လူူမျိုး�း��ရေး�းပဋိိပက္ခခများ�း� - စစ််အာာဏာာတည််မြဲ�ဲရေး�းအတွွက်် မော�ာင်းး�နှှင််အားး�တရပ််
အစီီရင််ခံံစာာအကျျဉ်းး�
ညီီနော�ာင််မဟာာမိိတ််
၃
ဖွဲ့့��ဖြ�စ််သည့််�
မြ�န််မာာအမျိုး�း��သားး�ဒီီမိုု�ကရက််တစ််မဟာာမိိတ််
တပ််မတော်�်� (Myanmar National Democratic Alliance Army - MNDAA)၊ တအော�ာင်းး�
အမျိုး�း��သားး�လွွတ််မြော��ာက််ရေး�းတပ််မတော်�်� (Ta’ang National Liberation Army TNLA)၊ အာာရက္ခခတပ််တော်�်� (Arakan Army - AA) နှှင့််� မဟာာမိိတ််တပ််များ�း�သည်် ၂၀၂၃
ခုုနှှစ််၊ အော�ာက််တို�ဘာ
ု ာလ ၂၇ ရက််တွွင်် ၁၀၂၇ စစ််ဆင််ရေး�းကိုု� စတင််ခဲ့့�ပြီး��း ရှှမ်းး�မြော��ာက််ရှိိ�
စစ််ကော�ာင််စီတပ်
ီ
်စခန်းး�များ�း�ကိုု� ထိုးး��စစ််ဆင််တို�က်
ု ်ခိုု�က််ခဲ့့�ကြ�သည််။ လူူမျိုး�း��ရေး�း၊ ဘာာသာာ
ရေး�း ပဋိိပက္ခခဖြ�စ််စေ�ရန်် အစဉ််တစိုု�က်် လုုပ််ဆော�ာင််လေ့�ရှိိ�သော�
့
ာ စစ််အုုပ််စုသ
ု ည်် ၁၀၂၇
စစ််ဆင််ရေး�းကြော��ာင့််� ထိိန်းး�ချုု�ပ််နယ််မြေ�ေများ�း�ကိုု� လက််လွှတ်
ှ ဆုံးး�
် �ရှုံးး��ရမှုုများ�း�ရှိိ�လာာခဲ့့�ပြီး��း နော�ာက််
အမုုန်းး�စကားး�နှှင့််� ဝါါဒဖြ�န့််�ချိိ�မှုများ
ု �း�ကိုု� အရှိိ�န််မြှ�င့််�
ှ လုုပ်ဆော�
်
ာင််လာာသည််ကို�ု တွေ့�့�ရပါါသည််။
အထူးး�သဖြ�င့််� ရှှမ်းး�(မြော��ာက််)ဒေ�သနှှင့််� ရခိုု�င်ဒေ�
် သတို့့��တွွင်် လူူမျိုး�း��ရေး�း၊ ဘာာသာာရေး�းပဋိိပက္ခခ
ကိုု� ပိုု�မိုု�ကြီး�း�ထွားး��လာာစေ�ရန််ရည််ရွယ်
ွ ်သည့််� အမုုန်းး�စကားး�များ�း�နှှင့််� ဝါါဒဖြ�န့််�ချိိ�မှုုများ�း�ကိုု�
စစ််အုုပ််စုုနှှင့််� ၎င်းး�တို့့��ကိုု� ထော�ာက််ခံံသည့််� တယ််လီဂ
ီ ရမ််ချျန််နယ််များ�း�တွွင်် အရှိိ�န််မြ�င့််�
လုုပ််ဆော�ာင််လာာခဲ့့�သည််။
ရှှမ်းး�(မြော��ာက််)ဒေ�သတွွင်် ညီီနော�ာင််မဟာာမိိတ်် ၃ ဖွဲ့့��မှှ စစ််ကော�ာင််စီစခန်းး
ီ
�များ�း�ကိုု� တိုု�က်ခို
် ု�က််
ချေ�ေမှုုန်းး�ပြီး�း� နယ််မြေ�ေများ�း�သိိမ်းး�ပိုု�က််လာာနိုု�င််ခြ�င်းး�မှာာ� တရုုတ််နိုု�င််ငံံ၏ ပါါဝင််ပတ််သက််မှုများ
ု �း�
ကြော��ာင့််�ဖြ�စ််ပြီး��း
ဒေ�သခံံရှမ်းး
ှ �လူူမျိုး�း��များ�း�သည််
တရုုတ််နွွယ််ဝင််လူမျိုး
ူ �း��စုုများ�း�ဖြ�စ််သည့််�
MNDAA ၏ နယ််မြေ�ေကျူးး��ကျော်�်��ခံံနေ�ရခြ�င်းး�ဖြ�စ််သည််ဟုု ပုံံ�ဖော်�်�ရေး�းသားး�ခဲ့့�ကြ�ပါါသည််။
၁၀၂၇ စစ််ဆင််ရေး�းနော�ာက််ပို�င်း
ု း�ကာာလ မှှစတင််၍ စစ််အုုပ််စု၏
ု အမုုန်းး�စကားး�နှှင့််� ဝါါဒဖြ�န့််�
ချိိ�မှုုများ�း�တွွင်် လူူမျိုး�း��ခြား�း� တရုုတ််နှှင့််� တရုုတ််နွွယ််ဝင််များ�း�မှှ ဒေ�သခံံရှမ်းး
ှ �လူူမျိုး�း��စုုများ�း�ကိုု�
ဖိိနှိိ�ပ််ကာာ နယ််မြေ�ေကျူးး��ကျော်�်��မှုုများ�း�လုုပ်ဆော�
်
ာင််နေ�ကြော��ာင်းး� ဖော်�်�ပြ�ရေး�းသားး�ခဲ့့�ကြ�သည််။
ထို့့��အပြ�င်် ကချျင််လွွတ်မြော��
် ာက််ရေး�းတပ််မတော်�်� (Kachin Independence Army - KIA)၊
MNDAA၊ TNLA နှှင့််� ရှှမ်းး�ပြ�ည််တိုးး��တက််ရေး�းပါါတီီ/ရှှမ်းး�ပြ�ည််တပ််မတော်�်� (Shan State
Progress Party - SSPP/ Shan State Army - SSA) အစရှိိ�သည့််� လူူမျိုး�း��စုုတော်�်�လှှန်ရေး
် �း
အဖွဲ့့��များ�း�အကြား�း� ရှိိ�ရင်းး�စွဲဲ� ပဋိိပက္ခခများ�း�ကိုု� အသုံးး��ချျ၍ လူူမျိုး�း��ရေး�းသွေး�း�ထိုးး��လှုံ့့��ဆော်�်�မှုုများ�း�
ကိုု� ပြု�ုလုုပ်ခဲ့့�
် ကြ�ပါါသည််။ အာာရက္ခခတပ်တော်
် �်� (Arakan Army - AA) ၏ နယ််မြေ�ေသိိမ်းး�တိုု�က််
ပွဲဲ�များ�း� ထိုးး��စစ််ဆင််တိုု�က််ခိုု�က််နေ�စဉ််အတွွင်းး� လူူမျိုး�း��စုုများ�း�အကြား�း� အငြ�င်းး�ပွား��းမှုုဖြ�စ််ပေါ်�်
စေ�ရန််အတွွက်် စစ််အုုပ််စုုက အမုုန်းး�စကားး�များ�း�နှှင့််� ဝါါဒဖြ�န့််�ချိိ�မှုုများ�း� ပြု�ုလုုပ််ခဲ့့�ကြ�သည််။
6