348
အာာရှှအစီီရင််ခံံစာာ အမှှတ် ်
ကော့�့ဘ
� ဇား�း၊ ဒါါကာာ၊ ဘရပ််ဆဲဲလ််၂၀၂၅၊ ဇွွန််၊၁၈ရက််
International Crisis Group
www.crisisgroup.org
အ စီီ ရ င်် ခံံ စာ ာ အ နှှ စ်် ချု ု � ပ််
ဘင်္ဂဂလားး�ဒေ့့ရှ်
် န််မှုု၏
� �-် မြ�န််မာာ၊ ရိုု�ဟင််ဂျာ�ာပုုန်က
အန္တတရာာယ််များ�း�
အကြော��ာင်းး�အရာာသစ််က ဘာာလဲဲ။ ရခိုုင်
� ်ပြ�ည််နယ််၏
ဘာာတွေ�ေလုပ်
ု ် ဆော�ာင််သင့်သ
�် လဲဲ။ ဘင်္ဂဂလားး�ဒေ့့ရှ်
် စိုးး��ရ
� �အ
က သိိမ်းး�ပိုုက််ချိိ�
�
န််မှှစ၍ ရိုု�ဟင််ဂျာ�ာလက််နက််ကိုုင်
� တ
် ပ််ဖွဲ့့�
အကူူအညီီများ�း� ပေး�းအပ််သင့််�သည့််အ
� ပြ�င်် တရား�းဝင််
များ�း�သည်် ဘင်္ဂဂလားး�ဒေ့့ရှ်
် င်
ု� ်ငံံအတွွင်းး� ဒုုက္ခခသည််စခန်းး�
� �နို
များ�း�ရှိိ� ၎င်းး�တို့့� နယ််လုုတိုု
က််ပွဲဲ
�
�များ�း�ကိုု� ရပ််နား�းလိုုက််
� ကြ�ပြီး�း�
�
ှ
လူူသစ််စုုဆော�ာင်းး�မှုုကိုု� အရှိိ�န််မြှ�င့််�တင််ခဲ့့ကြ� �သည််။ ထိုုသို့့
� ��
လူူသစ််စုုဆော�ာင်းး�ရာာတွွင်် ရခိုုင်
� ်လက််နက််ကိုုင်
� တ
် ပ််ဖွဲ့့�
ဖြ�စ််သည့််� အေ�အေ�ကိုု� တိုုက််
� ခိုုက််ရ
�
န်် ဒုုက္ခခသည််များ�း�အားး�
ဘာာသာာရေး�း ဆွွယ််တရား�းများ�း�ဖြ�င့််� စည်းး�ရုံးး��ခဲ့့ကြ� �သည််။
တစ််ဆက််တည်းး�တွွင်် ဘင်္ဂဂလားး�ဒေ့့ရှ်
် စိုးး��ရသည်် အေ�အေ�
� �အ
တပ််ဖွဲ့့� နှှင့််� စတင််၍ ထိိတွေ့�့�ဆက််ဆံလာာပြီ�ီဖြ�စ််သ
ံ
ည််။
ဘာာကြော��ာင့်ဒီ
�် အ
ီ ကြော��ာင်းး�အရာာက အရေး�းပါါသလဲဲ။
လက််ရှိိ�အခြေ�ေအနေေတွွင်် အေ�အေ�တပ််ဖွဲ့့�ကိုု� ဆန့််ကျျ
� င််
အနေေဖြ�င့််� ရခိုုင်
� ်ပြ�ည််နယ််သို့့� လူူ
� သားး�ချျင်းး�စာာနာာမှုု
မဟုုတ််သည့််� ကုုန််သွွယ််မှုုကိုလည်းး
ု�
� ခွွင့််�ပြု�ုသင့််�ပါါသည််။
တစ််ဆက််တည်းး�တွွင်် ဒုုက္ခခသည််စခန်းး�များ�း�အတွွင်းး� ရိုု�ဟင််
ဂျာ�ာလက််နက််ကိုုင်
� အ
် ဖွဲ့့�များ�း�၏ ထင််ရာာစိုုင်းး
� �ဗိုု�လ််ကျျမှုကို
ု ု�
လည်းး� ထိိန်းး�ချုု�ပ််ကန့််သတ််သင့််
�
ပါ
� ါသည််။ အာာရက္ခခတပ််
တော်�်�ကမူူ ရခိုုင်
� ်ပြ�ည််နယ််အတွွင်းး�က လူ့့အသိုု
င်းး
� �အဝိုုင်းး
� �
�
အားး�လုံးး��ကိုု� ကျော�ာ�သားး�၊ ရင််သားး�မခွဲဲ�ခြား�း�ဘဲဲ အုုပ််ချုု�ပ််သင့််�
ပြီး�း� နိုုင်
� ်ငံံတကာာအလှူူရှှင််များ�း�အနေေဖြ�င့််� ဒုုက္ခခသည််များ�း�
ကိုု� ထိိခိုုက််နို
�
င်
ု� ်သည့််� လူူသားး�ချျင်းး�စာာနာာမှုုအကူူအညီီများ�း�
လျှော့�့�ချျခြ�င်းး
�ကိုု� တတ််နိုုင်
� ်သမျှှ ရှော�ာ�င််ကြ�ဉ်သင့််�ပါါသည််။
�
တိုုက််
� ခိုုက််သည့််
�
� ရိုု�ဟင််ဂျာ�ာလက််နက််ကိုုင်
� ပု
် န်
ု က
် န််မှုု
ရခိုုင်
� ်ပြ�ည််နယ််မြော��ာက််ပိုုင်းး
� �တွွင်် အာာရက္ခခတပ််တော်�်� (အေ�
ပြ�ည််အတွွင်းး�က လူ့့အသိုု
င်းး
� �အဝိုုင်းး
� �များ�း�အကြား�း�
�
ယူူလိုက််သော�ာ
ု�
အခါါ ရိုု�ဟင််ဂျာ�ာလက််နက််ကိုုင်
� အ
် ဖွဲ့့�များ�း�
တစ််ရပ််သည်် မအော�ာင််မြ�င််နိုုင်
� ်သည့််�အပြ�င်် မြ�န််မာာ
ဆက််ဆံံရေး�းကိုု� အပြ�င်းး�အထန်် ယိုုယွွင်းး
�
�ပျျက််စီးး�စေ�နိုုင်
� ်
ပါါသည််။ ရခိုုင်
� ်ပြ�ည််နယ််အတွွင်းး�က ရိုု�ဟင််ဂျာ�ာများ�း�သည််
လက််နက််ကိုုင်
� အ
် ဖွဲ့့�များ�း�ပါါဝင််သည့််� ပဋိိပက္ခခစက််ဝန်းး�
အတွွင်းး� မြေ�ေစာာပင််များ�း�ဖြ�စ််လာာနိုုင်
� ်ဖွွယ််ရှိိ�သည််။ ထို့့�ပြ�င််
�
ဘင်္ဂဂလားး�ဒေ့့ရှ်
် င်
ု� ်ငံံအတွွင်းး�က ဒုုက္ခခသည််တစ််သန်းး�ခန့််၏
�
� �နို
နေေရပ််ပြ�န််ရေး�းမျှော်�်��လင့််ချျက််များ
�
�း�မှာာ�လည်းး� သေ�နတ််သံံ
များ�း�၊ ယမ်းး�ငွေ့့��များ�း�အကြား�း� လွွင့််�ပြ�ယ််သွားး��ဖွွယ််ရှိိ�နေေသည််။
အေ�တပ််ဖွဲ့့�)က မြ�န််မာာစစ််တပ််ကိုု� အကြီး��း အကျျယ်် အနိုုင်
� ်
အတွွ��်် အခွွင့််�အလမ်းး�တစ််ခုု ပွွင့််�သွားး��သည််။ ဘင်္ဂဂလားး�
ဒေ့့ရှ်
် င်
ု� ်ငံံအတွွင်းး�ရှိိ� ဒုုက္ခခသည််စခန်းး�များ�း�တွွင်် နှှစ််ပေါ�ါင်းး�
� �နို
များ�း�စွာာ� အချျင်းး�ချျင်းး� စား�းကျျက််လုု၊ တိုုက််
� ခိုုက််
� ကြ�ပြီး�း�
နော�ာက်် ထိုုရို
� � ုဟင််ဂျာ�ာလက််နက််ကိုုင်
� အ
် ဖွဲ့့�များ�း�သည်် ၂၀၂၄၊
နိုုဝ
� င််ဘာာလတွွင်် အေ�အေ�တပ််ဖွဲ့့�ကိုု� တိုုက််
� ခိုုက််
� ရာာတွွင််
ပူးး�ပေါ�ါင်းး�ဆော�ာင််ရွွက််ရန်် သဘော�ာတူူလိုက််
ု� ကြ�သည််။ ထိုု�
လက််နက််ကိုုင်
� အ
် ဖွဲ့့�များ�း�သည်် ရခိုုင်
� ်ပြ�ည််နယ််အတွွင်းး�က
PREVENTING WAR. SHAPING PEACE.
နယ််မြေ�ေအများ�း�စုုကိုု� အာာရက္ခခတပ််တော်�်� (အေ�အေ�တပ််ဖွဲ့့�)