အ
ြ
ု ါ အထားသ���ားသန ် ူ့ စစ်ရ
ား ှုအရပြအရန ှောားအရ တရှောား ျှတ ှု
ရထှောင်အတွငား် လျှိုှေ့ ဝက်ရု ားတင်စစ်ရ
ားပြင်ားနငစ
်ူ့ ြ်လ ဉ်ား၍
ရစရ ည်။ ပ န် ှောနင
ု င
် အင်ားစန်အက ဉ်ား
တရှောားသပဖငဖ
ု ရ
် ှော ကုလ
ူ့် ်ား ားီ ထန်ားသ ား် ပြင်ား င
သ ဂ္လြ
ု ်ငန်ားအဖွွဲှေ့ (UN-WGAD)က “အရကကှောင်ားပြြ က် အြင
ု အ
်
ှော
သှော န်ပြစ် ှု
ဘွဲ အထားတရှောားရု ား
က်ရ ှောက်၌
င
ု ရ
် ှော စွွဲြ က် ှောားကု တြါားြတ်တရှောားစီရင်ပြင်ား ှော လအြွ
ူ့ ငအ
ူ့် ရရားရကကညှော စှောတ ်ားြါ စည်ား ဥ်ား
ှောားအပြင် နင
ု င
် တကှောလအြွ
ု ည
် ီ ှု
ူ့ ငအ
ူ့် ရရားစနှုနား် ှောားနငြ
ူ့် ါ ကက
”ဟု တ်ြ က်ြ ၏။2 လုြ်ထားု အရ အ တ
ှု စ်ြု
လားု (သ)ု ူ့ တစ်စတ်တစ်ြုငား် ကု လျှိုှေ့ ဝက်ကကှောားနှောရန် (သ)ု ူ့ အပြီားသတ်
ားု ပဖတ်ြ က်ကု အ ှောားသရန် ထုတပ် ြန်ပြင်ား
အှောား ြတ်ြင်ရန် လအ
ု ြ်လျှင ် ‘ ျှတစွှော တှောဝန်ယ ှု’သည် ယင်ားကု ရတှောင်ား
ရ
ု သှော အဖွွဲှေ့အစည်ားနင ူ့် သက်
တရှောားြွငသ
် ု ပြည်
သတု ဝင်
ူ့
ူ့ ရရှောက်ကကှောားနှောြွင ူ့် ှော တရှောား ျှတရကကှောင်ား အရကကှောင်ားပြြ က်ဟု ယ
င
ု ၏
် ။
နင
ု ရ
် သှော အရပြ
အရန ှောားအနက် ဥြ ှောတစ်ြု ှော ပြင်ားထန်ရသှော လင်အကက ်ားဖက် ှု (သ)ု ူ့ ယင်ားသု ူ့ အက ားလွနြ
် ရသက ၎င်ား၏
ကယ
ု ရ
် ရားအြ က်အလက်ကှောကွယြ
် ုငြ
် င
ွ အ
် ူ့ တ်ြ က် ိုားကု ရတှောင်ား
ူ့် တွက် အထက်ြါကနသ
ရနှောက်ထြ် ဥြ ှောတစ်ြု ှော အကက ား် ဖက် ှုနင ူ့်
လ
ု ှောပြင်ားပဖစ်၏။
က်စြ်အ ှုတွွဲ ှောား၌ သက်ရသ ှောားအှောား အကှောအကွယရ
် ြားရန်
(သ)ု ူ့ အလွန် ထ လွယရ
် သှော အ ိုားသှောားလပု ြိုရရားအြ က်အလက် ှောားကု လျှိုှေ့ ဝက်ထှောားရန်အလင
ု ူ့ ှော အ ှောားပြည်သ
ဝင်ရရှောက်ကကှောားနှောြွငအ
ူ့် ှောား ြတ်ြင်ပြင်ား ိုားပဖစ်၏။
တစ်ြ န်တည်ား ှောြင် တရှောားဝင်အက ိုားစီားြွှောား ှောားကု ကှောကွယရ
် န် က ားရက ှော်ဝင်ရရှောက် ှု နည်ားြါားရအှောင် တှောား
ရရားအစီအ
ှောား
ားီ
ရ နင
ု ရ
် သှော အရပြအရန ိုား၌သှော တရှောားရု ား ှောားက အ ှောားပြည်သ ဝင်ရရှောက်ကကှောားနှောြွငက
ူ့် ု
လက်ရတွှေ့က က တတ်နင
ု သ
်
ျှ အကနအ
် ူ့ သတ်ပဖင ူ့် ြတ်ြင်သင၏
ှု တွငား်
ူ့် ။ ဥြ ှော- တြါားြတ် စစ်ရ ား အ
က ငြ
ု
ှု ရြါက်ကကှောား ရအှောင်တှောား
ူ့် ရသတစ်ဦားက သက်ရသြြ က်ရြားစဉ် (သ)ု ူ့ ထအ
ုဒ ား်
ားီ ရရားနည်ားလ ား် ှောားနင ူ့်
အညီ သက်ရသြြွငပ်ူ့ ြိုထှောားစဉ်ကှောလ ှောားအတွငား် ၎င်ား၏ ြုဂ္ိုလရ
် ရားအက ိုားစီားြွှောားကု ကှောကွယရ
် ြားရန် အ ှောား
ပြည်သ ဝင်ရရှောက်ကကှောားနှောြွငအ
ီ ှောသတင်ားထုတပ် ြန် က
ှု ု ြတ်ြင်ပြင်ား ှော တရှောား
ူ့် ှောား ြတ်ြင်ပြင်ား ိုားပဖစ်၏။ ီဒယ
ြွင ် သတင်ား ှောား ရြါက်ကကှောား ှုကု ကနသ
် ူ့ တ်ရန် အပြှောားနည်ားလ ်ားတစ်ြပု ဖစ်ရလ၏။
ကဗ
ု စ်-၁၉ ကြ်ရရှောဂါကှောလ လ စုဘွဲ ြြ်ြှောွ ြွှောရနရရားအစီအ
ှောားက အ ှောားပြည်သ ဝင်ရရှောက်ကကှောားနှောြွင ူ့်
အတွက် စန်ရြေါ် အ
ှု သစ် ပဖစ်လှော၏။ ပြည်သက
ု ြ်လျှင ် တရှောားရု ား ှောားက တရှောားြွငသ
် ုလ
ူ့ န်ား ှောရရားအတွက် လအ
ူ့
ကယ
ု တ
် င
ု တ
် က်ရရှောက်သဦားရရကု တရှောားဝင် ကနသ
် ူ့ တ်နင
ု ၏
် ။ ထအ
ု ရပြအရန ိုား၌
သှောားစုဝင် ှောားနင ူ့် သတင်ား
ီဒယ
ီ ှော (သ)ု ူ့ လွတလ
် ြ်ရသှော ရလူ့လှောသ ှောား စသည်ပဖင ူ့် ြုဂ္ိုလ်အ ိုားအစှောားအလက
ု ် ဦားစှောားရြားအစီအစဉ် ိုားပဖင ူ့်
ြွငပူ့် ြိုသငပူ့် ြီား၊ ဗီဒယ
ီ လ
ု င
ွှ ရ
ူ့ ရသှော
ု ူ့
အပြှောားနည်ားလ ်ား ှောား တစ်
ူ့် ြားပြင်ားကွဲသ
ငလ
ူ့် ည်ား အ ှုတွွဲ ှောား စီရင် ားု ပဖတ်ြု
ကု ကကညူ့ရ
် ှု နင
ု ရ
် န် စီစဉ်ရြားလျှင ် အ ှောားပြည်သ ဝင်ရရှောက်ကကှောားနှောြွငက
ု သ
်
ျှ အနည်ား
ူ့် ု တတ်နင
ားု ကနသ
် ူ့ တ်
ြ က်ပဖင ူ့် ြွငပူ့် ြိုရှောရရှောက်ရလ၏။
2
ရက ှော်ရဇှောလွင ် (ြ) ညီညရ
ီ အှောင်နငူ့် ပ န် ှောနင
ု င
် ၊ ၂၀၁၀ ပြညူ့န
် စ် စက်တင်ဘှောလ၊ သရဘှောထှောား တ်ြ က် အ တ် ၂၃/၂၀၁၀၊ အြဒ
ု ် ၂၀။