ့် ပတ်သက်ဆက်' [ယ်ေနသည့် သတင်းဌာန များ ပါဝင်သည်။ ထိေCကာင &့ ့် ဤေလ့လာမEသည် မီဒယ ီ ာကhတခ&လးံ& ကိ& ြခံ^ငံသ & း&ံ သပ်'င ိ& သ ် ည့် အေထွေထွ ေတွf Y(ိချက်များကိ& ေဖာ်ထတ & ေ ် ပး'ိင & ြ် ခင်း ြဖစ်သည်။ သတင်းေမ(ာင်ချပိတဆ ် မE &ိ ့ ၏ သက်ေရာက်မက E ိ& တိင & း် တာရန် ကs'်ပ & ်တသည် ိ& ့ အာဏာမသိမ်းမီကာလ (၂၀၂၁ ခ&'စ ( ် ဇန်နဝါရီလ) မ( အချက်အလက်များ'(င ့် အြငင်းပွားဖွယရ ် ာ ေရွ းေကာက်ပဲမ ွ ျားကျင်းပသည့် ကာလ ပတ်ဝန်းကျင် (၂၀၂၅ ခ&'စ ( ် ေအာက်တဘ ိ& ာလမ( ၂၀၂၆ ခ&'စ ( ် ဇန်နဝါရီလအထိ) မ( ေဒတာအချက်အလက်များကိ& 'Eင ိ း် ယ(jေလ့လာခဲသ & ါအချက်အလက်များတွင ် ပိစ် & ့ များ (posts)၊ ဝင်ေရာက်Cကည့D ် E မမ E ျား (views)၊ ့ ည်။ အဆိပ သေဘာကျ'(စသ ် က်မမ E ျား (likes)၊ မcေဝြခင်းများ (shares)၊ မ(တခ ် ျက်ေပးြခင်းများ (comments) '(င ့် တံြပန် & ့ မမ E ျား (reactions) ပါဝင်2ပီး မတ;ညေ ီ သာ မီဒယ ီ ာအမျိ^းအစားများအCကား ေြပာင်းလဲမမ E ျားကိ& 'Eင ိ း် ယ(j'ိင & ရ ် ��်အတွက် ပိင & ဆ ် င &ိ မ ် စ E နစ်၊ တည်ေနရာ၊ အယ်ဒတ ီ ာအဖွဲf၏ ရပ်တည်ချက်၊ လ&ပ်ငန်းအရွ ယအ ် စား၊ ဘက်လက ိ& မ ် အ E ေြခအေန'(င ့် ခွထ ဲ တ & စ ် တ ိ ြ် ဖာထားသည်။ သတင်းအမျိ^းအစား စသည့် ကhစံ၊& DE ေထာငစ ့် မ &ံ ေ ( န၍ အေသးစိတ် ဤအစီရင်ခစ ံ ာသည် ြမန်မာ'ိင & င ် တ ံ င ွ ် သတင်းအချက်အလက် အြပန်အလ(နဖ ် လ(ယရ ် ာ၌ အဓိကအသံး& ြပ^ေန သည့် လ;မမ E ီဒယ ီ ာပလက်ေဖာင်းတခ&ြဖစ်ေသာ Facebook ကိ& အေြခခံသည့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကhY(ိ အများ Page 6 of 34

Select target paragraph3