အခန်း (၂)
လလေ့လာလ
ွေ့ရှှိချကမျာ်းနှငေ့ ဖြစစဥ
ငဖြမှု
၂.၁ လူ မ ျိုးရ ေး/လူ မ ေးစု နှ င့် အမ ျိုးသ ျိုးရ ျိုးကဏ္ဍတ့်မှ မဲဆွယမှုမ ျိုး
မြန်ြာနို င်ငံတွ င် လူ ြ ျိုးစိုပ ေါင်ျိုးစို ံ ပနထို င်ကြသည်။ ထို အခ ြ်အပ ေါ်ြူ တည်၍ ြဲ ဆွယ်စည်ျိုးရံိုျိုးရာတွ င်
လူ ြ ျိုးြို အပမခတည်ြာ စည်ျိုးရံိုျိုးြှုြ ာျိုးရသည်။ ထို ို့သို ို့ ြဲ ဆွယ်စည်ျိုးရံိုျိုးရာတွ င် မ ည်ြအခ ြေစို က် နို င်ငံခ ေး
ေါတီြ ာျိုးြ အင်အာျိုးကြီ ျိုးလူြ ျိုးြို အပမခပ ၍ ြဲ ဆွယ်ြှုနင်ို့ တို င်ေး င်ေးသ ေးနို င်ငံခ ေးပါတီ မ ေးတွ င် နည်ျိုးစိုလူ ြ ျိုး
ြ ာျိုးြို အပမခတည်ခသ ြဲ ဆွယ်စည်ျိုးရံိုျိုးြှုဟူ၍ နစ်ြ ျိုးခွဲမခာျိုးနို င်သည်။
မ ည်သူလ
ို့ ွှ တ်ပတာ်ပရွျိုးပြာြ် ွဲ ဥ ပေ ို ေ်ြ ၅၈ (ဂ) တွ င် လူ ြ ျိုးပရျိုးြို မြစ်ပစ၊ ဘာသာပရျိုးြို
မြစ်ပစ အပကြာင်ျိုးမ ၍ ဆနဒြဲပ ျိုးရန်ပသာ်လည်ျိုးပြာင်ျိုး၊ ဆနဒ ြဲြပ ျိုးရန်ပသာ်လည်ျိုးပြာင်ျိုး ပမ ာဆို မခင်ျိုး၊
ပဟာပမ ာမခင်ျိုး၊ ပကြညာခ ြ်ထိုတ်မ န်မခင်ျိုး သို ို့ြဟို တ် ယင်ျိုးသို ို့ပ လို ်ရန် အာျိုးပ ျိုးလံ ှု ပ
ို့ ဆာ်မခင်ျိုး ြပ လို ်ရန်
တာျိုးမြစ်ထာျိုးသည်။ ထို အခ ြ်ြို ြ ျိုးလွန်ပကြာင်ျိုး သို ို့ြဟို တ် ြ ျိုးလွန်ရန်အာျိုးပ ျိုးြူညီ ပကြာင်ျိုး မ စ်ြှု
ထင်ရာျိုးစီရင်မခင်ျိုးခံရလျှင် ထို သူ အာျိုး တစ်နစ်ထြ်ြ ို ပသာ ပထာင်ေဏ်မြစ်ပစ၊ ကျပ်တစ်သန်ျိုးထြ်ြ ို
ပသာ ပငွ ေဏ်မြစ်ပစ၊ ေဏ်နစ်ရ ်လို ံ ျိုးမြစ်ပစ ခ ြတ်ရြည်ဟို မ ဌာန်ျိုးထာျိုးသည်။1
ခွဲ မခာျိုးဆြ်ဆံြှု ြ တစ်ဆင်ို့မြစ်ပ ေါ်လာသည်ို့ အန တရာယ်ရပသာစြာျိုးြ ာျိုးြို ထို တ်ပြာ်ပမ ာဆို ြှု ၏
ရည်ရွယ်ခ ြ်ြ ာျိုးတွင် ပသွ ျိုးထို ျိုးလံ ှု ပ
ို့ ဆာ်တို ြ်တွန်ျိုးရန်ရည်ရွယ်မခင်ျိုး၊ ြာြွ ယ်ရြညို့်အို ်စိုြို ၎င်ျိုးတို ို့ ို င်
ဆို င်ထာျိုးသညို့် ြာြွ ယ်ရြညို့် ဝပသသလြခ ဏာြ ာျိုးပကြာငို့်
စ်ြတ်ထာျိုးရန်ရည်ရွယ်မခင်ျိုးနငို့် ၎င်ျိုးအခ န်
အခေါ ၎င်ျိုးအပမခအပနတစ်ခိုတွ င် ဤြဲို့ သို ို့ ထို တ်ပြာ်ပမ ာဆို မ သြှု ြ ခွဲ မခာျိုးဆြ်ဆံမခင်ျိုး၊ ရန်လို မခင်ျိုး (သို ို့
ြဟိုတ်) အကြြ်ျိုးြြ်မခင်ျိုးစသည်ို့ ြလို လာျိုးအ ်ပသာ ရလေ်ပ ေါ်ထွ ြ်လာြည်ြို သရမခင်ျိုးတို ို့ ေါ၀င်သည်။2
ပတွ ို့ရခ ြ််အရ လူ ြ ျိုးပရျိုးဆို င်ရာအြည်နာြြ ာျိုးထည်ို့သွ င်ျိုးသို ံ ျိုးစွဲြာ ြဲ ဆွယ်စည်ျိုးရံိုျိုးမခင်ျိုးြို တို င်ေး
င်ေးသ ေးနို င်ငံခ ေး ေါတီြ ာျိုးြ အြ ာျိုးဆို ံ ျိုးအသံို ျိုးပ ြာ ြဲ ဆွယ်စည်ျိုးရံိုျိုးခဲို့သည်ြို ပတွ ို့ရရသည်။ ထို အထဲ တွင်
ခ င်ျိုးအြ ျိုးသာျိုးေီြို ြပရစီ အြွဲ ို့ခ ်ပါတီ (CNLD) ြာ အြ ာျိုးဆို ံ ျိုးမြစ်ပ ီ ျိုး အကြြ်အပရအတွ ြ်အာျိုးမြင်ို့ ၈
1
https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordListId=51432
2
Article 19. (2005), A Toolkit: ‘Hate Speech’ Explained (2005 Version) P.78
10