နှင် အာဏာ အိုြ်ချြုြ်မှုဆိုငရ
် ာ "အမန်မျာ်း" မှာ တရာ်းဝင်ပခင််း မရှနင်ဖြ။ ၈၂ တရာ်းဝင် အစို်းရနှင်
လွှတ်ဖတာ်မရှ
ွဲ စစ်အိုြ်စို သည် ဥြဖဒဖရ်းရာ ဖပြာင််းလွဲမှုမျာ်း ပြြုလိုြ်နင
ို ်ခွင် မရှသငြ
် ါ။ ထိုအပြင်
"အမနမ
် ျာ်း" နှင် "ပြင်ဆင်ချက်မျာ်း"ကို ထိုတ်ပြန်ရာတွင် ြထမဦ်းဆံို်း အမျာ်း သဖအာင် ကကြုတင်
အညွှန်း် သဖ
ာ ဖ ာ်ပြပခင််း ၊ ပြည်သူဆီမှ သဖ
ာထာ်းဖတာင််းခံပခင််းတို မရှ
ွဲ အစို်း ရြိုင်
မီဒယ
ီ ာတွင် ထိုတ်ပြန် ဖကကညာခွဲကကသည်။ မျာ်းဖသာအာ်းပ င် ထိုတ်ပြန်ခွဲသည် စာသာ်းမျာ်းမှာ
မူကကမ််း ဆန်ပြီ်း မရှင်း် လင််းဖသာ အဖကကာင််းအရာမျာ်းပ င် ပြြုစိုထာ်းခွဲပခင််းပ စ်ရာ၊ ၎င််းသည် ရည်
ရွ ယ်ချက် ရှရှ ပ ငြ
် င် လိုြ်ထာ်းသည် မျြု်းလည််း ပ စ်နင
ို သ
် ည်။၈၃
စစ်အာဏာရှင် အ ွွဲွဲ့သည် ၎င််း၏ ြထမဆံို်းအဖနနှင် ပမန်မာနင
ို င
် ၏
ံ
ရာဇဝတ်မှုဥြဖဒမျာ်းကို
"ပြင်ဆင်"ခွဲရာတွင၊် မရှင်း် လင််းဖသာ အပြစ်မျာ်း အသစ်ထည်သွင်း် ပခင််းနှင် ရှပြီ်းသာ်း အပြစ်ဒဏ်
မျာ်းကို
တို်းပမှငပ် ခင််းမျာ်း
ပြြုလိုြ်ခွဲသည်။
စစ်အာဏာရှင၏
်
မူလပြင်ဆင်မှုမျာ်းအမျာ်းစိုမှာ
လွတ်လြ်စွာ ထိုတ်ဖ ာ်ဖပြာဆို ပခင််း၊ စည််းဖဝ်းပခင််းနှင် အသင််းအ ွွဲွဲ့ဝင်ပခင််းဆိုငရ
် ာ အခွငအ
် ဖရ်း
မျာ်းကို ထခိုက်ပြီ်း၊ သတင််းမီဒယ
ီ ာ လွတ်လြ်ခွငက
် ို တင််းကကြ်စွာ ကနသ
် တ်လာ ခွဲသည်။ အာဏာ
သမ််းပြီ်းဖနာက် ြထမနှစ်ြတ် အတွင်း် တြ်မဖတာ်က ရာဇသတ်ကကီ်းဥြဖဒကို ပြင်ဆင်ပြီ်း ဆနဒပြမှု
မျာ်းကို နင
ို င
် ဖ
ံ တာ် သစစာ ဖ ာက်မှုအပ စ် သတ်မှတ်နင
ို ဖ
် စရန် ြိုဒမ
်
၁၂၄ ကို ချွဲွဲ့ထွငက
် ာ၊
တြ်မဖတာ်အဖြေါ် အကကည်ညြု ြျက်ဖအာင်ဖပြာပခင််းကို ြိုဒမ
် ၁၂၄(က) ပ င် တို်းချွဲွဲ့ထည်သွင်း် ခွဲသည်။
၈၄ထိုအပြင်
ြိုဒမ
် ၅၀၅(က) ပ င် “ထတ်လနမ
် ှု ပ စ်ဖစပခင််း၊ သတင််း မှာ်း ပ နပ် ခင််းနှင် အစို်းရ
ဝန်ထမ််းမျာ်း ဆနက
် ျင်ဖစရန် လှုံွဲ့ဖဆာ်ပခင််း” မျာ်းကို ပြစ်မှုအပ စ်သတ်မှတ်ခွဲသည်။
စစ်အာဏာရှငသ
် ည် "ြိုဒမ
် ၅၀၅ က ဟို ဖခေါ်ဖသာ ြိုဒ်မအသစ်တစ်ခိုကို ထည်သွင်း် ချမှတ်ခွဲပြီ်း၊
၎င််းတွင် အဓြပါယ်မပြတ်သာ်း သည် ပြဿနာရှဖသာ အခန််းကကီ်း ၃ ခို ြါဝင်သည်။ ထိုအခန််းမျာ်းတွင်
“ထတ်လနမ
် ှု ပ စ်ဖြေါ်ဖစပခင််း” 、 “မှနက
် န်မှုမရှဖသာ သတင််းအချက်အလက်မျာ်း ပ နဖ
် ဝပခင််း”နှင်
၈၂ တြ်မဖတာ်၏ ပြြုပြင်ဖပြာင််းလွဲမှုမျာ်းသည် ဥြဖဒဖရ်းရာစကာ်းသံို်းစွွဲမှုပ
င ် တရာ၀င်ဟ န် ြံို မ််းထာ်း ဖသာ်လည််း တရာ်းမဝင်သည်ကို
တွက်ဆနင
ို ရ
် န် ဖကာက် နတ
ှု ်ချက်မျာ်းကို၊ အစီရင်ခံစာတစ်ဖလျှာက်လံို်းတွင ် “... ” ဖကာက် နတ
ှု ်ချက် သဖကေတ အမှတ်အသာ်း မျာ်းပ င ်
အထင်အရှာ်း ဖ ာ်ပြထာ်းသည် ။ အာဏာသမ််းမှု၏ တရာ်းဝင်မှုနင
ှ ် ြတ်သက်သည် ဖနာက် ��ြ်အချက်အလက်မျာ်းကို သရှလိုြါက ICNL
(2021) ဖရ်းသာ်းဖသာ “Unlawful Edicts: Rule by Decree under the Myanmar Tatmadaw” နှင ် Multiple Authors (2021) မှ
“Statement by Myanmar Civil Society Organisations on the Unconstitutionality of New ‘Laws’” ကို ကကည်ရှုနင
ို ြ
် ါသည်။
၈၃ အဂေလြ်
ာသာပြန်ဆိုမူ မျာ်းကို မတကျမှု၊ ဆနက
် ျင်
မူလပမန်မာ
ာသာစကာ်းြံိုစံမျာ်း ကို ကိုယ်စ ာ်းပြြုထ ာ်းပြီ်း၊ မူလ
က်အဓြပာယ်မျာ်း ြါဝင်မှုဖကကာင ် ဖဝ န်မှုမျာ်း ရှခွဲဖသာ်လည််း၊ ၎င််းတိုသည်
ာသာစကာ်း ပ င် ဖကျပငာထိုတ်ပြန်ချက် ကိုယ်တိုငလ
် ည််း ရှင်း် လင််းမှု
မရှဖသ်းသည် အဖနအထာ်း ပ စ်ဖနသည်။
၈၄ ICNL (၂၀၂၁)၏ "တရာ်းမ၀င်ဖသာ အမနမ
် ျာ်း- ပမန်မာတြ်မဖတာ်ဖအာက်ရှ အမ နပ်
www.icnl.org
င ် အိုြ်ချြုြ်ပခင််း"။
50