B ေ
် သာ
လက်လ+မ်းမီေသာ (နာမဝိေသသန)- ဆက်သွယ်၍ ရ*ိင
အဆင်သင်ေ
့ သာ (နာမဝိေသသန)- ေမးခွန်းြပန်လည်ေြဖiကားရန်
အားလပ်ေသာ
"ကPန်မ ခwိ=ငအ
် ပ
= ် ချ-ပ်ေရးမxးဆီကိ= တရားဝင်ေတာင်း ဆိမ
= ;တစ်ခ=
ေပးပိခဲ
= ့ ့ပါတယ်။ အဲဒ ေ
ီ့ နာက် သ?ဆီ
့ ကိ= ငါးရက်ဆက်တိ=က် ဖ=န်းေခ]
ခဲ့တယ်။ ဖ=န်းေခ]တာအဆင်မေြပေတာ့ သ?ရဲ့ wံ့ = းခန်းအြပင်ဘ က်မ+ာ
သံး= ရက်သာွ းထိင
= ေ
် စာင့ခ
် ဲ့တယ်။ ေနာက်ဆးံ= သ?ကPန်မကိ= ငါးမိနစ်
စကားေြပာခွင ့်ေပးပါတယ်။ ဒါေပမယ့် ကPန်မေတာင်းတဲ့ သတင်း
အချက်အ လက်ကိ= တခါမ+ထ=တ်ေဖာ်ေြပာQကားခဲြ့ ခင်းမ@+ိခဘ
ဲ့ း? ။"
RTI ေလ့လာဆန်းစစ်သ9၊ ပဲခ9းတိBင ်းေဒသ^ကီး။
အစိ=းရအရာ@+ိအများစ=သည် RTI သိမဟ=
= ့ တ်
အစိ=းရပိ=င် MSDP အေQကာင်း ကိ=
မသိ@+ိQကပါ။
RTIဆိင
= ရ
် ာ*ိင
= င
် ံတကာစံသ တ်မ+တခ
် ျက်များ - အစိBးရများသည် ထိ
ေရာက်ေသာ သတင်းအချက်အလက် ရယ9ခွငေ
့် ပးရန်တာဝန်E+ိသည်။
ထိေရာက်ေသာ သတင်းရယ9မGရE+ိေစရန် အစိBးရအရာE+ိများ (RTI
ဆိBငရ
် ာသတင်းအချက်အလက်ေပးရန် တာဝန်E+ိများ) အား ဌာနတွင ်း
သင်တန်းေပးြခင်း*+င ့် အသိပညာြမqင့်တင်ေပးြခင်း ြဖင့် ၄င်းတိB၏
့
တာဝန်များကိB သိE+ိေစရသည်။
RTI ေလ့လာဆန်းစစ်သ9တစ်ဦးစီသည် အများြပည်သ9လ9ထBကိB RTI ဆိBင ်
ရာ သတင်းအချက်အလက်ေပးရန် တာဝန်E+ိများသည် အများြပည်သ9
သတင်းအချက်အလက်ရပိBငခ
် ွင ်*
+ ပ
့် တ်သက်၍ ေယဘBယျအားြဖင့်
့ င
သိE+ိြခင်းE+ိ၊ မE+ိ စစ်ေဆးခဲ့သည်။ ထိBအကဲြဖတ်စစ်ေဆးမGတွင ် RTI
ဆိBငရ
် ာ သတင်းအချက်အလက်ေပးရန်တာဝန်E+ိများသည် MSDP *+င ့်
SDGs အပါအဝင် RTI *+ငပ
့် တ်သက်၍ အစိBးရ၏ ကတိကဝတ်များအ
ေiကာင်း သိE+ိခဲ့ြခင်းE+ိ၊ မE+ိ စစ်ေဆးြခင်းပါဝင်သည်။
RTI ဆိBငရ
် ာသတင်းအချက်အလက်ေပးရန်တာဝန်E+ိများ၏ ၅၀ရာခိBင*
် Gနး်
ေအာက်သည် RTI အေiကာင်းကိB မသိE+ိခဲ့iကေပ။ ထိBသစစ်
ိB ့ ေဆးရာတွင ်
RTI အေiကာင်းအနည်းငယ် သိE+ိခဲ့သ9များအားလံBးသည် *ိင
B င
် ံ၏ Qမိ- h ^ကီး
မျာတွငအ
် ေြခစိBက်သည်ကိBေတွh E+ိခဲ့ရQပီး ၄င်းတိBသည်
ထိBအေiကာင်းကိB
့
အနည်းငယ်မgသာ နားလည်ေiကာင်း ေတွh E+ိရသည်။ (ြဖစ်စkအများစB
တွင ် ၄င်းတိBသည်
RTI ဆိBသည့်နာမည်ကိB iကားဖ9းsံBသာE+ိသည်)။ အဓိက
့
Qမိ- h ^ကီးများ၏ ြပင်ပတွင ်အေြခစိBက်ေသာ RTI ဆိBငရ
် ာ သတင်းအချက်
8
Most officials unaware of RTI or
the government’s own MSDP
International standards on RTI: Governments have
a responsibility to ensure effective access to
information.8 Effective access requires that officials
(RTI Duty Bearers) are made aware of their duties
through internal training and awareness-raising.
Each RTI Auditor tested the RTI Duty Bearers on their
general awareness of the public’s right to information.
Their assessment included testing whether the RTI
Duty Bearers were aware of the government’s
commitments on RTI including in the MSDP and SDGs.
Less than 50% of RTI Duty Bearers had any
awareness of RTI. Those that did have some RTI
awareness were all based in major cities, and they
only had a very limited level of understanding (in
most cases, they had simply heard the name before).
0% of RTI Duty Bearers based outside of major cities
had any RTI awareness whatsoever.
RTI Duty Bearers that were unaware of RTI did not
seek advice or intervention from their colleagues or
managers. A minority asked the RTI Auditors to speak
to an institutional “spokesperson”. However, a
spokesperson should not be confused with an RTI
Duty Bearer. A spokesperson’s role is primarily to
control or filter information by presenting the public
with the opinion of the institution, such as through
UN Human Rights Committee, General Comment 34, paragraph 19.
Free Expression Myanmar - Page 24