အကျျဥ်းး�ချုု�ပ််
ဤအစီီရင်ခံ
် စာာ
ံ တွွင် ် ကချျင််နှှင့််� ကရင််နီပြ�
ီ ည််နယ််တို့့တွွ
� � င် ် လေ�ကြော��ာင်းး�တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် နှှင့််�
ု ဗုံးး��ကြဲ�ဲတိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် ု (၁၀) ခုုအတွွင်း�း
သေ�ဆုံးး��မှုုများ�း�နှှင့််� ပျျက််စီးး�ဆုံးး��ရှုံးး��မှုုများ�း�ကိုု� မှှတ််တမ်းး�တင််ထားး�ပါါသည််။ ၎င်းး�တို့့�တွွ
� င် ် စာာသင််ကျော�ာ�င်း�း များ�း�၊ ဆေး�းရုံံ�များ�း�၊
ဘုုရား�းကျော�ာ�င်းး�များ�း�နှှင့််� နေေအိိမ််များ�း�ကိုု� တမင််တကာာ ပစ််မှှတ်ထား
် း� တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် များ
ု �း�အပြ�င်် အရပ််သားး�များ�း�ကိုု� အဓမ္မမ နေေရပ််
ရွှေ့�့�ပြော��ာင်းး�စေ�ခြ�င်းး�များ�း�လည်းး� ပါါဝင််သည််။ ထိုုတို
� က်
ု� ခို
် က်
ု� မှု
် များ
ု �း�သည်် အစုုလိုုက်
� အ
် ပြုံ�ံ�လိုုက်
� ် လူူအုုပ်စုုကို
်
ု� သေ�ကြေ��ပျျက််စီးး�
စေ�သော�ာ စစ််အုုပ်စုုကျူးး
်
��လွွန်သ
် ည့််� ရက််စက််ကြ�မ်းး�ကြု�ုတ််သော�ာ ရာာဇဝတ််မှုများ
ု �း�ထဲဲမှှ အစိိတ််အပိုုင်း
� �း အနည်းး�ငယ််မျှှသာာ
ဖြ�စ််သော်�်�လည်းး� ထိုုစစ်
� အုုပ်
်
စုု
် ကျူးး��လွွန်သ
် ည့််� အကြ�မ်းး�ဖက််မှုု တစ််ခုုချျင်းး�စီီသည်် တရား�းစွဲဲ�ဆိုနို
�ု င်
ု� သော�ာ
်
စစ််ရာာဇဝတ်မှု
် ု
မြော��ာက််သည််။
ဥပမာာအားး�ဖြ�င့််� ၂၀၂၄ ခုုနှှစ််၊ မေ�လ ၂၂ ရက််နေ့့၊ � စက််တင်ဘာ
် ာလ ၅ ရက််နေ့့နှှင့််�
� ဘာ
် ာလ ၁၈ ရက််နေ့့တို့့�
ီ
� နိုုဝင်
� တွွ
� င် ် ကရင််နီနှှင့််�
ရှှမ်းး�ပြ�ည််နယ်် အစပ််ကြား�း�ရှိိ� ဖယ််ခုံမြို့�့
ံ� �န
� ယ််တွင်
ွ ် ဘန််ကော�ာက်် စစ််ရှော�ာ�င်စခန်းး
်
�အားး� မြ�န််မာာစစ်အုုပ်
်
စုုမှှ
်
ဗုံးး��ကြဲ�ဲတိုုက်
� ခို
် က်
ု� ်
ခဲ့့�သည််။ စက််တင်ဘာ
် ာလနှှင့််� နိုုဝင်
� ဘာ
် ာလတွွင် ် ဖြ�စ်ပွား��းခဲ့့
်
သ
� ခို
် က်
ု� မှု
် များ
ု �း�အားး� Fortify Rights မှှ မှှတ််တမ်းး�တင််
� ည့့်� တိုုက်
ထားး�ခဲ့့�ပါါသည််။ စက််တင်ဘာ
် ာလ ၅ ရက််နေ့့ � ည ၉ နာာရီီ ၁၅ မိိနစ််ခန့််�တွွင် ် ပြု�ုလုုပ််ခဲ့့သော�ာ
လေ�ကြော��ာင်း�း တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် သ
ု ည််
�
ကလေး�းငယ်် ခြော��ာက််ယော�ာက််အပါါအဝင်် စစ််ဘေး�းရှော�ာ�င် ် ပြ�ည််သူူ ကိုးး��ဦးးအားး� သေ�ဆုံးး��စေ�ခဲ့့�ပြီး�း� နော�ာက််ထပ်် စစ််ဘေး�းရှော�ာ�င် ်
၁၉ ဦးးအားး� ထိိခိုုက်
� ဒဏ်
်
ရာာ
် ရစေ�ခဲ့့�သည််။ အဆိုုပါ
� ါ တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် သ
ု ည်် နေေအိိမ််များ�း�၊ စာာသင််ကျော�ာ�င်း�း နှှင့််� အခြား�း� အရပ််ဘက််
အခြေ�ေခံံ အဆော�ာက််အအုံံများ
� �း�အားး� ဖျျက််ဆီးး�ခဲ့့�သည််။ ဝေ�ဟင််မှှ ကြဲ�ဲခဲ့့�သော�ာဗုံးး�� များ�း�သည်် စစ််ရှော�ာ�င်စခန်းး
်
�မှှ နေေအိိမ််များ�း�သို့့� �
ထိိမှှန််ခဲ့့ပြီး� �း� နေေအိိမ််တစ်ခုု
် ရှိိ� မိိသားး�စုုဝင်် ခြော��ာက််ဦးးပါါ မိိသားး�စုုတစ််စုုလုံးး�� ကိုု� သေ�ဆုံးး��စေ�ခဲ့့�ပြီး�း� အခြား�း�အရပ််သားး�များ�း�လည်းး�
ဒဏ််ရာာပြ�င်းး�ပြ�င်းး�ထန််ထန်် ရစေ�ခဲ့့�သည််ကိုု� မျျက််မြ�င်သ
် က််သေ�များ�း�က အတည််ပြု�ုခဲ့့သ
�
ဝိုုက်
� တွ
် င်
ွ ် စစ််ဘက််
� ည််။ ထိုုနေေရာာတ
ဆိုုင်
� ရာာ
် ပစ််မှှတ်များ
် �း� သို့့�မဟုုတ််
လက််နက််ကိုင်
ု� ် တော်�်�လှှန််ရေး�းတပ််သားး�များ�း� မရှိိ�ခဲ့့ကြော��ာ
င်း�း ကိုု� ဒေေသခံံများ�း�က အတည််ပြု�ုခဲ့့�
�
�
ပြီး�း� အရပ််သားး�များ�း�ကိုု� တမင််ပစ်မှှတ်
်
ထား
် း�ခြ�င်းး�ဖြ�စ်ကြော��ာ
်
င်းး� ပေါ်�်လွွင်စေ
် �ခဲ့့�သည််။
လေ�ကြော��ာင်းး�တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် အ
ု တွွင်း�း ဇနီးး�နှှင့််� ၂ နှှစ််အရွွ ယ်် သားး�ငယ််ကိုု� ဆုံးး��ရှုံးး��ခဲ့့�သည့့်� သင်္ချာ��ာဆရာာဖြ�စ်သူ
် ူ “အက္ခခရာာ” (အမည််
လွှဲဲ�) မှှ Fortify Rights အားး� တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် နှှင့််�
ု ပတ််သက််ပြီး�း� ပြော��ာကြား�း�ခဲ့့�သည််။
“ဒီီမှာာ�ရှိိ��တာာဆိုလို့့
�ု � �အကူူအညီီမဲ့့ပြီး� �း� ဒုုက္ခခပေါ�ါင်းး�စုံံနဲ့့
� �ရင််ဆိုင်
�ု နေေရတဲ့့
်
� စစ််ဘေး�းရှော�ာ�င်တွေ�ေချျည်းး
်
�ပဲဲ။ သေ�နတ််တလက််နဲ့့ �
စစ််သားး�တယော�ာက််တည်းး� လာာရင််တော�ာင် ် ပြ�န််ခုုခံနို
ံ င်
ု� တဲ့့
် သူ
� ူ ဒီီစခန်းး�မှာာ� တယော�ာက််မှှ မရှိိ�ဘူးး�။ ကျွွန််တော်�်�တို့့ကိုု
�� �
သူူတို့့� �ဗုံးး��ကြဲ�ဲပြီး�း� လာာတိုုက်
� စရာာ
်
မလိုုပါ
� ါဘူးး�ဗျာာ�။ သူူတို့့� �မဆင််မခြ�င် ် ရက််ရက််စက််စက်် ကြဲ�ဲချျသွားး��တဲ့့� ဗုံးး��က လူူကိုးး��
ယော�ာက်် အသက််တွေ�ေ ပေး�းဆပ််လိုက်
ု� ရတ
်
ယ််။”
၂၀၂၄ ခုုနှှစ််၊ နိုုဝင်
� ဘာ
် ာလ ၁၈ ရက််နေ့့တွွ
်
စုု
် သည်် အဆိုုပါ
� ါစခန်းး�ကိုု� ဗုံးး�� (၆) လုံးး��ဖြ�င့််� ထပ််မံတို
ံ က်
ု� ခို
် က်
ု� ခဲ့့
် ရာာ
� င် ် မြ�န််မာာစစ်အုုပ်
�
အသက်် ၄၆ နှှစ််အရွွ ယ်် စစ််ဘေး�းရှော�ာ�င်သူ
် တစ်
ူ
ဦး
် း သေ�ဆုံးး��ခဲ့့�ပြီး�း� ဘုုရား�းကျော�ာ�င်းး�တစ််ကျော�ာ�င်း�း နှှင့််� စစ််ဘေး�းရှော�ာ�င်နေေအိိမ်
်
များ
် �း�
စွာာ�အပါါအဝင်် အဆော�ာက််အအုံံ� (၁၀) ခုု ပျျက််စီးး�ခဲ့့�သည််။ Fortify Rights အဖွဲ့့သ
� ည်် လေ�ကြော��ာင်း�း တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် နှှစ်
ု ကြိ�ိမ်
်
လုံးး
် ��
ကြုံ�ံ�တွေ့�့� ခဲ့့�ရသည့််� အသက််ရှှင်ကျျ
် န််ရစ်သူ
် ူ သုံးး��ဦးးနှှင့််� ဆက််သွယ်
ွ စကား
်
း�ပြော��ာခဲ့့�သည််။
အသက်် ၂၃ နှှစ််အရွွ ယ်် အသက််ရှှင် ် လွွတ်မြော��ာ
်
က််လာာသူတစ်
ူ
ဦး
် းက ၎င်းး�၏ အသက်် ၄၆ နှှစ််အရွွ ယ်် မိိခင််ဆုံးး�� ရှုံးး��ခဲ့့�ရမှုုနှှင့််�
ပတ််သက််၍ “လေ�ကြော��ာင်းး�တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် ဖြု �စ်တာာက
်
မနက်် ၁၁ နာာရီီ ၈ မိိနစ်် လော�ာက််မှာာ�၊ အမေ့�့ကိုုကျျ
�
ညနေေ ၅ နာာရီီခွဲဲ�
လော�ာက််မှှ အလော�ာင်းး�ကိုု� အပျျက််စီးး� အကျိုးး���အပဲ့့�တွေ�ေကြား�း�က တွေ့�့� ပြီး�း� ဆွဲဲ�ထုုတ်ခဲ့့
် ရတ
ယ််” ဟုု ပြော��ာကြား�း�ခဲ့့�သည််။
�
၂၀၂၄ ခုုနှှစ််၊ နိုုဝင်
� ဘာ
် ာလ ၁၅ ရက််နေ့့၊ � ညနေေ ၃ နာာရီီ ၃၀ မိိနှှစ််ခန့််�တွွင် ် မြ�န််မာာစစ်အုုပ်
်
စုု
် ၏ လေ�တပ််သည်် ကချျင််ပြ�ည််နယ််၊
မိုးး��မော�ာက််မြို့�့�န
� ယ််၊ ကုုန်းး�လော�ာကျေး�း�ရွာာ�ရှိိ� ကချျင််နှှစ်ခြ�
် င်းး� ခရစ််ယာာန်် ဘုုရား�းကျော�ာ�င်း�း ကိုု� ဗုံးး��ကြဲ�ဲတိုုက်
� ခို
် က်
ု� ခဲ့့
် သ
� ဉ်က
� ည််။ ထိုုစ
မြေ�ေပြ�င််တွင်
ွ ် လက််နက််ကိုင်
ု� တို
် က်
ု� ပွဲဲ
် များ
� �း� မရှိိ�ခဲ့့ဘဲဲ
အဆိုုပါ
� ါဒေေသသည်် မြ�န််မာာစစ်အုုပ်
်
စုု
် ၏ ထိိန်းး�ချုု�ပ််မှုု အော�ာက််တွင်
ွ ်
�
ရှိိ�နေေသည််။ ဘုုရား�းကျော�ာ�င်းး�တွွင် ် စစ််ဘေး�းရှော�ာ�င် ် (၇၀) ကျော်�်�� ခိုုလှုံံ�နေေခဲ့့
�
ကြ� �သည််။ အဆိုုပါ
� ါ တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် ကြော��ာင့််�
ု
ခြော��ာက််ဦးး
ပါါ တစ််မိိသားး�စုုလုံးး�� အပါါအဝင်် လူူ ကိုးး��ဦးး သေ�ဆုံးး��ခဲ့့�သည််။
အဆိုုပါ
� ါ တိုုက်
� ခို
် က်
ု� မှု
် ကြော��ာင့််�
ု
ဆွေ�ေမျိုး��း � ခြော��ာက််ဦးးကိုု� ဆုံးး��ရှုံးး��ခဲ့့�ရသော�ာ အသက်် ၄၁ နှှစ််အရွွ ယ်် “ဆန်းး�မိုုင်
� ”် (အမည််လွှဲဲ)� မှှ
Fortify Rights ကိုု� ဤသို့့� ပြော��ာကြား�း�ခဲ့့�
သည််။
�
“နေ့့လည််
သုံးး�� နာာရီီခွဲဲလော�ာ
�
က််မှာာ� တိုုက်
� လေ�ယာာ
်
ဉ်တွေ�ေကိုု� တွေ့�့�တာာ၊ အဲ့့�ဒီတုုန်းး
ီ
�က ကျွွန််မက ရွာာ�ထဲဲရော�ာက််နေေတာာ
�
ကျွွန််မအမျိုး�း��တွေ�ေက မိုးး��မော�ာက််ကနေေ စစ််ရှော�ာ�င်လာာ
် ပြီး�း� ဘုုရား�းကျော�ာ�င်း�း မှာာ� ခိုုနေေတာာ
�
။ အဲ့့�ဒီ ီ သုံးး��ထပ််တိုက်
ု� ် (ဘုုရား�း
ကျော�ာ�င်းး�ဝင်းး�ထဲဲရှိိ� ယာာယီီ စစ််ဘေး�းရှော�ာ�င် ် စခန်းး�) မှာာ� ကလေး�းတွေ�ေက အော�ာက််ထပ်မှာာ�ပဲဲ
်
ဆုံးး��သွားး��ကြ�တာာ၊ ကျွွန််မ
အစ််မကတော့�့� အပ���င််မှာာ� (ဆုံးး��သွားး��တယ််)၊ ဝင််ပေါ�ါက််နဲ့့ �အနီးး�ဆုံးး��နား�းပေါ့�့�၊ ပေါ�ါက််ကွဲဲတာာက
�
အဲ့့�ဒီတို
ီ က်
ု� ရဲ့့
် ဝင််
� ပေါ�ါက််
အဝင််လမ်းး�ပေါ့�့� အဲ့့�ဒီနေေရာာ
ီ
အတိိအကျျမှာာ�ကိုု� ပေါ�ါက််ကွဲဲတာာ
� ။”
10