အာွေးလံိုွေးလက်လှမ်ွေးမီသာွေးလာနိုင်သညေ့် မွဲရံိုမျာွေးအရကာင်အထည်ရဖာ်ရ ် မွဲရံိုမျာွေးတင် အရပ် က်လူမှု အဖွဲွဲ့အစည်ွေးမျာွေး၏ အကူအညီမျာွေးထာွေးရရသာ် ှ လည်ွေး ခပည်ရထာင်စရ ို ရွေးရကာက်ပရ ွဲ ကာ်မရှင်၏ အရကာင်အထည် ရဖာ်မှုကမူ မညီညာရပ။ ANFREL အရ ခဖငေ့် သက်ကကီွေးရယ်အိုမျာွေးနင ှ ေ့် မသ ်စမ်ွေးသူမျာွေး၏ ကကျုတင်မရ ွဲ ပွေးမှုကို ရလေ့လာရာတင် မွဲရံိုအမျာွေးစို၌ ဝှီွေးချွဲလ်အသံိုွေးခပျုသူမျာွေးအတက် အသံိုွေးခပျုရမလယ်ကရ ူ ကကာင်ွေး ရတွဲ့ရှ မှတ်သာွေးခရ ွဲေ့ သည်။ မွဲရံိုမျာွေးတင် မသ ်စမ်ွေးသူမွဲဆနဒရှင်မျာွေးအတက် အကူအညီမျာွေးမှာ လိုအပ်မှသာ ရဆာင်ရက် ရပွေးခခင်ွေးခဖစ်ပပီွေး ခဖစ်ရပ်တစ်ခခ ို ျင်ွေးစီအရပေါ်အရခခခံ၍ အရကာင်အထည်ရဖာ်ခေ့ခွဲ ခင်ွေးခဖစ်သည်။ ပဋပကခနှငေ့် ကိုဗစ်-၁၉ ရ ာဂါတိုရ ကာငေ့် အဟ အ ် တာွေးခဖစ်ခွဲေ့ သညေ့် ခပည်တင်ွေးရ ပ်စ ်ခာသူမျာွေး၏ ရ ွေးရကာက်ပတ ွဲ င်ပါဝင်နင ို ်မှု ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ေ့်ခာသူမျာွေးအရ ခဖငေ့် ကိုဗစ်-၁၉ ရရာဂါရကကာငေ့် ခပဌာ ်ွေးလိုကသ ် ညေ့် ပတ်ဆိုေ့မှုမျာွေးနှငစ ေ့် ပ်လျဉ်ွေး၍ အထခိုကခ ် ံရမှု အမျာွေးဆံိုွေးခဖစ်ပံိုရသည်။ ခပည်ရထာင်စိုရရွေးရကာက်ပရ ွဲ ကာ်မရှငအ ် ရ ခဖငေ့် ယ်စပ်မျာွေးတင် ရသာင်တင်ရ ရသာ ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ်ခ ေ့ ာသူမျာွေးကို မွဲရပွေးရ ခ ် ငေ့်ခပျုထာွေးသညေ့တ ် ိုင် အမျာွေးစိုမှာ ပထမအကကမ်နှငေ့် ေိုတယအကကမ်မွဲဆနဒရှင်စာရင်ွေးတိုေ့ကို မစစ်ရဆွေးနင ို ်ကကရပ။ ကချင်ခပည် ယ်တင် ကချင်ခပည်လတ်လပ်ရရွေးအဖွဲ့ွဲ 121 (KIO)နှငေ့် တပ်မရတာ်တကိုေ့ ကာွေးရှ ပဋပကခရကကာငေ့် ေိုကခသည်စခ ်ွေးရပါင်ွေး (၁၃၆) ခိုခ ေ့်ရှသည်။ ယင်ွေးစခ ်ွေးမျာွေးထွဲရှ ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ်ခ ေ့ ာသူ ၂၀,၀၀၀ ခ ်သ ေ့ ည် မွဲရပွေးခငေ့်ရှသူမျာွေးခဖစ်သည်။ ANFREL ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ေ့်ခာသူမျာွေးအရ ခဖငေ့် ကရမွေးခမ ်ွေးခသ ွဲေ့ ညေ့် အဓကသတင်ွေးရပွေးသူတစ်ဦွေး၏အဆိုအရ မွဲရပွေးခခင်ွေးခဖစ်စဉ်နှငေ့်စပ်လျဉ်ွေး၍ သတင်ွေးအချက်အလက်မစမ ိုေ့ ပရ ိုေ့ လာက် ကိုသာ ရရှခွဲေ့ကကသည်။ ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ်ခ ေ့ ာသူမျာွေးသည် လူဦွေးရရထူထပ်သညေ့ရ ် ရာမျာွေးတင် ရ ထိုင်ကကပပီွေး ရရ၊ ဆပ်ခပာ၊ လက်သ ေ့်ရဆွေးရည်နှငေ့် မျက်နှောနှငေ့်နောှ ရခါင်ွေးစည်ွေး(Mask) ကွဲေ့သရ ိုေ့ သာ လိုအပ်သညေ့်ပစစည်ွေးမျာွေးကို ရရှနိုင်မှု ပိုမို ည်ွေးပ���ွေးကကသည်။ ရရွေးရကာက်ပွဲမတင ို ်ခင်တင် ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ်ခ ေ့ ာသူမျာွေးအရ ခဖငေ့် ကိုဗစ်-၁၉ ရရာဂါရကကာငေ့် ရရွေးရကာက်ပွဲရ ေ့တင် လူဦွေးရရထူထပ်မည်ကို စိုွေးရမ်ခေ့ကွဲ ကသည်။ ၎င်ွေးတအ ိုေ့ ရ ခဖငေ့် စခ ်ွေးမျာွေးတင် ရရာဂါလယ်ကူစာခပ ်ပ ေ့ ာွေးသာွေးမည်ကို ရကကာက်ရံွဲ့ခွဲေ့ကကသည်။ ယင်ွေးအချက်က နိုင်ငရ ံ ရွေးပါတီမျာွေးနှငေ့် အရပ် လူမှုအဖွဲွဲ့အစည်ွေးမျာွေးအရ ခဖငေ့် ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ်ခ ေ့ ာသူမျာွေးဆီသိုေ့ အရကကာင်ွေးရင်ွေးမျာွေးထွဲမှ တစ်ခလ ို ည်ွေးခဖစ်သည်။ အရပ် ဝင်ရရာက်ရ ် မခဖစ်နိုင်သညေ့် က် အဓက က်လူမှုအဖွဲွဲ့အစည်ွေးအာွေးလံိုွေး ွေးီ ပါွေးက မွဲဆနဒရှင် အသပညာ ရပွေးရရွေးလိုပ်င ်ွေးမျာွေးကရ ို ဆာင်ရက်ရ ် အခငေ့်အရရွေးမရှခွဲေ့ကကရပ။ အရကကာင်ွေးရင်ွေးမှာ ၎င်ွေးတက ိုေ့ ိုခငေ့်မခပျုခကွဲေ့ ကရသာ ရကကာငေ့်ခဖစ်သည်။ သရ ိုေ့ သာ်ခငာွေးလည်ွေး အသပညာရပွေးလိုပ်င ်ွေးမျာွေးကို ပရေသာမိုွေးကွဲေ့သအ ိုေ့ ဖွဲွဲ့အစည်ွေးမျာွေးအရ ခဖငေ့် အ ်လိုင်ွေးမှရပွေးခခင်ွေးခဖငေ့် ခပည်တင်ွေးရ ရပ်စ ်ခ ေ့ ာသူမျာွေးထံသိုေ့ မွဲဆနဒရှင်ဆိုင်ရာ သတင်ွေးအချက် အလက်မျာွေး ရရာက်ရရအာင် ှ ကကျုွေးစာွေးခကွဲေ့ ကသည်။ ရ ွေးရကာက်ပွဲ ိုင် ာလှုပ် ှာွေးရ ာင် က်မှုမျာွေးတင် လူငယ်မျာွေးပါဝင်ခခင်ွေး လူငယ်မွဲဆနဒရင ှ ်မျာွေး၏ အရရွေးပါသညေ့်အခ ွေး် ကဏ္ဍကို အရလွေးထာွေးရ ် IFES က 2020 Youth Innovation Summit ကိုကျင်ွေးပခွဲပေ့ ပီွေး ယင်ွေးညီလာခံ၌ လူငယ်ရခါင်ွေးရဆာင်မျာွေးပါဝင်သညေ့် အဖွဲွဲ့ (၇) ဖွဲွဲ့က ပထမဆံိုွေးအကကမ် မွဲရပွေးမညေ့် 121 65 https://reliefweb.int/map/myanmar/myanmar-idp-sites-kachin-state-31-august-2020