လူူမျိုး�း��ရေး�းပဋိိပက္ခခများ�း� - စစ််အာာဏာာတည််မြဲ�ဲရေး�းအတွွက်် မော�ာင်းး�နှှင််အားး�တရပ််
၅။ နိိဂုံးး��
မြ�န််မာာနိုု�င်ငံ
် သ
ံ ည်် လူူမျိုး�း��ရေး�းဘာာသာာရေး�း ပဋိိပက္ခခများ�း�ကိုု� နှှစ်ပေါ
် �ါင်းး�များ�း�စွာာ�ကြုံ�ံ�တွေ့�့�ခဲ့့�ရပြီး��း
စစ််အုပ်
ု စု
် အ
ု နေ�ဖြ�င့််� ၎င်းး�တို့့��၏ အကျိုးး���စီးး�ပွား��းနှှင့််� အာာဏာာချုု�ပ််ကို�င်
ု ရေး
် �းအတွွက်် လူူမျိုး�း��ရေး�း
ဘာာသာာရေး�းကိုု� အသုံးး��ချျရန်် အစဉ််အမြဲ�ဲကြိုး�း��ပမ်းး�လျျက််ရှိိ�ပါါသည််။ နွေ�ေဦးးတော်�်�လှှန််ရေး�း
အင််အားး�စုုများ�း� အနေ�ဖြ�င့််� အဖွဲ့့��အစည်းး�များ�း�မှှဦးးဆော�ာင််ကျူးး��လွွန််သော�ာ လူူမျိုး�း��ရေး�းဖိိနှိိ�ပ််မှုု
များ�း� မရှိိ�စေ�ရေး�း၊ လူူမျိုး�း��ရေး�းမုုန်းး�တီးး�မှုုများ�း� လျော့�့��နည်းး�စေ�ရေး�းနှှင့််� လူူမျိုး�း��ရေး�းပဋိိပက္ခခများ�း�၊
လူူအခွွင့််�အရေး�းချိုး�း��ဖော�ာက််မှုများ
ု �း�ကိုု� ကြို�ု�တင််တားး�ဆီးး�နိုု�င််ရေး�းတို့့��အတွွက်် ခိုု�င််မာာသော�ာ
မူူဝါါဒများ�း�၊ တိိကျျသော�ာ ဦးးဆော�ာင််လမ်းး�ညွှှန််မှုုများ�း� လုုပ််ဆော�ာင််သင့််�ပါါသည််။ ထိုု�သို့့��
ဆော�ာင််ရွက်
ွ သ
် ည့််�တိုု�င်် လူူမျိုး�း��စုုတခုု သို့့��မဟုုတ်် အဖွဲ့့��အစည်းး�တခုုမှှ တဦးးတယော�ာက််စီ၏
ီ
လူ့့�အခွွင့််�အရေး�းချိုး�း��ဖော�ာက််မှုများ
ု �း�လည်းး� ပေါ်�်ပေါ�ါက််နိုု�င်ပါ
် ါသည််။ ထိုု�သို့့��ပေါ်�်ပေါ�ါက််လာာပါါက
လွွတ််လပ််သော�ာ စုံံ�စမ်းး�စစ််ဆေး�းမှုုများ�း� လုုပ်ဆော�
်
ာင််နိုု�င်ရေး
် �း၊ အမှှန်တကယ်
်
ကျူးး
် ��လွွန််မှုများ
ု �း�
ရှိိ�ပါါက အရေး�းယူူဆော�ာင််ရွက်
ွ ်နိုု�င််ရေး�းအတွွက်် သက််ဆို�င်
ု ်ရာာအဖွဲ့့��အစည်းး�များ�း�မှှ ပူးး�ပေါ�ါင်းး�
ပါါဝင််ရန်် လိုု�အပ််ပါါသည််။ သို့့��သော်�်� တဦးးတယော�ာက််ချျင်းး�စီီ၏ ကျူးး��လွွန််မှုုကို�ု လူူမျိုး�း��စုု
တခုုလုံးး��အားး� ကိုု�ယ်စား�းပြု
်
�ုသကဲ့့�သို့့�� သတ််မှတ်
ှ တံ
် ဆိိပ်
ံ
ကပ်
်
ခြ�
် င်းး�သည်် ပဋိိပက္ခခများ�း�သို့့��သာာ
ဦးးတည််စေ�နိုု�င်သ
် ည််ကိုလ
�ု ည်းး� သတိိပြု�ုသင့််�ပါါသည််။ ထို့့��အတူူ စစ််အုပ်
ု စု
် ၏
ု အတင်းး�အကြ�ပ််
စေ�ခိုုင်း
� း�မှုုကြော��ာင့််�ဖြ�စ််၊ ၎င်းး�တို့့��ကိုု�ယ်တို
် ု�င်၏
် သဘော�ာဆန္ဒဒအလျော�ာ�က််ဖြ�စ််စေ� အချို့့���က စစ််
အုုပ်စု
် နှ
ု င့််�
ှ ပူးး�ပေါ�ါင်းး�ဆော�ာင််ရွက်
ွ ခြ�
် င်းး�ကိုုလ
� ည်းး� လူူမျိုး�း��စုုတခုုလုံးး��အားး� ကိုု�ယ်စား�းပြု
်
�ုသကဲ့့�သို့့��
သတ််မှှတ််၍ မရနိုု�င််ပါါ။
တော်�်�လှှန််ရေး�းဦးးဆော�ာင််အဖွဲ့့��အစည်းး�များ�း�၏ ထိိပ််တန်းး�တာာဝန််ရှိိ�သူူများ�း�အနေ�ဖြ�င့််�လည်းး�
လူူမှုုကွွန််ယက််တွွင်် ကိုု�ယ််ပိုု�င််သဘော�ာထားး�မှှတ််ချျက််များ�း�ပေး�းခြ�င်းး�သည်် မြေ�ေပြ�င််တွွင််
လှုုပ််ရှား��း���ကော�ာင််အထည််ဖော်�်�နေ�သူူ တဦးးချျင်းး�စီီအတွွက်် လမ်းး�ညွှှန််အမိိန့််� (Rule of
Engagement) သဖွွယ်် သက််ရော�ာက််မှုမျိုး
ု �း��ရှိိ�နိုု�င်သ
် ည််ကို�ု သတိိပြု�ုသင့််�ပါါသည််။ သို့့��ဖြ�စ််၍
ထိုု�သို့့��တဦးးချျင်းး�သဘော�ာထားး�များ�း�ဖော်�်�ပြ�ခြ�င်းး�ထက်် အဖွဲ့့��အစည်းး�အတွွင်းး� ဆွေး�း�နွေး�း�ညှိိ�နှိုုင်း
� း�
မှုုများ�း�လုုပ််ဆော�ာင််ပြီး��း မှှသာာ မူူဝါါဒနှှင့််�အညီီ တုံ့့��ပြ�န််သင့််�ပါါသည််။
စစ််အုပ်
ု စု
် သ
ု ည်် ၎င်းး�တို့့��၏ ထိိန်းး�ချုု�ပ််နယ််မြေ�ေများ�း�ဆုံးး��ရှုံးး��လာာသည််နှင့််�
ှ အမျှှ တော်�်�လှှန်ရေး
် �း၏
လုုပ််ဆော�ာင််ချျက််များ�း�ကိုု� နှိိ�မ့််�ချျဖော်�်�ပြ�ကာာ စစ််တပ််၏ အခန်းး�ကဏ္ဍကိုု� မြှ�ှင့််�တင််လို�သော�
ု
ာ
ဝါါဒဖြ�န့််�ပုံံ�ဖော်�်�မှုုများ�း�ကိုု� လုုပ်ဆော�
်
ာင််လျျက်ရှိိ�
် သည််။ စစ််တပ်ထော�
်
ာက််ခံသော�
ံ
ာ တယ််လီဂ
ီ ရမ််
34